(Инфографика) Најризичните пазари во светот во 2026: Еве колкав е инвестицискиот ризик на Македонија

Не сите пазари нудат ист компромис помеѓу ризикот и приносот.

Оваа мапа ги прикажува премиите за ризик на акции низ целиот свет – врз основа на проценките од професорот на ЊУЈ, Асват Дамодаран. Овие премии го одразуваат дополнителниот принос што инвеститорите го бараат за да инвестираат во секоја земја, при што повисоките вредности сигнализираат поголем перцепиран ризик.

Јазот е голем. Додека неколку стабилни економии се наоѓаат близу 4-5%, земјите што се соочуваат со конфликт или економски колапс можат да надминат 30%, што истакнува колку драматично се разликуваат перцепциите за ризик на глобалните пазари.

Најризичните земји во светот

Погледнете ги податоците, кои се од јануари 2026 година, иако Турција беше ажурирана во февруари.

За да ја процени премијата за инвестициски ризик, Дамодаран го разгледа кредитниот рејтинг на секоја земја и колку дополнителна камата сакаат инвеститорите кога ѝ позајмуваат. За земјите каде што државните обврзници не се достапни или не се тргувани, тој ја базираше својата проценка на разликите во приносите од акциите на два индекси на пазарите во развој.

Како последен чекор, тој ја додаде премијата за ризик од земјата на неговата проценка за премијата за ризик од акции на зрел пазар.

Каде е Македонија

Македонија според ова рангирање, е во групата земјикои го делат од 77 до 84 место (од вкупно 177 држави), со инвестициски ризик од 8,9 отсто. Во оваа група, покрај Македонија се и Албанија, Ерменија, Јамајка, Јордан, Непал, Турција и Узбекистан.

Од земјите во регионот, полошо рангирани (односно со повисок ризик) се Црна Гора со инвестициски ризик од 10,1 отсто и Босна и Херцеговина со 12,6 отсто. 

Сите други држави од регионот за инвеститорите се помалку ризични од нашата земја . Така, ризикот на Србија е 8,1 отсто, на Грција 7,1 отсто, на Бугарија 6,3 отсто, а најдобри се Хрватска и Словенија со ризик од 5,8 отсто. 

Најризичните земји се оние кои се соочуваат со војна, санкции и економски колапс. Белорусија, Либан, Судан и Венецуела имаат највисоки премии за ризик од хартии од вредност од 30,9%.

Белорусите се соочија со интензивна политичка репресија додека реагираа на оспорениот реизбор на Александар Лукашенко во 2020 година. Либан се смета за пропадна држава бидејќи управувањето и економијата се распаднаа, додека вооружени групи се присутни на улиците.

Во Судан има граѓанска војна од 2023 година, предизвикувајќи катастрофална хуманитарна криза. Во меѓувреме, Венецуела има долга историја на нестабилност; Лошото управување со нејзината нафтена индустрија и економијата ја доведе некогаш просперитетна нација во хаос.

Куба, Украина, Сирија и Јемен, кои исто така доживеаа конфликт или санкции, се меѓу групата земји со премии за ризик од 19,8%.

Земји кои се сметаат за побезбедни инвестициски облози

Некои од најбезбедните земји се Канада, Германија, Швајцарија, Сингапур, Шведска и Холандија, со премии за ризик од 4,2%. Инвеститорите веројатно ги третираат наизменично.

САД имаат малку повисока премија од 4,5%, што може да ја одразува неодамнешната политичка поларизација и поголемата нестабилност на акциите. Всушност, „Sell America“ доминираше во разговорите на инвеститорите претходно оваа година, во услови на економска неизвесност, прашања околу независноста на Федералните резерви и падот на вредноста на доларот.

Сепак, таа е една од само 19 земји што имаат премии за ризик под 5%.

Европа не е хомогена. Јужните земји, каде што економиите беа погодени од должничката криза во 2009 година, имаат повисоки премии за ризик. Шпанија и Португалија се на 5,8%, Италија на 6,7%, а Грција е 7,1%.

(Целата табела е достапна на следниот ЛИНК.

Како инвеститорите ги поддржуваат поризичните пазари

Само одредени видови инвеститори се подготвени да постават ризични облози.

На пример, пензиските фондови имаат тенденција да имаат ниска толеранција на ризик бидејќи ги користат заштедите за пензија за инвестирање. Инвестициските мандати исто така можат да ограничат колку фондот може да распредели на пазарите во развој или стратегии со висок ризик. Во пракса, тие можат индиректно да пристапат до поризични пазари преку диверзифицирани фондови, каде што можат да ги заштитат своите облози.

Без разлика на големината на наградата, инвеститорите на пазарите во развој имаат тенденција да се фокусираат на земјите што покажуваат знаци на стабилност, економски и деловни реформи и усогласеност со глобалните долгорочни теми. (Вижуалкапиталист.ком.)