Како бомбите го погодија полното училиште во иранскиот град Минаб убивајќи 168 луѓе

Над пастелните мурали од дрвја, четки за сликање, боички и микроскопи, се крева црн чад. Стаклените прозорци на училиштето се разнесени од силата на експлозијата, а завесите висат искинати од рамките.

На еден изгорен ѕид, остатоците од игралиштето лежат расфрлани: црвена пластична лизгалка, мешавина од столчиња со големина за деца. На превртена полица за книги е уредно поставен пар розови пластични сандали, сега покриени со прашина од експлозијата.

Ракетата погодила за време на утринската сесија на училиштето. Во Иран, учебната недела трае од сабота до четврток, па кога американските и израелските бомби почнаа да паѓаат околу 10 часот наутро во саботата, наставата беше во тек. Во еден момент помеѓу 10 и 10,45 часот, ракета директно го погоди училиштето „Шаџарех Тајебех“, во Минаб, јужен Иран, уривајќи ја неговата бетонска зграда и убивајќи десетици девојчиња на возраст од седум до 12 години.

Фотографиите и потврдените видеа од местото, кои „Гардијан“ не ги објави поради нивната графичка природа, покажуваат тела на деца како лежат делумно закопани под урнатините. На едно видео, од урнатините се извлекува отсечена рака на многу мало дете. Шарени ранци покриени со крв и бетонска прашина се наоѓаат меѓу урнатините. Едно девојче носи зелен фустан со карирани лепенки на џебовите и на јаката, а нејзината фигура делумно е затскриена од црна вреќа за тело. Во позадина се слушаат вресоци.

Еден растроен човек стои во урнатините на училиштето, мавтајќи со учебници и работни листови додека спасувачите рачно копаат низ урнатините. „Ова се учебниците на децата што се под овие урнатини, под овие урнатини овде“, вика тој. „Можете да ја видите крвта на овие деца на овие книги. Ова се цивили, кои не се во војската. Ова беше училиште и тие дојдоа да учат“.

Според иранските државни медиуми, до 168 лица биле убиени во нападот, а 95 повредени – бројки што „Гардијан“ не можеше да ги потврди. Со оглед на тоа што независното известување е строго ограничено во Иран, а поголемиот дел од земјата сè уште се соочува со прекини на интернет, „Гардијан“ корист проверени видео снимки, геолокациски слики, сателитски снимки и интервјуа за да состави подетален извештај за бомбардирањето на женското училиште во Минаб – најлошиот настан со масовни жртви од нападот предводен од САД и Израел досега – што УНЕСКО го опиша како „тешко кршење“ на меѓународното право.

„Гардијан“ ги спореди потврдените видеа од локацијата со сателитски снимки за да ја потврди локацијата на основното училиште. Училиштето „Шаџарех Тајебе“ било во непосредна близина на група згради што ја формираат локалната касарна и помошни згради на Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ). Комплексот до училиштето вклучува медицинска клиника и аптека, на која има ознаки со логото на ИРГЦ и пишува „Министерска медицинска команда на морнарицата на Исламската револуционерна гарда“. Исто така, во поширокиот комплекс се наоѓа нешто што изгледа како гимнастичка сала или концертен простор, кој е означен како „Културен комплекс Сејед ал-Шохада на Револуционерната гарда“. Локацијата на училиштето е потврдена и од истражувачите на Осинт (разузнавање со отворен код), иранската студентска мрежа и независната услуга за проверка на факти на фарси јазик Фактнамех.

Сепак, нема индикации дека училиштето е во која било смисла зграда за воена употреба: неговата училница и игралиште се оградени од остатокот од комплексот на ИРГЦ, а шарените мурали на неговите ѕидови се видливи на некои сателитски снимки.

Ниту пак неговите часови биле резервирани исклучиво за деца од воени семејства, изјави за „Гардијан“ Шива Амелирад, претставник од Канада на Координативниот совет на иранските здруженија на наставници, мрежа на синдикати на наставници во Иран, кој е дел од мрежата. Училиштето, исто така, запишало многу деца од локалната заедница, особено оние кои не можеле да си дозволат плаќања за приватно училиште. „Бидејќи школарината била пониска од многу други приватни училишта и поради големата пренатрупаност во јавните училишта, обичните семејства се принудени да ги запишат своите деца таму“, рече Амелирад.

Локацијата на училиштето, блискиот чад и времето на бомбардирањето – во првата рунда напади од страна на американските и израелските сили – сите даваат кредибилитет на тврдењето дека училиштето било погодено како дел од серија напади од страна на САД и Израел врз или околу комплексот на ИРГЦ. Американската војска соопшти дека го „истражува“ бомбардирањето.

Капетанот Тим ​​Хокинс, портпарол на Централната команда на САД, рече дека САД се „свесни за извештаите за штета врз цивилите како резултат на тековните воени операции. Ние ги сфаќаме овие извештаи сериозно и ги разгледуваме“. Американскиот државен секретар, Марко Рубио, рече дека Министерството за војна „ќе истражува дали тоа бил наш напад“ и дека САД „нема намерно да таргетираат училиште“.

Иранските власти почнаа да издаваат наредби за затворање на училиштата кратко по почетокот на американско-израелскиот напад во 9,40 часот наутро. Не е јасно дали бомбата го погодила училиштето пред да пристигнат тие предупредувања во Минаб или веднаш по нив, бидејќи родителите немале време да дејствуваат. Амелирад, од Наставничкиот совет, рече дека им било кажано дека „времето помеѓу објавувањето на затворањето на училиштето и моментот на експлозијата било многу кратко“, па затоа „семејствата сè уште не пристигнале да ги земат своите деца“.

Сè уште не е јасно колку од вкупниот број на загинати биле наставници или училишен персонал, иако Исна (државната новинска агенција на Иран за студенти) објави дека директорот на училиштето е меѓу загинатите. Според организацијата за човекови права Хенгау, утринската сесија на училиштето обично вклучувала 170 деца. Локален функционер изјави за АП дека меѓу жртвите од саботниот напад имало ученици, родители и училишен персонал.

Во соопштението, УНЕСКО ги повика сите страни да ги заштитат училиштата, учениците и наставниците. „Убиството на ученици на место посветено на учење претставува сериозно кршење на заштитата што им се дава на училиштата според меѓународното хуманитарно право.“

За Минаб – релативно мал град во близина на Оманското Море, каде што примарните индустрии се земјоделството, особено одгледувањето урми и цитрусни насади – загубата на до 168 млади девојчиња ќе биде катастрофална. „Меѓу жртвите имаше деца од [многу] различни семејства“, рече Амелирад. „Во некои случаи, повеќе од едно дете од истото семејство ги загубило животите“. (Гардијан)