МААЕ ја предупреди Москва: Си играте со оган!

Украинската нуклеарна централа Запорожје, која е под руска контрола, беше гранатирана во неделата, што предизвика осуда од организацијата за нуклеарно набљудување на ОН, која порача  дека таквите напади ризикуваат голема катастрофа.

Повеќе од десетина експлозии ја потресоа најголемата европска нуклеарна централа во саботата навечер и во неделата, соопшти Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ). Москва и Киев се обвинуваат меѓусебно за гранатирање на објектот, како што постојано правеа во последните месеци по претходните експлозии.

Шефот на МААЕ Рафаел Гроси изјави дека веста за експлозиите е крајно вознемирувачка.

„Експлозиите се на местото на оваа голема нуклеарна централа, што е целосно неприфатливо. Кој и да стои зад ова мора веднаш да престане. Како што сум кажал многу пати досега, вие си играте со оган!“, рече тој во изјавата.

Повикувајќи се на информациите обезбедени од раководството на централата, тимот на МААЕ на терен пријавил штета на некои згради, системи и опрема, но засега ништо од нив не е критично за нуклеарната безбедност. Тимот планира да направи проценка во понеделник, рече Гроси во изјавата објавена подоцна денеска.

Сепак, рускиот нуклеарен оператор Rosenergoatom рече дека ќе има ограничувања за тоа што тимот може да провери.

„Тие го толкуваат нивниот мандат како да немаат граници. Тоа не е случај“, рече Ренат Карчаа, советник на извршниот директор на Rosenergoatom.

„Доколку сакаат да прегледаат објект што нема никаква врска со нуклеарната безбедност, ќе им биде забранет пристапот“, додаде тој.

Повтореното гранатирање на централата во јужна Украина ја зголеми загриженоста за можноста од голема несреќа на само 500 километри од местото на најтешката нуклеарна несреќа во светот, катастрофата во Чернобил во 1986 година.

Нуклеарната централа Запорожје обезбедуваше околу една петтина од електричната енергија на Украина пред руската инвазија и неколку пати беше принудена да работи со резервни генератори. Има шест реактори VVER-1000 B-320 со водено ладење и модерирани со вода, кои содржат ураниум 235, од советско производство.

Реакторите се исклучени, но постои ризик нуклеарното гориво да се прегрее доколку се исклучат системите за ладење. Гранатирањето постојано ги прекинува далноводите.

На прашањето на францускиот ТВ канал BFM дали планира да оди во Запорожје, Гроси одговори: „Сигурно“, но не даде детали.