Синот на Али Хамнеи, Моџтаба, избран за нов врховен лидер на Иран

Моџтаба Хамнеи, вториот син на покојниот ирански врховен лидер, ајатолахот Али Хамнеи, е избран за негов наследник, според иранските државни медиуми.

Членовите на свештеничкото тело одговорно за избор на највисокиот орган на Иран ја објавија одлуката во неделата.

Овој потег може да доведе до понатамошна ескалација на војната, со оглед на тоа што Доналд Трамп веќе призна дека Моџтаба Хамнеи е најверојатниот наследник и јасно стави до знаење дека го смета таков исход за неприфатлив.

Издигнувањето на Моџтаба Хамнеи е прв пат од Исламската револуција во 1979 година, врховното раководство на Иран да премине од татко на син. Тоа е развој што веројатно ќе предизвика дебата во Иран за појавата на династички систем во држава основана експлицитно за соборување на наследното владеење по шахот.

Ајатолахот Али Хамнеи, кој владееше 37 години, беше убиен во американско-израелски напад врз Техеран на 28 февруари, на првиот ден од војната со Иран.

Трамп во неделата изјави дека следниот врховен лидер на Иран „нема да трае долго“ ако Техеран прво не добие негово одобрение. Тој го нарече Моџтаба Хамнеи „неприфатлив“ избор.

Претседателот на САД ја отфрли можноста за лидерство на Хамнеи и инсистираше дека Вашингтон треба да има збор во идната политичка насока на Иран.

Порано истиот ден, во објава на Икс на фарси, израелската војска изјави дека ќе продолжи да го гони секој наследник на Али Хамнеи и дека ќе гони секое лице кое ќе се обиде да назначи негов наследник.

За многу аналитичари, назначувањето на Моџтаба Хамнеи е симболичен потег дизајниран да го направи режимот сè уште да изгледа силен и решен да не се поклони пред западниот притисок.

56-годишниот свештеник никогаш не имал избрана функција, ниту формално имал висока позиција во иранската влада. Голем дел од својот живот го помина во центарот на моќта во Иран, додека во голема мера остана подалеку од јавноста.

Роден во 1969 година во североисточниот град Машхад, Хамнеи порасна во политичкиот и свештеничкиот свет што се појавил по револуцијата во 1979 година. Како млад човек студирал теологија на семинариите во Ком и наводно учествувал во последните фази од војната меѓу Иран и Ирак.

За разлика од многу личности во иранското раководство, Хамнеи никогаш не се залагал за избрана функција или истакната владина улога. Наместо тоа, тој постепено стана влијателно присутен во канцеларијата на својот татко, каде што бил широко виден како дел од мал круг кој управувал со политичкиот пристап до врховниот лидер.

Со текот на годините, тој разви блиски односи со конзервативни свештеници и елементи на Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ), врска што аналитичарите велат дека ја зајакнала неговата позиција во системот.

Неговото име се појави јавно за време на спорните претседателски избори во 2009 година, кога реформистичките личности го обвинија дека играл улога во поддршката на безбедносното задушување што следеше по масовните протести.