Ова се највредните компании на берзите во секоја европска земја, Комерцијална банка на врвот во Македонија
Највредната европска компанија чии акции се тргуваат на берзата произведува машини за производство на напредни чипови. Сепак, низ целиот континент, банките многу почесто се водечки компании според пазарната капитализација во поединечните земји. Македонија не е исклучок – во нашата земја според пазарната капитализација највредно акционерско друштво е Комерцијална банка, покажува графиката што ја објави Вижуалкапиталист.
Графиката ги прикажува најголемите компании чии акции се тргуваат јавно во 42 европски земји, според локацијата на нивното седиште, рангирани според пазарната капитализација. Користи податоци од веб-страницата StockAnalysis.com и локалните берзи од 29 септември 2026 година, односно последните достапни берзански котации.
ASML е далеку пред другите европски компании
Водечката позиција на ASML како најголема компанија во Европа ја одразува нејзината единствена позиција во брзорастечкиот синџир на снабдување на индустријата за чипови. Таа е исто така единствената технолошка компанија меѓу 42 национални лидери.
Со вредност од 670 милијарди долари, холандската компанија вреди речиси двојно повеќе од HSBC (342,4 милијарди долари) или Roche (341,5 милијарди долари), најголемите компании во Обединетото Кралство и Швајцарија.
Табелата подолу ја прикажува највредната компанија чии акции се тргуваат на берзата во секоја европска земја, заедно со секторот на кој припаѓа и нејзината пазарна капитализација:
Податоците се заокружени. Албанија, Андора, Сан Марино и Ватикан немаат јавно тргувани акции.
Како единствен снабдувач на системи за екстремна ултравиолетова литографија, кои производителите на чипови ги користат за производство на напредни процесори, ASML е рангирана на 20-то место во светот меѓу најголемите компании според пазарната капитализација.
„Ново Нордиск“, најголемата данска компанија, со вредност од 168,6 милијарди долари, некогаш беше највредната европска компанија, чија вредност во 2024 година надмина 650 милијарди долари. Производителот на лековите „Оземпик“ и „Вегови“ оттогаш изгуби повеќе од 70% од таа вредност, додека конкурентските лекови GLP-1 од „Ели Лили“, „Мунџаро“ и „Зепбаунд“ го зазедоа пазарниот удел.
Банките и енергетските компании водат на повеќето европски пазари
Освен ASML, водечките позиции ги заземаат финансиските и енергетските компании низ цела Европа. Банките се лидери во 15 земји, а кога ќе се вклучат осигурителните компании и инвестициските компании, финансискиот сектор води во 18 земји. Енергетските компании и компаниите од комуналниот сектор се лидери во уште 10 земји, па овие два сектора заедно сочинуваат 28 од 42 национални лидери.
Меѓу водечките европски компании има многу банки поради структурата на европската економија, во која компаниите од Еврозоната традиционално многу повеќе се потпираат на банкарски кредити отколку американските компании, кои се свртуваат кон пазарите на капитал.
Банките водат и на големите и на малите пазари, при што Сантандер е водечки во Шпанија со вредност од 205 милијарди долари и УниКредит во Италија со 143 милијарди долари. На помалите пазари, лидерот често е подружница на западноевропска група: УниКредит ја контролира хрватската Загрепска банка и банка од Босна и Херцеговина која е на оваа листа, додека германската Алијанц е сопственик на словачката осигурителна компанија Словенска поиштевња.
Многу водечки енергетски компании се под државна контрола: норвешката држава поседува 67% од Еквинор, додека чешката држава држи речиси 70% од ЧЕЗ.
Постојат малку понови компании кои ги загрозија водечките позиции на овие етаблирани европски компании. Во извештај од 2024 година, поранешниот претседател на ЕЦБ, Марио Драги, откри дека во последните 50 години, ниедна компанија во ЕУ вредна повеќе од 100 милијарди евра не е изградена од нула, додека сите шест американски компании вредни повеќе од милијарда евра се создадени во тој период.