Цените на гасот во Европа се на највисоко ниво од крајот на 2022 година, со почетокот на грејната сезона

Во петокот, цените на гасот во Европа го достигнаа највисокото ниво од крајот на 2022 година, поттикнати од ниските нивоа на залихи во многу земји-членки на ЕУ и падот на температурите на почетокот на грејната сезона.

Утринава, на холандската берза TTF, цената за мегават-час гас за испорака во ноември изнесуваше 87,32 евра – што е највисока цена забележана од декември 2022 година.

Во споредба со вчерашното затворање на пазарот, цената е зголемена за приближно еден отсто, продолжувајќи го периодот на континуиран раст што започна кон крајот на септември – тренд кој е вообичаен за овој период од годината.

Од почетокот на годината, цените на гасот низ Европа се повеќе од двојно зголемени, како последица на нарушувањата во поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец, поради што од пазарот беа отстранети околу 20 отсто од глобалните залихи на течен природен гас (LNG).

Според податоците на организацијата „Gas Infrastructure Europe“ (GIE), заклучно со четвртокот, капацитетите за складирање гас во Европската унија биле пополнети 74,10 отсто. На истиот датум во 2023 година, тие биле пополнети 83,04 отсто.

Во Хрватска, според податоците на GIE, капацитетите за складирање гас во четвртокот биле пополнети 81,78 отсто. На истиот ден минатата година, тие биле пополнети само 66,07 отсто. Аналитичарите и експертите очекуваат дека до 1 ноември – датум што се смета за крај на сезоната за полнење на складиштата за гас – земјите-членки на Европската унија ќе ги пополнат своите капацитети меѓу 75 и 78 отсто, што е за околу 10 отсто под петгодишниот просек.

„Дури и ако зимските температури во Европа оваа година останат околу просечните вредности, залихите во северозападниот дел на континентот би можеле да паднат на околу 20 отсто до почетокот на април“, изјави за Ројтерс аналитичарот од LSEG, Јуриј Онишкив. „Ова, во комбинација со долготрајна блокада на Ормускиот теснец, би можело да го отежне надополнувањето на залихите следната година“, додаде експертот.

„Снабдувањето нема да биде ограничено само оваа зима; постои и ризик овие проблеми да продолжат и следното лето“, рече Онишкив.

Европската Унија обично обезбедува 25 до 30 отсто од својата зимска потрошувачка на гас од складиштата, што значи дека се потпира на испораки преку гасоводи, како и на увоз на течен природен гас (ТПГ) – особено од Норвешка и од Соединетите Држави.

Ограниченото снабдување предизвика жестока конкуренција за ТПГ меѓу европските и азиските купувачи, што ги одржува цените на високо ниво.

Понатаму, почнувајќи од јануари следната година, Европската Унија ќе воведе целосна забрана за увоз на руски течен природен гас.