Руски режисер му одржа лекција на Путин, Русија ја оцени дури полошо од СССР

Еден од најславните руски филмски режисери, Александар Сокуров, критички зборуваше за современа Русија за време на неговото прво појавување пред Претседателскиот совет за граѓанско општество и човекови права од 2021 година, објави рускиот независен медиум „Агентство“ во среда. Додека рускиот диктатор се крие во бункерот, познатиот руски режисер  му се нафрла на Путин преку телеконференција, алудирајќи дека ја претвора земјата во Северна Кореја со забраните на сите форми на креативност, порачувајќи дека дури и во времето на СССР не било толку лошо.

Во коментарите дадени пред Владимир Путин,  Сокуров го нарече озлогласениот руски закон за „странски агенти“ „понижувачки“ и рече дека тој ги спречува луѓето да „се развиваат и да продолжат да постојат“.

„Секоја недела, со загриженост гледаме кој станал странски агент или како се применуваат овие застрашувачки дефиниции“, рече Сокуров, додавајќи: „Тие само ги именуваат, изнесуваат разни тврдења против некое лице и потоа тоа е тоа, сè е готово. Не е јасно што да се прави  следно.“

Тој, исто така, се побуни против сè построгата цензура во земјата, велејќи дека Русија сè уште не „знае како да води политички дискусии со млади луѓе, со постари ученици, со студенти. Земјата се плаши од овие дискусии“, рече тој пред да забележи дека дури и неговиот најнов филм бил забранет во неговата татковина.

„Која е причината за забраната на мојот филм? Не добив никакво објаснување. Кога ова се случуваше за време на советската ера, барем секогаш ми објаснуваа зошто мојот филм не може да се прикаже во Советскиот Сојуз. Истото му беше објаснето и на Тарковски – зошто неговиот филм нема да се прикажува во Советскиот Сојуз. Општо земено, отсуствува постапка за политички дискусии, отсуствува отворена, мирна, нехистерична дискусија за процесите што се одвиваат во земјата што зададе многу сериозен удар врз судбината на многу луѓе, вклучително и талентирани и способни луѓе. Можеме да го процениме ова според киното, можеме да го процениме според литературата, според работата на книжарниците, каде што властите имаат сериозни поплаки за работата на креативните работници. Според мене, ова е многу голем, сериозен проблем, бидејќи луѓето се лишени од можноста да ги реализираат своите уметнички визии, едноставно да работат во својата професија. И многу често на овие луѓе не им се објаснува зошто се третирани сурово и бескомпромисно“, му рече тој на Путин, кој пак запишуваше во тефтер.

Најтешката забелешка сепак следеше потоа: 

„Ниту една забрана на дело досега  од државата – без разлика дали е музика, литература или архитектура – не го издржала тестот на времето. Сите овие забрани беа укинати затоа што сите забрани насочени против уметничката креативност, уметничката форма, се осудени на пропаст од самиот почеток, затоа што уметноста и државата имаат паралелни, неконфликтни ситуации. Обидете се да ја направите „Балада за еден војник“ денес – филмот веднаш ќе биде забранет, а што ќе се случи со режисерот е исто така непознато: дали ќе му биде дозволено повторно да работи или не. Ова е фундаментално важна ситуација“, рече славниот режисер, на кој на Твитер сите му предвидуваат брзо паѓање од прозор.

Путин одговори повторувајќи многу од точките што ги изнесе претходно на состанокот, иако се осврна на критиките на Сокуров за законот за „странски агенти“ нагласувајќи дека е потребен за борба против странското влијание и дека е малку повеќе од директна копија на еквивалентен американски закон. Тој, исто така, вети дека ќе открие кој го забранил најновиот филм на режисерот.

“You once said: ‘Why do we need a world if there is no Russia in it?’ — Why do we need a state where there is no opportunity to get an education?”

Filmmaker Sokurov’s on-camera confrontation with Putin over wartime repression is worth a watch.. pic.twitter.com/6ZA2I9wrpg

— Mikhail Khodorkovsky (@khodorkovsky_en) December 12, 2025

Сокуров зборуваше и за тешката економска ситуација во Русија:

„Со оглед на тешката економска состојба во земјата, а веројатно ќе се влоши, ситуацијата за младите луѓе кои сакаат да се запишат на универзитетите станува критична и многу тешка. Плаќањето 200, 300, можеби 400.000 рубли годишно за образование, како на некои универзитети, станува претерано; едноставно станува невозможно“, рече тој.

Околу  зголемувањето на цените за домување и комунални услуги тој опиша низ каква неизвесност поминуваат некои семејства во Русија:

„ Знаеме дека кириите ќе се зголемат, дека многу сметки за комунални услуги ќе се зголемат. И некои мои познаници ме прашуваат: каде ќе одиме ако не можеме да ги платиме овие кирии? Можеби треба да организираме некаков вид засолништа, не знам каде ќе одат луѓето. Ова е исто така реалност, апсолутно јасна и апсолутно очигледна“.

Познат по своите медитативни филмови кои често прераскажуваат клучни делови од руската историја, Сокуров е еден од најпознатите живи руски режисери и е најпознат по неговиот еднокатен игран филм од 2002 година „Руска арка“, како и по „Фауст“ од 2011 година, кој го освои Златниот лав на Венецискиот филмски фестивал. Неговиот филм „Бајка“ од 2022 година, во кој Сталин, Черчил, Мусолини и Хитлер се среќаваат во чистилиштето, добил забрана за дистрибуција во Русија.

Претседателскиот совет за граѓанско општество и човекови права е консултативно тело создадено за да го советува Владимир Путин за човековите права во Русија. Со околу 47 членови, од кои сите се лично назначени од претседателот, телото станува сè поприфатливо во последниве години, при што речиси сите членови кои го критикуваа Кремљ беа отпуштени.

Всушност, во вторниот се дозна дека Путин го отстранил од телото поранешниот директор на Музејот на историјата на Гулагот во Москва, Роман Романов. Кон крајот на 2024 година, Романов одби да цензурира изложба за советската репресија, што доведе до негово отпуштање од единствениот државен музеј во Русија посветен на репресиите од советската ера.