И многу не чини: Големи проблеми сред бербата на маслинки – 8 преработувачи престануваат со работа?

Осум фабрики за преработка на маслинки во областа од Омиш до Марина во Хрвтска би можеле да престанат со работа во наредните денови бидејќи повеќе немаат доволно простор за складирање на комињето, остатокот што се создава за време на производството на маслиново масло. Овогодишната екстремно обилна жетва ги наполни нивните капацитети на средина од бербата, а на дрвјата сè уште има многу ненабрани маслинки. Производителите на масло предупредуваат дека без итно решение, дел од родот би можел да остане непреработен и бараат помош од државните и локалните власти.

Проблемот трае со години, но оваа сезона, поради екстремно обилната жетва на маслинки и недостатокот на простор за складирање на комиње, дел од преработувачите  речиси се спо полни капацитети. Големи количини маслинки пристигнаа за кратко време, што доведе до ненадејно акумулирање на комиње. Ова се остатоци од семки, лушпи и комиње од маслинки што тие мора правилно да ги отстранат.

Ситуацијата е влошена од лошото време, кое предизвика многу одгледувачи на маслинки во Далматинија да престанат со бербата во последните денови. Дел од веќе собраните плодови сè уште чекаат на преработка, а прашањето е што ќе се случи со маслинките што останале на дрвјата.

„Денови на неизвесност се пред производителите на масло во Далматинија“
Јакша Најев, менаџер на Земјоделската задруга „Марина“, една од осумте преработувачки капацитети што предупредија дека им снемува простор за складирање на комињето, зборуваше за проблемот за RTL.

„Мислам дека далматинските производители на масло, а со тоа и производителите на маслинки, се соочуваат со денови на неизвесност. Факт е дека во последните денови, како што самиот рековте, имаше екстремен притисок врз фабриките да ги преработат сите собрани маслинки. Како резултат на тоа, добивме големи количини маслиново масло“, рече Најев.

Тој потврди дека капацитетите за складирање се речиси полни и предупреди дека другите преработувачи во Далмација наскоро би можеле да се соочат со слични проблеми.

„Капацитетите се речиси полни и веројатно сите преработувачи во Далмација ќе имаат сериозни проблеми со тоа што да прават со маслинката“, истакна тој.

Според проценките на Здружението на одгледувачи на маслинки и производители на масло на Хрватска, оваа година би можеле да се произведат помеѓу 15 и 20 илјади тони комиње по преработката на маслинки во целата земја. Производителите на масло тврдат дека со години предупредуваат за овој проблем, но дека не е пронајдено трајно решение.

Производителите на масло бараат регионални центри за отстранување на комињето
Наев верува дека Хрватска треба да ги следи примерите на другите медитерански земји, кои ги отстрануваат остатоците од преработката на маслинки или дополнително да ги искористат во објекти дизајнирани за оваа намена.

„Можам да пренесам само искуства од нашите соседни земји, кои го решаваат овој проблем на регионално ниво. Во нашата земја, ова би можело да се организира, на пример, на окружно ниво, со изградба на специјализирани објекти кои би преработувале и отстранувале маслиново комиње“, изјави тој за RTL.

Тој, исто така, предупреди дека постојните прописи се тешки за спроведување во условите во кои работат далматинските преработувачи на маслинки.

„Одгледувачите на маслинки, односно производителите на масло, ги предупредија властите дека нешто вакво може да се случи. Ова е проблем за нас бидејќи правилникот е усогласен со законодавството на Европската Унија, но не е применлив во хрватски услови. