Зеленски ги откри сите точки од мировниот план за Украина. Клучните прашања не се решени

Украина доби некои отстапки во најновата верзија на нацрт-планот на САД за ставање крај на руската инвазија, кој го откри претседателот Володимир Зеленски, иако клучните прашања остануваат околу територијата и дали Москва би можела да ги прифати новите услови.

Планот од 20 точки, договорен од американските и украинските преговарачи, беше разгледуван од Москва, но Кремљ веројатно нема да се откаже од своите тврдокорни територијални барања за целосно повлекување на Украина од истокот на земјата.

Зеленски призна дека има некои точки во документот што не му се допаѓаат, но Киев успеа да ги отстрани непосредните барања Украина да се повлече од регионот Донецк или земјата запленета од московската армија да биде признаена како руска.

Сепак, украинскиот лидер сепак посочи дека предлогот ќе го отвори патот Киев да повлече дел од трупите, вклучително и од 20-те проценти од регионот Донецк што го контролира, каде што ќе бидат воспоставени демилитаризирани зони.

Зеленски го презентираше планот за време на двочасовен брифинг со новинарите, читајќи од нагласена и анотирана верзија.

„Во регионите Донецк, Луганск, Запорожје и Херсон, линијата на распоредување на трупите од датумот на овој договор де факто е призната како линија на контакт“, рече Зеленски за најновата верзија.

„Работна група ќе се состане за да го утврди прераспоредувањето на силите неопходни за завршување на конфликтот, како и да ги дефинира параметрите на потенцијалните идни специјални економски зони“, додаде тој.

Ова се чини дека сугерира дека планот отвора пат за, но одложува, опции што Украина претходно не сакаше да ги разгледа – повлекување на трупите и создавање демилитаризирани зони.

„Се наоѓаме во ситуација каде што Русите сакаат да се повлечеме од регионот Донецк, додека Американците се обидуваат да најдат решение“, рече Зеленски.

„Тие бараат демилитаризирана зона или слободна економска зона, што значи формат што би можел да ги задоволи двете страни“, продолжи тој.

Во Москва, претседателот Владимир Путин не покажа подготвеност за компромис, удвојувајќи ги своите тврдокорни барања за сеопфатно повлекување на Украина и низа политички отстапки што Киев и неговите европски поддржувачи претходно ги оценија како капитулација.

Секој план што вклучува повлекување на Украина од своите трупи ќе треба да помине на референдум во Украина, рече Зеленски.

„Слободна економска зона. Ако разговараме за ова, тогаш треба да одиме на референдум“, рече Зеленски, осврнувајќи се на плановите за означување на областите од кои Украина се повлекува како

За НАТО, Зеленски рече: „Изборот е на членките на НАТО дали да ја имаат Украина или не. Нашиот избор е направен. Се оддалечивме од предложените измени во Уставот на Украина што ќе забранеа Украина да се приклучи на НАТО.“

Сепак, изгледите Украина да биде примена во блокот изгледаат мали до никакви, бидејќи тоа беше отфрлено од Вашингтон.

Москва постојано повторуваше дека членството во НАТО за Украина е неприфатливо, претставувајќи го како една од причините зошто таа изврши инвазија на прво место.

Планот предвидува заедничко управување на нуклеарната централа Запорожје, која е окупирана од руски трупи, од страна на САД, Украина и Русија. Зеленски рече дека не сака никаков руски надзор врз објектот.

Тој исто така рече дека Украина ќе одржи претседателски избори само откако ќе се потпише договор.

Зеленски ги изложи сите 20 точки од планот за завршување на војната со Русија. Документот ги содржи следниве одредби:

1. Потврда на суверенитетот на Украина.

2. Склучување на пакт за ненапаѓање меѓу Русија и Украина, со следење на ситуацијата по линијата на контакт.

3. Безбедносни гаранции.

4. Големината на украинската армија во мирно време е ограничена на 800.000 луѓе.

5. Соединетите Американски Држави, НАТО и Европа ќе ѝ обезбедат на Украина безбедносни гаранции слични на Член 5 од Северноатлантскиот договор. Во случај на нова руска инвазија, ќе следи воен одговор и повторно воведување санкции.

6. Русија ќе ја вгради својата политика на ненапаѓање кон Европа и Украина во сите потребни законски акти.

7. Украина ќе стане членка на ЕУ во однапред одреден период, со фиксен датум за пристапување.

8. Формулирање на пакет за глобален развој, кој ќе биде прецизиран во посебен инвестициски договор.

9. Создавање на неколку фондови за обнова на Украина во вредност од 800 милијарди долари.

10. Забрзано склучување на договор за слободна трговија меѓу Украина и САД.

11. Обезбедување статус на Украина без нуклеарно оружје.

12. Нуклеарна централа Запорожје. Без компромис. САД предлагаат трипартитно управување, при што американската страна игра клучна улога. Предлогот на Киев е САД и Украина заеднички да управуваат со централата на рамноправна основа.

13. Воведување образовни програми во училиштата насочени кон развивање на толеранција, меѓукултурно разбирање и елиминирање на расизмот и предрасудите.

14. Територијални прашања. Предлогот на Украина: Русија се повлекува од регионите Днепропетровск, Николаев, Суми и Харков. Во регионите Донецк, Луганск, Запорожје и Херсон важи принципот „да останеме таму каде што сме“.

Русија бара Украина да се повлече од регионот Донецк. САД предлагаат компромис во форма на слободна економска зона. Во отсуство на договор за „да останеме таму каде што сме“, опцијата за слободна економска зона е можна само преку референдум во Украина, кој мора да го вклучува целиот документ.

15. Русија и Украина се обврзуваат да не го менуваат договорот со сила.

16. Русија нема да се меша во користењето на реката Днепар и Црното Море од страна на Украина за комерцијални активности. Кинбурнскиот полуостров е предмет на демилитаризација.

17. Ќе се изврши размена на затвореници, со враќање на цивили, деца и политички затвореници.

18.Украина се обврзува да одржи избори што е можно поскоро по потпишувањето на договорот.

19. Договорот ќе биде правно обврзувачки, а надзорот врз неговото спроведување ќе му биде доверен на Мировен совет предводен од претседателот на САД, Доналд Трамп.

20. По согласноста на сите страни за наведените услови, сеопфатно прекин на огнот ќе стапи на сила веднаш.

Зеленски додаде дека денес очекува одговор од Русија на најновите измени во американскиот план, за кој Киев и Вашингтон преговараат со недели.

„Ќе имаме реакција од Русите откако Американците ќе разговараат со нив“, додаде украинскиот претседател.

Претседателот Зеленски истакна дека украинските и американските преговарачи не успеале да постигнат долгорочен консензус за територијалните прашања за да се стави крај на војната со Русија и повика на дискусија за оваа тема за време на состанокот меѓу лидерите.

„Не успеавме да постигнеме консензус со американската страна за територијата на Донецк и нуклеарната централа Запорожје“, рече Зеленски. Тој рече дека е „подготвен да се сретне со САД на раководно ниво за да разговара за чувствителни прашања“, откако веќе повика на трилатерален состанок со рускиот претседател Владимир Путин. (АФП)