Ризичен план командоси да запленат ураниум во Иран. Го побарал Трамп

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп разгледува исклучително ризична операција за испраќање специјални сили во Иран за да запленат речиси половина тон високо збогатен ураниум, објави „Вашингтон пост“, повикувајќи се на извори запознаени со планот.

Според „Вашингтон пост“, планот му бил презентиран на Трамп минатата недела на негово барање и би вклучувал испраќање војници, тешка опрема за ископување и изградба на писта за да може нуклеареарниот материјал да се изнесе од Иран.

Експертите предупредуваат дека таквата операција би била една од најсложените и најопасните специјални мисии некогаш испробани за време на војна.

Каде е ураниумот на Иран?

Според Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), Иран поседува околу 440 килограми ураниум збогатен до 60 проценти, што е блиску до нивото потребно за нуклеарно оружје, според „Вашингтон пост“.

Повеќе од половина од овој материјал се наоѓа во објектот во близина на Исфахан, во тунели длабоки повеќе од 90 метри, додека остатокот се наоѓа во Натанц и на други локации. Директорот на МААЕ, Рафаел Гроси, изјави дека пристапот до дел од објектот бил блокиран по бомбардирањето на САД минатиот јуни и дека нема знаци за какви било поголеми напори за ископување.

„Вашингтон пост“ исто така објави дека сателитските снимки покажале можно преместување на контејнери со збогатен ураниум кратко пред почетокот на нападите на САД и Израел.

Планот на американската војска предвидува испраќање голем број војници и опрема длабоко во Иран за да се обезбеди областа, да се пробијат подземните складишта и да се извлече нуклеарниот материјал. „Ќе треба да се внесе опрема за ископ, да се пробие бетонската и оловната заштита, да се стигне до дното на складиштето и да се извлечат контејнерите со нуклеарен материјал“, изјавил извор запознаен со планот за „Вашингтон пост“.

Проценките за времетраењето на операцијата се движат од неколку недели до неколку месеци, а сè би се одвивало под непријателски оган. Поранешниот американски генерал Џозеф Вотел изјави дека таквата операција би била побезбедна по прекинот на огнот, но дека би можела да се спроведе и за време на конфликтот, со големи ризици.

„Постојат многу ризици. Ова е исклучително сложена операција. Веројатно би имало жртви“, рече тој.

Командоси, радиоактивен материјал и подземни борби?

Поранешни американски специјални сили и функционери опишаа за „Вашингтон пост“ колку би била сложена таква операција.

Операцијата веројатно би започнала со напади врз иранските одбранбени системи за да им се овозможи влез на копнените сили, кои потоа би морале да летаат стотици километри и да обезбедат периметар околу нуклеарните објекти.

Една опција, според експертите, би вклучувала падобранско спуштање на елитни единици како што се 82-та воздушно-десантна дивизија и „Ренџерси“, потенцијално во дострел на иранската артилерија, ракети и дронови.

Инженерските единици потоа би морале да изградат писта за испорака на опрема и евакуација на материјали, додека транспортните авиони и хеликоптери би биле изложени на напад.

Внатре во подземните објекти, операцијата би ја воделе елитни единици како што се „Делта Форс“ или морнаричките „Фоки“, кои би морале да сечат, палат и пробиваат пречки додека другите војници ги заштитуваат.

„Тоа е бавен, детален и потенцијално смртоносен процес“, рече еден поранешен офицер на СВАТ. Командосите ќе мора да носат заштитни одела и опрема за дишење, заедно со сензори за откривање на зрачење, бидејќи секоја експлозија или сечење би можела да ослободи опасни материјали.

Исто така, постои можност за стапици во рамките на објектите, а изложеноста на зрачење би барала постојана деконтаминација на луѓето и опремата.

Поради обемот на операцијата, американските сили би морале да постават нешто што би личело на привремена воена база повеќе отколку на класична тајна операција. Ќе им бидат потребни механичари, возачи, единици за снабдување и нуклеарни експерти од Министерството за енергетика за да го надгледуваат ракувањето со материјалот.

Снабдувањето со храна, вода и гориво би морало да биде постојано, а целата операција би се спроведувала под закана од напад. Преземањето нуклеарен материјал дополнително би ги изложило војниците на опасност додека се враќаат низ непријателскиот воздушен простор.

За разлика од операциите како што се убиството на Осама бин Ладен или обидот за апсење на Николас Мадуро, што траеше со часови, оваа би можела да трае со недели. „Овде не се купува автомобил, туку цела производствена линија“, рече еден поранешен функционер.

„Вашингтон пост“ објавува дека има многу малку војници обучени за вакви операции за преземање нуклеарен материјал зад непријателските линии.

Ваквите мисии биле поразвиени за време на Студената војна, додека во последниве години плановите се фокусирале на закани како што се Северна Кореја и терористичките групи. „Порано се обрнуваше многу повеќе внимание на овие сценарија“, рече еден поранешен функционер.

Портпаролката на Белата куќа, Каролина Ливит, изјави дека Пентагон подготвува различни опции за претседателот. „Тоа не значи дека претседателот донел одлука“, рече таа.

Министерот за одбрана, Пит Хегсет, нагласи дека целта е да се спречи Иран да развие нуклеарно оружје. „Иран не може да има нуклеарна бомба – и нема да има“, рече тој.

Трамп, кој водеше кампања со ветувања за прекин на војните, сега влегува во петтата недела од конфликтот со Иран, кој досега се водеше главно со воздушни напади во соработка со Израел.

„Вашингтон пост“ заклучува дека испраќањето копнени сили би претставувало ново ниво на ескалација и значително би го зголемило ризикот за американската војска, додека самата операција би била меѓу најсложените во модерната воена историја.