Вашингтон го прогласи хелиумот за критичен материјал поради неговата важност за производство на чипови

Министерството за енергетика на САД во петокот го прогласи хелиумот за критичен материјал, наведувајќи ја неговата важност за полупроводниците и ризикот од нарушување на глобалните испораки.

Одлуката значи дека повеќе федерално финансирање ќе им биде достапно на производителите на хелиум, додека владата поблиску ќе го следи пазарот и синџирите на снабдување. Хелиумот главно се добива како нуспроизвод од преработката на природен гас, а Соединетите Американски Држави се најголемиот светски производител и на природен гас и на хелиум.

Меѓу најголемите производители се Катар и Русија. Извозот на хелиум од Катар значително се намали откако Иран го затвори Ормутскиот теснец поради војна со Израел и САД, додека иранските напади врз инфраструктурата во Катар дополнително влијаеја на испораките. Во април, Русија воведе привремени контроли врз извозот на хелиум за да ги заштити домашните испораки.

Американскиот министер за енергетика, Крис Рајт, изјави дека администрацијата на Доналд Трамп сака да ја намали зависноста на САД од странски извори на критични материјали, да го зајакне домашното производство, да ги поддржи работните места и да обезбеди материјали важни за економската и националната безбедност. „Претседателот Трамп ја враќа американската производствена индустрија назад, а тоа значи дека ние мора да ги обезбедиме материјалите потребни за изградба на работи во Америка“, рече Рајт.

За да биде на списокот на критични материјали, неенергетски минерален елемент или супстанција мора да има клучна функција во една или повеќе енергетски технологии, со висок ризик од нарушување на синџирот на снабдување. Последниот материјал додаден на списокот беше металуршкиот јаглен за производство на челик во 2025 година, а единствениот друг гас на списокот е флуор.

Хелиумот е познат по неговата употреба во балони, но Министерството за енергетика ја нагласува неговата улога во производството на енергија од ветер, соларни и нуклеарни извори, истражување на вселената, медицинско снимање и научна работа. Помошничката секретарка за енергетика, Одри Робертсон, изјави дека неговите својства, вклучувајќи ја незапаливоста и најниската точка на вриење меѓу гасовите, го прават неопходен за полупроводници, квантни и суперкомпјутери и суперспроводливи магнети.

Во 2025 година, САД произведоа 81 милион кубни метри хелиум, што е 43 проценти од глобалната понуда, а извезоа 38 милиони кубни метри. Големи резерви се наоѓаат во Вајоминг, Канзас, Тексас, Оклахома, Колорадо и Јута, но Министерството за енергетика вели дека капацитетите за екстракција се со полн капацитет и дека дозволите и изградбата на нови се оддалечени години.