Како беше понижен Путин од неговите диктатори?

Резултатите од состанокот во Самарканд покажаа дека Путин нема шанси да го обнови СССР, како што вети на почетокот на војната против Украина. Деновиве ја следев „средбата на диктаторите“ во Самарканд  и се присетив.Пред некое време, откако живеев во соодветните места доволно долго за да ги разберам, напишав книга за диктатурите во Узбекистан, Белорусија и Русија. Додека пишував, сфатив дека автократите за кои станува збор – Каримов (Узбекистан), Лукашенко (Белорусија) и Путин (Русија) – воопшто не се сметаат себеси за остатоци од минатото, осудени да бидат разнесени од ветровите на историја. Напротив. Во сите нивни постапки и тогаш беше евидентно убедувањето дека не само што ќе преживеат, туку и ќе можат да се спротивстават на демократијата и другите „западни“ влијанија.

Бидејќи овие (и сличните на нив низ светот) се толку сигурни во себе, дали се способни да направат некаква диктаторска интернационала која сериозно ќе ја растури светската демократија? Ископав по нивните дела и изјави и сфатив дека  – не се способни.

Работата е во тоа што диктаторите не се политичари. Односно: тие не се луѓе кои пресметуваат придобивки и загуби за своите народи и врз основа на тоа градат трајни сојузи. Тие се како предатори. Во нивната природа е да пленат за себе  и да се демнат еден со друг без да си веруваат.

Открив и нешто друго. Диктаторите се мразат едни со други. Ислам Каримов, на пример, на власт во Узбекистан од 1989 година, периодично го информираше својот близок круг дека Александар Лукашенко (на власт во Белорусија само од 1994 година) го лаже. Според него, личности како Лукашенко не ги прават работите на вистински начин (како што ги прави Каримов), режимот на Лукашенко го разоткрива неговиот (на Каримов) режим. Лукашенко, пак, го мразеше Путин бидејќи во 1990-тите разработил исклучително сложена шема, според која во 2000 година тој, Лукашенко, треба да стане претседател на Русија. А Владимир Путин пак, иако во споредба со другите двајца е од неодамна во автократската арена, ги презира гледајќи на нив како на политички џуџиња со претензии.

Дури и само од овие причини, беше јасно дека средбата во Самарканд нема да резултира со   некаков одржлив глобален антидемократски сојуз кој би ни предизвикал сериозни проблеми. Меѓутоа, во Самарканд видовме уште една причина зошто диктаторите не се способни да склучуваат трајни сојузи меѓу себе.

Секој диктатор чија моќ се чини дека слабее поради неговата сопствена глупава политика, ги става на ризик сите други. Блиску до умот на секој диктатор е следново прашање: „ Ако најмоќниот од нив, Владимир Путин, се најде толку видливо ослабен од војната во Украина, што ме спречува да замислам дека и мојот диктатор еден ден ќе стане преслаб?”. И ова е прашање што ниту еден диктатор не сака да го постави на својата територија.

Диктаторите почитуваат силен, победнички колега-диктатор. Тие не го почитуваат претепаниот диктатор бидејќи со својата слабост ги разоткрива сите. Ја става под прашалник силата на секој од нив.

Ваквиот став ја објаснува понижувачката позиција во која беше ставен Путин од неговите колеги на средбата во Самарканд. На главната фотографија тој беше седнат на масовна ниска софа, додека Ердоган, на пример, седеше на висока столица на главното место. Тогаш цела низа лидери на мали држави со имиња што завршуваа на „стан“ го натераа Путин да ги чека во приемната соба додека тие беа „многу зафатени“. Неговиот кинески колега никогаш не попушти на вербалните трикови што Путин ги употреби за да го испровоцира да каже нешто за војната во Украина. И индискиот премиер (кој не е ни диктатор) му кажа на Путин дека сега не е време за војни – и практично му наложи да стави крај на војната во Украина што е можно поскоро.

И оваа серија не престана и потоа. Казахстан, до неодамна најпрорускиот „стан“, демонстративно се приближи до Кина. И токму за време на средбата, Азербејџан и Ерменија, како и Киргистан и Таџикистан повторно се степаа, со што ја покажаа неспособноста на Русија да одржи каков било елементарен поредок во поранешните советски републики. Со тоа  пораката до Путин беше: „Слаб си, не разоткриваш“.

Резултатите од состанокот во Самарканд покажаа дека Путин нема шанси да го обнови СССР, како што вети на почетокот на војната против Украина. За да биде можно тоа треба да се каже  дека  неговата моќ допрва ќе расте. Нешто повеќе. Дури и моќта што тој сè уште ја поседува се чини дека е намалена до тој степен што дури и најслабата централноазиска поранешна советска република може да го понижи во очите на светот. Останува да видиме што ќе се случи во самата Русија, кога и таму ќе одекне пораката „ти си слаб“. (Дневник.бг)