„Ниту еден брод не смее да помине“: Иран го блокира Ормускиот теснец, пресретната порака
Ормускиот теснец е еден од најважните нафтени коридори во светот и има исклучително геостратешко значење. Светската економија во голема мера зависи од протокот на нафта низ оваа рута
Бродовите што пловат низ Ормускиот теснец добиваат пораки од иранската Револуционерна гарда во кои се вели дека „ниту еден брод не смее да помине низ Ормускиот теснец“, изјави официјален претставник од поморската мисија на Европската Унија „Аспидес“, објави Ројтерс.
Ормускиот теснец е еден од најважните светски извозни правци за нафта. Ги поврзува најголемите производители на нафта во Персискиот Залив – вклучувајќи ги Саудиска Арабија, Иран, Ирак и Обединетите Арапски Емирати – со Оманскиот Залив и Арапското Море.
Истиот официјален претставник истакна дека Иран сè уште официјално не ја потврдил таквата наредба. И покрај ова, Техеран со години се заканува дека ќе го блокира тесниот воден пат, наведувајќи го тоа како можна одмазда за каков било напад.
Зошто е толку важен?
Ормускиот теснец е еден од најважните нафтени коридори во светот и има исклучително геостратешко значење. Светската економија во голема мера зависи од протокот на нафта низ оваа рута.
Протокот се наоѓа помеѓу Оман и Иран, поврзувајќи го Персискиот Залив на север со Оманскиот Залив на југ и Арапското Море. На најтесната точка, тој е широк само 33 километри, а самата бродска линија е долга само 3 километри.
An intercepted IRGC Navy transmission announces a complete halt to shipping in the Strait of Hormuz:
This is the IRGC Navy, the Islamic Revolutionary Guard Corps Navy of Iran. Effective immediately, all navigation through the Strait of Hormuz is prohibited. No vessels of any… pic.twitter.com/ZdBCCbUKoh
— Clash Report (@clashreport) February 28, 2026
Околу 20% од вкупната светска потрошувачка на нафта поминува низ Ормутскиот теснец. Според податоците од аналитичката компанија „Вортекс“, помеѓу почетокот на 2022 година и минатиот месец, помеѓу 17,8 и 20,8 милиони барели сурова нафта, кондензат и гориво дневно течеле низ теснецот.
Членовите на ОПЕК (Саудиска Арабија, Иран, Обединетите Арапски Емирати, Кувајт и Ирак) го извезуваат поголемиот дел од својата сурова нафта преку оваа рута, главно на азиските пазари. Петтата флота на американската морнарица, со седиште во Бахреин, е одговорна за обезбедување на безбедноста на поморската трговија во областа.
Што би се случило ако Иран го затвори?
Затворањето на Ормутскиот теснец би било начин да се нанесе директна штета на Трамп, бидејќи би предизвикало остар скок на цените на нафтата и бран на инфлација, како во САД, така и на глобално ниво.
Но, таков потег би бил и сериозен чин на економско самоуништување за Иран. Иранската нафта влегува на светскиот пазар преку истиот премин, па затворањето на Ормутскиот теснец би можело да предизвика интервенција од страна на арапските земји од Заливот, кои веќе остро го критикуваа израелскиот напад и би можеле да се обидат да ги бранат сопствените интереси.
Кина, втората по големина економија во светот, која купува речиси 90% од извозот на нафта на Иран, и покрај меѓународните санкции, би била особено погодена.