Предлог на ЕУ од кој се плашат возачите во регионот, цел се половните автомобили

Минатата недела, Европската комисија даде предлог постарите, дотраени автомобили повеќе да не се продаваат или извезуваат надвор од ЕУ. Ваквата одлука особено може да ги погоди возачите од регионот кои масовно користат вакви возила. Европската унија смета дека ваквата забрана ќе ја подобри безбедноста во сообраќајот и ќе го намали загадувањето, од друга страна, возачите од регионот стравуваат дека тоа може да влијае на цените и достапноста на половните возила.

Бидејќи половните автомобили се убедливо најчестиот избор на возачите во земјите од регионот, постои сериозен страв дека дури и половните автомобили ќе бидат речиси недостапни.

Што значи ваквиот предлог на Европската комисија?

Секоја година повеќе од шест милиони возила го завршуваат својот животен век во Европа.

Според предложената нова регулатива, производителите на автомобили ќе треба да дадат јасни и детални упатства за демонтирање на возилата и како да се заменат и отстрануваат деловите и компонентите за време на употребата и на крајот од животниот век на возилото.

Советот на ЕУ и Европскиот парламент во моментов одлучуваат за овој предлог на Европската комисија.

Што велат локалните експерти?

Познавачите на пазарот на половни автомобили, пак, сметаат дека нема причина за прекумерна паника.

Петар Величковиќ од веб-страницата „Половни автомобили“ вели дека засега не очекува големи промени на домашниот пазар – не му изгледа реално дека ќе има големи промени кои би биле директна последица на најавите од Европската Унија. .

„Се разбира, доколку нема промена на другите фактори, како што е инфлацијата, може да очекуваме промена на цените, бидејќи генерално не можеме да го гледаме пазарот на втора рака одвоено од целата економија“, посочува тој.

Тој додава и дека се уште не може да се дадат конкретни проценки дали евентуалната забрана за извоз на некои видови половни возила би се одразила на цените на половните автомобили.

„Прво, засега не се знае на кои половни возила би се однесувала оваа одредба, односно кои се критериумите врз основа на кои би се забранил извозот на половни возила во таканаречените трети земји: дали е тоа општата состојба на автомобилот, годината на производство или нешто друго… Исто така, сè уште не е објавено кога оваа промена би стапила на сила“, вели тој.

Тој наведува дека податоците на веб-страницата Polovni automobili покажуваат дека, на пример, во 2022 година, продажбата на половни автомобили стари околу 20 години, кои за прв пат биле увезени и регистрирани во Србија, била далеку помала од користените автомобили произведени помеѓу 2007  и 2010 година.

Така, купувачите веќе се свртуваат кон поновите модели, кои не спаѓаат во „возилата на крајот на животот“, за кои беше најавена забраната за извоз“, вели Величковиќ.

Тој додава дека Србија најави забрана за увоз на половни возила со стандарди Еуро 3 и Еуро 4 од 2024 година.

„Тоа конкретно значи дека, доколку оваа одлука почне да се применува од следната година, ќе можеме да увезуваме половни автомобили кои се произведени по септември 2009 година“, истакнува Величковиќ од веб-страницата „Половни автомобили“.

Од „Балкан ауто“ велат дека нивниот плац е наменет за автомобили од поновата генерација и дека нема да бидат особено погодени од оваа одлука.

„Овде сепак ќе се возат постари автомобили, но веќе нема да се увезуваат во земјава. Ова секако ќе влијае на пазарот, но луѓето во Србија веќе се свртеа кон многу понови автомобили“, вели дилерот на автомобили.

Зошто Комисијата бара ваква регулатива?

Европската комисија предложи регулатива со која би се замениле постоечките директиви за возилата на крајот на животот и за можноста за повторна употреба и рециклирање.

Комисијата тврди дека новите регулативи ќе доведат до годишно намалување на емисиите на CO2 од 12,3 милиони тони до 2035 година, подобра валоризација на 5,4 милиони тони материјали и зголемена повторна употреба на клучните суровини.

Покрај економските, еколошките и социјалните придобивки за ЕУ, регулативата би придонела и за поголема безбедност на патиштата во трети земји бидејќи би го спречила извозот на дотраени автомобили и ќе го намали загадувањето во земјите кои увезуваат такви автомобили. (Н1)