Европските влади го осудија планот на Трамп за увоз на стотици илјади тони руски дизел

Европските влади го осудија планот на американскиот претседател Доналд Трамп за увоз на стотици илјади тони руски дизел и ветија дека ќе продолжат да ја изолираат Москва и да ја поддржуваат Украина додека таа се движи кон брутална воена зима.

Трамп изјави за време на викендот дека ќе увезе 300.000 тони руски дизел, неколку недели пред среднорочните избори во САД, на кои републиканците имаат лоши резултати во анкетите и на кои се очекува цените на енергијата и загриженоста за трошоците за живот да играат голема улога.

Но, неговата објава – која вклучуваше тврдење дека Русија и Украина се согласиле за „енергетски прекин на огнот“ и повик до украинскиот претседател Володимир Зеленски да се повлече – предизвика скептицизам и презир од европските престолнини и ЕУ.

„Овој договор не помага ниту на цената на нафтените производи, ниту на единството на трансатлантската заедница“, рече литванскиот министер за надворешни работи Кестутис Будрис на состанокот на министрите за надворешни работи на блокот во понеделник наутро, додавајќи „тоа не е европскиот пат“.

Ирската министерка за надворешни работи Хелен Мекенти ja нарече најавата на Трамп за договор со Москва „загрижувачка“, додека германскиот државен министер за Европа Гинтер Крихбаум рече дека секој долар потрошен за руска енергија го финансира купувањето оружје што се користи против Киев.

Врховниот дипломат на ЕУ, Каја Калас, го потсети Вашингтон дека „Русија ја започна оваа војна. Не треба да го заборавиме ова“.

Во понеделник, Зеленски посочи дека Вашингтон има други мотиви за постигнување енергетски договор со Москва, тврдејќи дека вклученото руско гориво нема да направи мала разлика во глобалните залихи. Зборувајќи на Варшавскиот безбедносен форум, Зеленски рече дека предложените испораки на руски дизел се незначителни во споредба со глобалната месечна потрошувачка од околу 120 милиони тони.

„Не мислам дека ова ќе има опипливо влијание“, рече Зеленски. „Верувам дека постојат различни образложенија зад оваа одлука“.

Зеленски, исто така, посочи дека Вашингтон треба да разгледа алтернативен договор со Киев.

„Зошто Америка тогаш не склучи договор за дизел со Украина?“, праша тој. „Да предложиме договор за дизел со Украина.“

Тој, исто така, откри дека Киев не бил однапред информиран за објавата на Трамп дека тој обезбедил енергетски прекин на огнот.

„Не, не знаевме за тоа“, рече Зеленски. „Тоа го дознавме  од медиумите.“

На пат кон состанокот, министрите за надворешни работи на ЕУ останаа обединети во инсистирањето дека зголемувањето на притисокот врз Москва е единствениот пат напред.

„Очигледно, нашата позиција не се промени – притисок врз Русија, санкции, поддршка на Украина, изолацијата на Русија е патот кон мирот“, рече латвискиот министер за надворешни работи Баиба Браже.

Министерот за надворешни работи на Велика Британија, Стивен Доути, рече дека Лондон „не планира да го следи примерот“ со купување руска енергија и дека ќе го засили „економскиот притисок“ врз Москва.

„Притисок, притисок, притисок врз Русија“, рече литванскиот Будрис.

Тврдењето на Трамп дека Украина и Русија се согласиле на „енергетски прекин на огнот“ предизвика забуна кај Киев и неговите сојузници во текот на викендот, а Зеленски рече дека примирјето и неговите услови се „новост“ за него, но дека сепак ќе го поддржи – под услов Москва да го следи примерот. Сепак, само неколку часа по објавата на Трамп, руски бомби паднаа врз украинските електрани, предизвикувајќи широко распространети прекини на електричната енергија.

Киев се подготвува за својата петта зима откако Русија ја започна својата целосна инвазија во февруари 2022 година, за која полскиот премиер Доналд Туск минатиот месец рече дека може да се покаже како „трагично критична“ за Украина поради речиси постојаните напади на Русија врз инфраструктурата.

На воведната сесија на Варшавскиот безбедносен форум во понеделник, Туск го критикуваше „секој што се обидува да воведе каква било симетрија која сугерира дека Украина е одговорна за војната“, велејќи дека тоа „дава вреден подарок на агресорот, на Путин“.

Калас рече дека секое примирје не треба „да се однесува само на рафинериите, зошто што Украина има една, а Русија има многу“, додавајќи дека тоа „дефинитивно би било во корист на Русите“.

Таа, исто така, го повика Вашингтон да им се придружи на Брисел и Лондон во воведувањето строги санкции врз Русија.

„Секако дека САД се наш најголем сојузник“, рече таа, „но нашата порака е јасна: Ако сакаме да ја завршиме оваа војна, единствениот начин да го направиме тоа е да извршиме поголем притисок врз Русија“.

Финансиските потреби на Украина ќе бидат разгледани на состанокот на европските шефови на држави и влади во четврток во Брисел. ММФ процени дека Киев ќе се соочи со финансиски јаз од 30 до 35 милијарди долари следната година.

„Украина ќе биде во центарот на вниманието на Европскиот совет оваа недела“, изјави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во изјава во неделата вечерта по телефонскиот разговор со Зеленски, додавајќи дека војната влегува во „нова, помрачна фаза“.