Војната во Иран ја подели европската крајна десница
Американско-израелскиот напад што ја предизвика војната во Иран ги подели европските крајно десничарски партии, кои се најдоа растргнати помеѓу нивната вообичаена поддршка за Доналд Трамп и стравовите на гласачите дома. Конфликтот, кој започна со воздушни напади со кои се елиминираа врвните функционери на Иран, ги остави националистите низ целиот континент во незгодна позиција бидејќи мора да ги усогласат различните, честопати спротивставени наративи, објавува Euronews.
Политичките сили кои се ентузијастички проамерикански, произраелски и антиисламски не можат отворено да поддржат војна што би можела да има негативни последици за европските граѓани, како што се зголемувањето на цените на енергијата. Покрај очекуваната осуда на иранскиот режим, некои од овие партии се борат да ја усогласат својата општа поддршка за Доналд Трамп со притисокот да ги осудат последиците од војната.
Тишина и оправдувања
Во раните денови од војната, тишината на владејачката партија Фидес во Унгарија беше најгласна. Премиерот Виктор Орбан, кој го пофали Трамп како „миротворец“ за неговата улога во војната во Газа, ниту ги осуди, ниту ги поддржа нападите врз Иран.
Орбан, кој води кампања за реизбор врз основа на „пророчки наратив“ и ја обвинува ЕУ за поттикнување војна во Украина со тоа што го поддржува Киев со пари и оружје, подоцна го реши дисонанцата. Во интервју за унгарскиот ATV, тој рече дека бомбардирањето на Иран не е нова војна, туку „конечно елиминирање и затворање на претходно, нерешено жариште“.
Истиот проблем влијаеше и на италијанската Лига, чиј лидер Матео Салвини постојано бараше Трамп да биде награден со Нобелова награда за мир и промовираше политика на немешање како најдобра стратегија во конфликтите низ целиот свет, вклучително и Украина.
„Секогаш даваме приоритет на дипломатскиот пат“, изјави за Euronews Паоло Борчија, шеф на делегацијата на Лигата во Европскиот парламент, признавајќи дека темата е многу чувствителна во услови на жестока домашна дебата за користење на американските бази на италијанска територија за напад врз Иран.
Предупредувања за дестабилизација
Некои партии се чини дека се повешти од другите во препознавањето на ризиците од војна, а воедно избегнуваат директни критики кон Трамп. „Повторната дестабилизација на Блискиот Исток не е во интерес на Германија и мора да се спречи“, рекоа лидерите на Алтернатива за Германија (AfD) Алис Вајдел и Тино Чрупала.
„Понатамошниот колапс на Иран би бил катастрофален, би предизвикал огромни бранови на миграција, сериозни шокови во цените на енергијата и голем број други колатерални штети што неизбежно би го оптовариле нашето население“, рече пратеникот на AfD, Томаш Фролих. Тој предложи итни мерки како што се враќање на јагленот и нуклеарната енергија и спротивставување на какво било евентуално распоредување на германски трупи во регионот.
Последиците за енергијата и миграцијата се исто така високо на листата на приоритети за крајно десничарската партија Фламански интерес, која го покрена прашањето во белгискиот парламент, потсетувајќи на верижните реакции на западните интервенции во Либија и Сирија.
Чешката владејачка партија ANO има слични сомнежи. Според внатрешни извори, од една страна тие не сакаат да го критикуваат Трамп, но од друга страна не се склони слепо да ги следат САД и Израел во конфликт што би можел да ги зголеми цените на енергијата, што е клучно прашање во земјата.
Најострите критики доаѓаат од Франција
Најкритичниот глас доаѓа од Францускиот национален собир (РН), чии лидери Марин Ле Пен и Џордан Бардела веќе ги доведоа во прашање нападите на САД врз Венецуела што доведоа до апсење на Николас Мадуро. И покрај својот цврст став против режимот во Техеран, РН се согласува со францускиот претседател Емануел Макрон дека интервенцијата на САД е спроведена „надвор од рамките на меѓународното право“.
„На иранскиот народ е да ја промени владата, да ја преземе власта и да обезбеди транзиција. Промените наметнати однадвор – особено само со воздушно бомбардирање – немаат историски пример за успех“, рече пратеникот на РН, Пјер-Роман Тионе.
Од друга страна, неколку водечки националистички сили, вклучувајќи ги шпанската Вокс, холандската Партија на слободата и Реформ УК на Најџел Фараж, се поотворено се усогласија со Трамп, прилагодувајќи ги своите пораки на домашната публика.
Непријатност во Европскиот парламент
Сето ова им отежнува на крајно десничарските групи во Европскиот парламент да најдат заеднички став за војната. И „Патриотите за Европа“ (ПЕ) и „Европа на суверените нации“ (ЕСН) тврдат дека им оставаат автономија по ова прашање на секоја национална делегација. Сепак, неколку извори потврдија за „Еуроњуз“ дека, и покрај официјалниот став, темата била дискутирана и дека е многу чувствителна во рамките на клубовите на пратениците.
Нападот врз Иран би можел да означи нова пресвртница во односот меѓу движењето Трамп и некои од неговите најверни европски поддржувачи. Нападот на САД врз Венецуела во јануари и заканите на Трамп да ја преземе контролата врз Гренланд минатата година веќе го прикажаа претседателот во лошо светло кај многу Европејци кои го сакаат суверенитетот.
„Трамп станува токсичен“
Неговото однесување поттикнува растечка вознемиреност кај крајно десничарските политичари. Некогаш охрабрени од враќањето на националистичкиот конзервативец во Вашингтон, тие сега почнуваат да се воздржуваат.
„Се чини дека Трамп станува токсичен и за нивните гласачи“, изјави за „Еуроњуз“ истакнат европратеник од друга политичка група.
„Зад сцената, тие очајно бараат начин да се дистанцираат од него пред да биде предоцна.“ Затоа тие сакаат што е можно помалку медиумско внимание за нивниот став за војната. Крајнодесничарските и десничарските групи го отфрлија предлогот за дебата за заканите на Трамп против Шпанија на пленарната седница на Европскиот парламент следната недела, велејќи дека тоа би можело да биде премногу комплицирано за нив.
Поопшта дебата за последиците од војната е закажана за следната среда во Стразбур. „Да се биде на страната на Трамп овие денови е многу комплицирано“, заклучи европратеникот. „Дури и за трампистите.“