Нафтата и Русија ги скараа САД и Саудиска Арабија

Саудиска Арабија се повеќе се одметнува од политичкиот дискурс во Вашингтон, при што претседателот Џо Бајден и се закани со „последици“ поради одлуката за намалување на квотите за производство на нафта. Иницијативите во Конгресот и острите коментари од политичката елита укажуваат на растечките тензии додека САД се подготвуваат за среднорочни конгресни избори – каде цените на горивото ќе бидат важни за гласачите.

„Ќе има некои последици за она што го направија со Русија“, изјави Бајден за Си-Ен-Ен. „Нема да навлегувам во детали за тоа што би разговарал и што мислам. Но, ќе има последици“.

Русија се споменува затоа што Саудиска Арабија ја донесе одлуката во форматот ОПЕК +, договор помеѓу картелот на ОПЕК во кој доминира Ријад и група други производители во која доминира Москва, кои во последниве години се здружија за да постават производни квоти и да го насочуваат пазарот. Заедно, минатата недела ги намалија квотите за производство на нафта за речиси 2 милиони барели дневно за да ги поддржат цените на нафтата.

Тешките мерки против Саудиска Арабија би биле пресврт на политиката од изминатите неколку месеци кога Вашингтон повторно се обидуваше да се доближи до Ријад. Бајден за време на неговата изборна кампања отворено го нападна саудискиот престолонаследник Мохамед бин Салман и вети дека поради убиството на поранешниот советник на властите, подоцна колумнист Џамал ​​Кашоги, кралството ќе биде изолирано.Плановите очигледно се променија бидејќи цените на енергијата се зголемија поради војната во Украина. Бајден отпатува на Блискиот Исток во текот на летото и се сретна со принцот Мохамед на регионален форум. Се чини дека ова вроди со плод: производството на нафта се зголеми пред посетата, повторно поради Ријад.

Како што потсетува „Њујорк тајмс“, Бајден сметал дека ќе се договорил со принцот дека протокот на нафта на светските пазари нема да се намали во текот на летото и на есента. Се покажа дека ова е лажно. Згора на тоа, активностите на Ријад се чини дека се удар за обидите на Бајден да го изолира рускиот претседател Владимир Путин од кого, за разлика од Саудиска Арабија, дури и Кина и Индија покажаа знаци на дистанцирање.Ставот на Саудиска Арабија беше дека ако не се преземе оваа мерка – намалување на производството за 2% од светската потрошувачка – цените ќе паднат.

Советниците на Бајден се обидуваа да ја убедат Саудиска Арабија да почека уште еден месец додека членките на ОПЕК + повторно не се сретнат на 3 ноември за да видат дали пазарите реагираат како што стравува кралството. Дури и советникот на претседателот на Обединетите Арапски Емирати, Мохамед бин Зајед, отпатува во Ријад за да ги предупреди властите да бидат внимателни.

Сепак, саудискиот буџет останува многу зависен од приходите од енергијата, а тоа ја загрозува и амбицијата за диверзификација на економијата, вклучително и за мега-проекти како што е футуристичкиот град NEOM во близина на Црвеното Море, чија вредност се проценува на 500 милијарди долари. „Волстрит журнал„ оваа недела објави дека Саудијците биле предупредени од американски официјални лица за ризикот дека намалувањата на производството ќе се толкуваат како заземање на страната на Русија, но сепак добија цврсто не. Во Ријад сфатија дека за САД не е важна ценовната стабилност, туку среднорочните избори, во кампањата во која водечка тема се горивото и инфлацијата.

Портпаролот на Стејт департментот Нед Прајс вчера изјави дека американските претставници се состанале со колеги од 100 земји буквално во понеделникот за да апелираат за поддршка. Според Њујорк Тајмс, претставниците на кралството уверуваат дека одлуката не била насочена против САД; Дури е можно, за да ги смири САД, земјата да гласа против анексијата на четирите украински региони во Генералното собрание на ОН оваа недела.

Сепак, дури и пред минатонеделната одлука, тензиите меѓу Вашингтон и Ријад се зголемуваа затоа што – според извори од саудиската влада – монархијата планирала големо зголемување на производството за половина милион барели дневно во август како гест за Бајден, но принцот Мохамед наредил подоцна промена: зголемувањето се покажа дека е 0,1 милиони дневно.

Тогаш специјалниот претставник на Стејт департментот за енергетика му испрати на саудискиот министер за енергија, принцот Абдулазиз бин Султан е-пошта во која сугерираше дека го прекршил зборот, а тоа го налути принцот и му даде сила да развие нафтена политика независна од САД.

Според оваа теза, иницијативата за толку големо намалување на производството на 5 октомври можеби била негова, бидејќи тој лично ги повикал останатите раководители за нафта од Персискиот залив да го побараат тоа. Меѓу аргументите беа планирани ограничувања на цената на нафтата на Запад, што би било напад врз производителите. Голем број арапски земји беа против таков драстичен потег: Емиратите, Кувајт, Ирак, Бахреин.

Наспроти оваа позадина, демократот Боб Менендез, кој го предводи Комитетот за надворешна политика на Сенатот, повика на итно замрзнување на „сите аспекти на соработката“ со Саудиска Арабија. Според Менендез, овој потег помага во финансирањето на војната во Русија, чиј буџет во голема мера зависи од приходите од нафтата.

„Нема простор за играње на двете страни во конфликтот. Нема да дадам зелено светло за каква било соработка со Ријад додека кралството не ја преиспита својата позиција за војната во Украина. Доволно“, рече Менендез.

„Да бидеме искрени. Путин и Саудиска Арабија се против САД“, изјави за Си-Ен-Ен вториот по ранг демократ во Сенатот, Ричард Дурбин.

Се најавува дека законодавна иницијатива за ограничување на продажбата на оружје на Саудиска Арабија ќе биде предложена во Сенатот.Според Џон Кирби, Бајден ќе разговара со Менендез и со другите кои сакаат да се воспостават ограничувањата. Сепак, ова веројатно нема да започне пред среднорочните избори: дотогаш заканата ќе виси над Саудиска Арабија.

„Волстрит журнал“ гледа и друга можност: администрацијата на Бајден размислува, според соговорниците, дали да се повлече од саудискиот инвестициски форум  познат  како „Давос во пустината“.

За „Гардијан“, поранешниот аналитичар на ЦИА и експерт за Саудиска Арабија Брус Ридел ги поврзува настаните со „огромниот“ притисок врз Бајден од самата Демократска партија. Според него, администрацијата ќе мора да преземе некаков чекор како намалување на американските војници.  Всушност, многумина во партијата луто реагираа на веќе познатиот поздрав со тупаница помеѓу Бајден и де факто владетелот на кралството, принцот Мохамед.Бајден го увери Си-Ен-Ен дека не отишол во Саудиска Арабија поради цените на нафтата, туку за да покаже дека САД „нема да го напуштат“ регионот.

 САД внимателно ја следеа и посетата на лидерот на ОАЕ, Мохамед бин Зајед, на Москва. Пред него Путин изјави дека одлуките за цената на нафтата не се насочени против никого, туку нивната цел е да се „гарантира стабилност“ на светските енергетски пазари. Според државната агенција УАМ, шеикот Мохамед (кој посредува за размена на затвореници меѓу Киев и Москва) на рускиот лидер му ги претставил позициите на украинската страна „за голем број прашања“ и го охрабрил дијалогот. (Дневник)