Уште еден удар за Нетанјаху: Кнесетот избра спикер од редовите на опозицијата
Со ова опозицискиот блок ќе има можност да смени многу од контроверзните закони на Нетанјаху уште пред да се формира влада
Израелскиот парламент во вторникот вечерта избра нов претседател, што е клучен чекор кон поништување на политиките донесени од владата во заминување предводена од премиерот Бенјамин Нетанјаху.
Новиот претседател е Матан Кахана, сојузник на Гади Ајзенкот, лидерот на партијата кој моментално работи на формирање на следната влада и замена на Нетанјаху.
Блокот на Ајзенкот вети дека ќе ги поништи некои од најспорните политики на Нетанјаху по изборот на Кахана.
Тој беше одобрен за претседател на Кнесетот со 66 гласа во 120-члениот дом, поддржан од опозициските партии предводени од Евреите и од партиите предводени од Арапите. Кандидатот поддржан од блокот на Нетанјаху, Офир Кац, доби 52 гласа по бурна дебата што траеше седум часа.
„Именувањето на Матан Кахана за претседател на Кнесетот е достоен демократски потег што го одразува апсолутното мнозинство во корист на промените“, рече Ајзенкот пред гласањето.
Гласањето се одржа неколку недели по парламентарните избори на 27 октомври на кои Нетанјаху и неговите сојузници го загубија парламентарното мнозинство. Потоа, претседателот на Израел му зададе задача на Ајзенкот да се обиде да формира нова коалициска влада.
Ајзенкот има уште пет недели за да обезбеди доволно сојузи за да формира коалиција.
Додека преговорите продолжуваат на маргините, неговиот блок, заедно со непридружените партии предводени од Арапите, можат да го искористат своето мнозинство во новоизбраниот Кнесет за да ја унапредат својата законодавна агенда.
Минатата недела тие поднесоа неколку предлог-закони, вклучително и за поставување ограничувања на мандатот на премиерот, за формирање истрага предводена од владата за нападите предводени од Хамас на 7 октомври 2023 година и за поништување на законите што ги ограничуваат овластувањата на судството.
Кахана му дава на опозицискиот блок голема законодавна предност, според Асаф Шапира од Израелскиот институт за демократија, ерусалимски тинк-тенк.
„Важно е затоа што нема многу време, затоа што претседателот на Кнесетот може да го направи законодавниот процес многу, многу побрз или многу побавен“, рече Шапира.
Кахана го замени Амир Охана, сојузник на Нетанјаху, како претседател.
Ајзенкот и неговите сојузници се под притисок брзо да ги унапредат своите законодавни приоритети во наредните недели. Рој Фолкман, член на партијата Јашар на Ајзенкот, го предводи привремениот комитет кој одлучува за голем дел од работата на Кнесетот додека не се формира влада.
Доколку Ајзенкот не успее да формира влада, израелскиот претседател би можел да му даде можност на Нетанјаху да го стори тоа. Тоа веројатно би ѝ дало на партијата Ликуд на Нетанјаху контрола врз комитетот.
Иако противниците на Нетанјаху сè уште би имале мнозинство, тие би „чувствувале дека нивниот моментум исчезнал“, рече Шапира, и би постоела „реална опасност дел од законодавството да биде одложено“.
Шапира рече дека Ајзенкот и неговите сојузници веројатно ќе дадат приоритет на повлекувањето на контроверзните закони што ѝ дадоа на владата поголема улога во назначувањето судии и ја ослабнаа моќта на израелскиот државен обвинител, независна улога што многумина ја сметаат за централна во израелскиот систем на владини контроли и рамнотежа.
„Многу е лесно да се укинат овие закони бидејќи не мора да се создаде нова институција“, рече тој.
Формирањето тело за истрага на нападите од 7 октомври би било полесно, додаде Шапира, и би имало поголем легитимитет откако ќе се формира влада.
Противниците на Нетанјаху тврдат дека тој блокирал независна истрага за какви било воени или разузнавачки пропусти во текот на денот, најсмртоносните во историјата на Израел, и избегнал одговорност. (АП)