Ќе останат ли и пратениците без апанажа ако се распушти предвреме Собранието?

Одлуката на Уставниот суд, со која се укинува апанажата за пратеници, функционери или раководители на државни институции кои се разрешени или ако си дале оставка, не ги засега министрите на Алтернатива и Насер Нуредини од ДУИ кои само што беа сменеи од позицијата, а можат да се „провлечат“ и замениците министри ако поднесат барање додека да стапи одлуката во сила. Но, околу 40-тина функционери и раководители на државни фирми на Алтернатива и на Демократскиот сојуз, чија смена дури натаму ќе следи, ќе останат со куси ракави и ќе бидат првите што не ќе имаат можност да сметаат на надомест од државата. 

Според толкувањата, бидејќи станува збор за укинување на Членот 22 од Законот за плати кој ја предвидуваше оваа привилегија, одлуката важи од денот кога ќе биде објавена во „Службен весник“, а сите што дотогаш ќе поднесат барање за апанажа ќе влезат во процедура и нема враќање. 

Но, она што ги збунува експертите е како оваа одлука ќе се толкува при евентуално предвремено распуштање на Собранието поради изгласана недоверба на Владата или слабо парламентарно мнозинство, односно дали и пратенците кои беа заштитени како мечки во однос на другите функционери за апанажата може да се разбудат еден ден и без пратеничка фотелја и без државен надомест. Со сѐ понестабилната политичка сцена во државата вакви ситуации можат да станат вообичаени, односно пратеници што се избрани за четиригодишен мандат и по три години и неколку месеци поминати во Собранието да останат без очекуваната апанажа.  

Доскорешните министри Никола Тупанчески од ресорот правда и Насер Нуредини од животна средина, како и заменик-министерот за здравство Владимир Рендевски имаат право да побараат апанажа. Надоместок им следува и на разрешените министри од Алтернатива – Беким Сали, Адмирим Алити и Џемаил Чупи. Последен воз за апанажа можат да фатат и замениците министри – Башким Хасани, Абдулшуќур Абедини и Љуљзим Алиу, кои беа ослободени од функцијата денес попладне. Сепак, од министрите само Чупи навести дека е можно да бара апанажа, а не е јасно што ќе реши Нуредини, кој за да биде министер дојде во Македонија од Австрија.  

 

Со одлуката за апанажа се засегнати пратениците и сите функционери и раководители на јавни претпријатија и институции што се именувани од Владата, од Собранието или од претседателот на државата. Досега важеше правилото дека функционер има право на апанажа до три месеци ако двојно подолго бил на функција, апанажа од шест месеци ако од шест до 12 месеци бил на позицијата и на 12 месеци – само ако бил на функција подолго од две години, макар и еден ден повеќе.

 

Апанажата беше трн во окото на Левица која уште на почетокот на минатата година бараше таа да се укине генерално, односно и за пратениците и дригите функционери да важат истите правила како за сите вработени во државата, нарекувајќи го ова право – дискриминација и „лапанажа“.  Уставниот суд реши укинувањето на апанажата да важи само за разрешените и сменетите функционери и раководители. 

 

Колку лица во моментов користат апанажа не се знае, а според последните јавно објавени информации од ДКСК од  2014 до 2018 година апанажа користеле 107 лица и за таа цел биле потрошени 1.806.000 евра.