Само во Русија олигарси паѓаат од прозорци

Откако претседателот на управниот одбор на најголемата руска приватна нафтена компанија почина наводно случајно паѓајќи од болнички прозорец, што руските новински агенции го опишаа како несреќа, многумина се прашуваат дали сомнителните смртни случаи меѓу руските олигарси кои го критикуваат претседателот Владимир Путин станаа пречести за да бидат  сосема случајни.

Во соопштението од неговата компанија Лукоил првично се велеше дека Равил Маганов „починал по тешко боледување“ во четвртокот, но не беа дадени дополнителни детали. Руските медиуми подоцна објавија дека неговото тело било пронајдено на теренот на Централната клиничка болница во Москва, каде често се лекува руската политичка и бизнис елита.Маганов се чини дека паднал од прозорец на шестиот кат, се вели во извештаите. Некои извори тврдат дека тој се сопнал и паднал додека пушел, истакнувајќи дека покрај прозорецот била пронајдена кутија цигари. Новинската страница РБК, исто така, објави дека полицијата ја истражува можноста за самоубиство. „Лукоил“ беше една од ретките руски компании што јавно повика на прекин на руската инвазија на Украина  уште во март.

 Маганов не е првиот вработен во Лукоил кој загина под сомнителни околности откако на крајот на февруари започна сеопфатната агресија на Кремљ против западниот сосед. Поранешниот топ-менаџер на Лукоил, Александар Суботин, беше пронајден мртов во подрумот на резиденција во предградие на Москва во мај. Според руските медиуми, куќата му припаѓала на самонаречен исцелител, шаманот Магуа, кој практикувал ритуали на прочистување. Магуа сведочеше дека Суботин дошол во неговиот дом под дејство на алкохол и дрога и го замолил исцелителот, чие вистинско име е Алексеј Пиндурин, да изврши ритуал на исцелување за да го отстрани мамурлакот. Истражителите рекоа дека прелиминарната причина за смртта на Суботин била срцева слабост.

Сепак, смртта на Равил Маганов, последната во серијата чести сомнителни смртни случаи на луѓе кои или „неправилно“ ги користеа наклоните на Путин или му беа трн во око – или дури и двете – привлече најголемо внимание на медиумите. Уште најмалку шест други  руски олигарси загинаа под чудни околности од почетокот на конфликтот во Украина, а заедничко им е тоа што имаа блиски врски со Кремљ, огромно богатство, поврзаност со трговијата со руски гас и антивоен став за инвазијата на Кремљ врз Украина.Ова ги зголеми сомнежите на меѓународните истражители, кои почнаа да веруваат дека овие смртни случаи всушност може да бидат исценирани самоубиства или убиства. Сè започна во Санкт Петербург во пресрет на војната.

Само еден месец пред избувнувањето на конфликтот во Украина, висок директор на компанијата за гас „Гаспром“ беше пронајден мртов во својата вила во близина на Санкт Петербург. 60-годишниот Леонид Шулман бил пронајден во бањата од куќата со исечени вени, објавија локалните медиуми. Според полициските власти, до неговото тело била пронајдена белешка за самоубиство во која тој раскажувал за страдањата по повредата на ногата – за која Гаспром вели дека го принудила да земе одмор. Верзијата беше ставена под сомнеж откако аналитичкиот центар во Варшавскиот институт соопшти дека Шулман, кој беше шеф на одделот за транспорт во Гаспром Инвест, бил сведок во можен случај за корупција во рускиот гасен гигант.

Утрото по инвазијата на Русија во Украина на 24 февруари, Александар Тиљаков (65), највисокиот корпоративен шеф на безбедноста на „Гаспром“, почина во својот дом во истото село како и Шулман. Според рускиот весник „Новаја Газета“, неговото тело било пронајдено обесено во гаражата. Истиот весник цитира неименуван извор од органите на редот, кој вели дека единицата за безбедност на „Гаспром“ пристигнала на местото на самоубиството во исто време со полицијата и исто така ја истражувала смртта.

Една од двете сомнителни смртни случаи што се случија во странство беше онаа на Мајкл Ватфорд, кој живееше со своето семејство во Обединетото Кралство.На 28 февруари, 66-годишниот нафтен и гасен магнат со украинско потекло, кој исто така изградил имотна империја во Лондон, беше пронајден мртов во неговиот дом во Сари. Како причината за смртта на Ватфорд беше наведено „ бесење“, а неговата сопруга и децата, кои во тоа време беа дома, беа неповредени. Властите во Обединетото Кралство ја третираат смртта на Вотфорд како необјаснета. Подоцна се покажа дека Вотфорд, кој често се нарекуваше Миша, го сменил презимето од Толстој откако се преселил во Обединетото Кралство  во раните 2000-ти.

