Напнати преговори зад сцената: Како Пакистан помогна да се постигне примирје меѓу САД и Иран

Во часовите пред објавувањето на двонеделниот прекин на огнот меѓу Иран и САД, од Пакистан почнаа да се појавуваат зраци надеж. Пакистан дејствуваше како посредник во последните недели, пренесувајќи пораки меѓу двете страни и помагајќи во постигнувањето кревок договор, објавува Би-Би-Си.

Зборувајќи под услов на анонимност, пакистански извор изјави за Би-Би-Си дека разговорите се одвивале со „брзо темпо“. Разговорите ги водел „многу тесен круг“ луѓе од пакистанска страна, а расположението беше опишано како „сериозно и мрачно, но сепак надежно дека исходот ќе биде прекин на непријателствата. Остануваат само неколку часа“. Изворот забележа дека не е дел од тој тесен круг.

Пакистан има историски врски со Иран, со кој дели граница, и редовно се повикува на „братски“ односи. Од друга страна, американскиот претседател Трамп го нарече командантот на вооружените сили на Пакистан, фелдмаршалот Асим Мунир, свој „омилен“ фелдмаршал, истакнувајќи дека го познава Иран „подобро од повеќето“.

Пречки на патот кон договор

Сепак, договорот беше далеку од сигурен. Пакистанскиот министер за надворешни работи, Ишак Дар, во вторник вечерта пред парламентот изјави: „До вчера бевме многу оптимисти дека работите се движат во позитивна насока“, но ситуацијата беше комплицирана од израелскиот напад врз Иран во понеделник и нападот на Иран врз Саудиска Арабија. И покрај ова, рече тој, Пакистан „сè уште се обидува да ја управува ситуацијата колку што е можно повеќе“.

Фелдмаршалот Мунир беше уште поостар. Обраќајќи се пред воените претставници во вторник, тој рече дека нападот на Иран врз Саудиска Арабија „ги расипува искрените напори за мирно решавање на конфликтот“. Тоа беше една од најострите пораки што Пакистан му ги испратил на Иран откако започна конфликтот. Некои аналитичари веруваат дека ова го зголеми притисокот врз Иран, со оглед на тоа што Пакистан има договор за одбрана со Саудиска Арабија, кој во моментов не е активиран.

Дипломатска завршница

По полноќ по локално време, пакистанскиот премиер објави на платформата на социјалните медиуми X дека „дипломатските напори напредуваат стабилно и силно, со потенцијал да произведат значајни резултати во блиска иднина“. Тој побара од претседателот Трамп да го продолжи рокот за две недели и Иран да го отвори Ормутскиот теснец за истиот период.

Околу 3 часот наутро по локално време, иранскиот амбасадор во Пакистан, Реза Амири Могадам, објави на X дека е постигнат „чекор напред од критична, чувствителна фаза“. Непосредно пред 5 часот наутро, пакистанскиот премиер потврди дека е договорено прекин на огнот и ги покани двете страни да се сретнат во Исламабад во петок, 10 април, за да „продолжат преговорите за конечен договор“.

Неизвесна иднина

И покрај договорот, ситуацијата останува напната. „Остануваме многу претпазливи“, изјави пакистански извор за BBC, нагласувајќи ја „континуираната кршливост“ на ситуацијата. Тој рече дека сè уште има недостаток на доверба меѓу страните и вкоренети позиции. Иако Пакистан можеби ќе може да ги донесе двете страни на преговарачка маса, клучното прашање останува за што можат да се договорат.