Спој на емоција, талент и грациозност: Охрид ја препозна магијата на балетот

Класичниот балет не е професија која буди интерес кај широките маси, но има голем број љубители и познавачи на оваа професија. А Македонија има прекрасна публика.

На волшебната ноќ на отворањето на 61. Охридско лето, на сцената на Античкиот театар ги почувствува талентот, искреноста, страста, животот, емоцијата, душата, совршенството, харизмата, грациозноста, авторитетот, женственоста и оптимизмот на  уметниците од Националната опера и балет кои приредија  импресивен омаж за еден од најзначајните композитори од светската музичка ризница Петар Илич Чајковски.

Балетските првенци, Марија Кичевска-Шокаровска, Мими Поп Алексова-Атанасовска, Васил Чичиашвили и Бобан Ковачевски, како и солистите, ансамблот и оркестарот ја изведоа балетската трилогија „Лебедово езеро“, „Оревокршачка“ и „Заспаната убавица“ , како и извадоци од балетот „Ана Каренина“ и операта „Евгениј Онегин“, за што беа наградени  со бурни и долготрајни овации. Отмената атмосфера, врвниот танц и костимите на Љупка Ристовска, Гана Ипатиева (Украина), Миодраг Табачки (Србија) и на Александар Ношпал беа достојни за почит и восхит. А и балерините во приватниот живот , секогаш изгледаат прекрасно и се достојни репрезенти на својата фела.

-Костимографијата бара и малку поинакви познавања на многуте нешта, бара широк ум, поголемо истражување, образование и интелигенција. Костимографијата се смета за самиот врв во креирањето на облеката: не е случајно што многу познати модни имиња сакаат и се радуваат на работата во театарот, посебно во балетот, кој е најдиректно поврзан со комоцијата и убавината на човечкото тело, но во движење. Поточно: со тело во „максималното“ движење, ни изјави лани Ношпал кога ја доби честа да дизајнира костими за премиерата на „Силентиум“ во легендарниот „Бољшој“ во Москва.

Балетот не само професија туку и животна школа, велат балетските професионалци. Ве учи дека во животот желбите се остваруваат само со голема работа и дека секогаш се доаѓа до лични победи кога енергијата ја усмерувате кон вистински вредности. Балетот како една од најубавите уметности претставува симбол на единство на телото, разумот и срцето. Потребен е огромен труд,посветеност, дисциплина…  Но во секоја професија тоа е неопходно за високи цели.

-Да бидеш класичен балетски уметник е привилегија на талентирани поединци. Потребни се многу предуслови, посебно школување, могу влог и откажувања за да може да се развива до виртуозност еден поединец. Магијата е во постојаната потреба за надградување и усовршување која се одвива во текот на целиот творечки живот на еден уметник и има високо поставени цели и задачи. На тоа се надоврзува трансформацијата и постојаното истражување и навлегување во психологијата на секој нов лик, ни изјави во интервју за „Независен“ Тања Вујисиќ-Тодоровска, на сцената примабалерина, и цел живот – дама.

– Балетот претставува синтетска уметност , која со заемно дејство спојува повеќе уметност. Изразните средства, кореографските форми, музиката, балетската  драматургија имаат за цел да создадат уметничко дело во кое доаѓаат до израз пластичноста и изразноста на човековото тело. Говорот на телото е танцово пластично олицетворение на животните содржини преку кои се отсликуваат чувствата, карактерите и мислите на луѓето. Секоја поза во танцот треба да биде осмислена така што ќе предизвика спектар на чувства изразувајќи некој драматуршки дел од текстот, почитувајќи ги основните белези на стилот и времето во кое се случува дејствието, а воедно истакнувајќи ја убавината на движењето. Сето ова во еден миг ги спојува минатото, сегашноста и иднината, објаснува Тодоровска.

Поединци кои се издвојуваат со своите способности, надареност, интерес и индивидуалност, кои оставаат посебен белег и се издвојуваат со оргиналност го носат епитетот на прима. Покрај талентот, танцовото образование од овие поединци се очекува да имаат и интелектуални и емотивни способности, што се неопходни за еден врвен уметник. Особено е важно да бидат личности со  харизма , појава која плени и ја  освојува публиката.Најтешко во кариерата на една примабалерина не е да блесне туку да опстане.

-Балетот е професија која се стреми кон совршенство. И на најдобрите им наоѓаат мани. Но најблиску до тоа совршенство се сепак уметниците  излезени од школите во Русија, Украина и Франција. Тоа се должи на традицијата, големата селекција, како и знаењето и високото творечко искуство на нивните педагози, вели Тодоровска.

Балет кој носи највеќе предизвици според неа е „Лебедово езеро“.

-Тоа е балет кој покрај природни предиспозиции изискува и високи професионални и уметнички квалитети. Во светски размери омилени ми се сите балети кои имаат добри продукции и врвни изведувачи. Имав можност во Санкт Петерсбург – Русија да присуствувам на премиера на балетот  ,,Бајадера’’ во кореографија на Начо Дуато на покана на мојата пријателка Ангелина Атлагиќ која беше костимограф и сценограф на преставата.  Бев одушевена .

Л.Сабит/ Фото: Дирекција на Охридско лето