Во март, телата на рускиот милијардер Василиј Мелников и на членовите на неговото семејство беа пронајдени во неговиот луксузен стан во Нижни Новгород, град во западна Русија. Мелников го заработи своето богатство работејќи за една од медицинските компании погодени од западните санкции. Според рускиот весник „Комерсант“, Мелников заедно со неговата 41-годишна сопруга и двете мали деца на возраст од 10 и 4 години починале од убодни рани. Оружјето за убиството наводно било пронајдено на местото на злосторството. Весникот објави дека олигархот го убил своето семејство пред да се самоубие, иако соседите и другите роднини не се согласуваат со официјалната верзија. Други медиуми тврдеа дека компанијата на Мелников, која увезува медицинска опрема во Русија, била на работ на банкрот поради западните санкции наметнати како одговор на војната во Украина.

Последниот случај е од Шпанија, поточно во Лорет де Мар, каде на 19 април 55-годишниот руски олигарх Сергеј Протосења беше пронајден мртов заедно со уште двајца членови на неговото семејство. Поранешниот шеф на гасниот гигант „Новатек“, со лично богатство од 400 милиони евра, беше пронајден обесен заедно со телата на сопругата и ќерката, кои беа избодени до смрт во семејната вила. Она што полицијата првично го опишуваше како двојно убиство проследено со самоубиство од страна на Протосења, подоцна остро го демантираше неговиот син. Неколку пријатели на семејството, исто така, дадоа јавни изјави дека Протосења е всушност третата жртва на „исценирано самоубиство“ и дека олигархот не би бил способен да го убие своето семејство. Каталонската полиција се уште активно го истражува случајот.

Само еден ден пред смртта на Протосења и неговото семејство, телото на рускиот олигарх Владислав Аваев беше пронајдено во неговиот стан во Москва, заедно со телата на неговата сопруга и 13-годишната ќерка. Прва на местото на злосторството пристигнала неговата ќерка Анастасија (26). Руската државна новинска агенција ТАСС цитира извор близок до органите на редот, кој рече дека прелиминарните докази сугерираат дека Аваев – поранешен советник на Путин и поранешен потпретседател на „Газпромбанк“ – ги убил сопругата и ќерката, а потоа се самоубил. Во раката на олигархот бил пронајден пиштол, а станот бил заклучен одвнатре. „Газпромбанк“ е трета по големина банка во Русија и е поврзана со „Гаспром“, најголемата   компанија за трговија со природен гас во светот.

Во октомври 2021 година  руски дипломат беше пронајден мртов откако падна од прозорецот на руската амбасада во Берлин, објави Der Spiegel. Неидентификуваниот маж бил втор секретар во амбасадата, но германските разузнавачки извори изјавиле за весникот дека се сомневаат дека тој бил таен офицер во руските разузнавачки служби. Истражната веб-страница Bellingcat  го идентификуваше како Кирил Жаљо, син на генералот Алексеј Жаљо, заменик-директор на Втората служба на ФСБ, одговорен за справување со домашни политички закани за Кремљ.

Во декември истата година, основачот на националистичкиот блог „Спутник“ и „Погром“, Егор Просвирнин, почина откако падна од прозорецот на станбена зграда во Москва. Нож и гасен пиштол биле пронајдени покрај голото тело на Просвирнин, откако од неговиот стан се слушнале извици и врисоци, објавија локалните медиуми. Просвирнин, десничарски активист, првично ја поддржа руската анексија на Крим во 2014 година, но подоцна стана жесток критичар на Путин, предвидувајќи граѓанска војна во Русија и колапс на Руската Федерација.

И на 14 август, Ден Рапопорт, латвиско-американски инвестициски банкар и отворен критичар на Путин, кој штотуку ја напушти Украина по руската инвазија, беше пронајден мртов пред луксузна станбена зграда во Вашингтон. Полицијата соопшти дека не ја третира смртта на Рапопорт како сомнителна, објави вашингтонското издание Политико, но случајот останува под истрага. Според извештаите, Рапопорт станал богат додека бил во Москва пред да падне во немилост на Кремљ, најмногу поради неговата поддршка за лидерот на опозицијата Алексеј Навални.  (Еуроњуз)