Загрозена птица мршојадец со ГПС најдена застрелана во Бугарија
Птицата Бојана е една од 26 пара вакви мршојадци во Бугарија за чие убивање законот предвидува до 5 години затворска казна. Пред да се врати и настрада во Бугарија прелетала низ 20 земји во Европа, Блискиот Исток и Африка.
Женскиот египетски мршојадец Бојана, чија приказна воодушеви илјадници луѓе ширум светот, е пронајдена мртва со траги од прострелна рана во реонот на градот Джебел, соопшти Бугарското здружение за заштита на птиците (БСЗП).
Бојана беше првиот египетски мршојадец, изведен во европска зоолошка градина, ослободен и формираше пар во дивата природа на Бугарија. Пред неколку дена БДЗП добила аларм од ГПС предавателот со кој била означена птицата. Екипа на БДЗП со специјално дресирано куче го посетила местото и го пронашла телото на мршојадецот. Компанијата доставила информации до сите одговорни институции. Формиран е меѓуинституционален тим со учество на претставници на полицијата, обвинителството и државното шумарство, а за случајот е покрената истрага за расветлување на околностите околу угинувањето на ретката птица и откривање на сторителот.Поведена е претистражна постапка и истрагата е во тек. Телото на мршојадецот моментално се наоѓа во Центарот за спасување диви животни Green Balkans на преглед и ветеринарен преглед.
Египетскиот мршојадец е глобално загрозен вид и најбрзо опаѓачка птица грабливка во Европа. Видот е заштитен и неговото гонење спаѓа во одредбите на Кривичниот законик, кој предвидува затвор до 5 години и парична казна од 5.000 до 20.000 лева. Во последните две години ова е втор случај на ловокрадство на мршојадец во регионот на Карџали, откако во 2021 година беше застрелан црн мршојадец, кој подоцна почина од раните.
Во последните 30 години популацијата на египетскиот мршојадец на Балканот е намалена за 80%. Моментално во Бугарија се гнездат само 26 пара. Повеќе од 20 организации од 14 земји по целата нејзина миграциска рута (Европа, Азија и Африка) ги здружија силите за нејзино зачувување, бидејќи загубата на дури една индивидуа има огромно влијание врз населението.

Бојана беше изведена и израсната во зоолошката градина во Прага во Чешка во 2017 година, а една година подоцна беше донирана во Бугарија за да стане дел од програмата за зајакнување на популацијата на овој вид на Балканскиот Полуостров. Во 2018 година, Бојана беше пуштена во дивата природа на источните Родопи, успешно се адаптираше и живееше меѓу своите диви соработници.
Таа во последните три години прелетала над 20 земји во Европа, Блискиот Исток и Африка, за да оваа година повторно да се врати во Бугарија.Бојана е првиот египетски мршојадец одгледан од човек кој се вратил на Балканот по неговото патување во Африка. Бојана беше и една од првите четири птици кои беа ослободени во Источните Родопи со методот на одложено ослободување.
„Кога се користи овој метод, адолесцентните птици се сместени во птичарникот до следната пролет пред да бидат ослободени. Ова значи дека тие не летаат во Африка во првата година од животот, туку чекаат до втората година, кога се многу посилни и поискусни, а стапката на преживување се зголемува од 30 на 75 проценти“, рече Антонин Ваидл, кустос за птици, објаснувајќи го резонирањето зад методот.
„На наше задоволство, тоа го потврди и Бојана, која се врати по престојот во Африка. Таа беше првиот мршојадец што бил одгледуван во заробеништво, а потоа пуштен во бугарската дивина за да го стори тоа“.
Египетските мршојадци ги поминуваат првите години од својот живот во Африка. Бојана главно престојувала во Чад, а се врати на Источните Родопи на 4 мај оваа година – а тимот на зоолошката градина во Прага ја следеше таму на почетокот на септември.
„Гледањето на Бојана како кружи заедно со другите египетски мршојадци по падините во близина на местото за хранење беше едно од најмоќните искуства во мојата професионална кариера“, рече Мирослав Бобек од зоолошката градина во Прага, опишувајќи ги своите чувства.
„Додека Бојана величествено растеше, тоа беше драматичен одговор на прашањето зошто вложивме толку многу време и труд во нашата работа“.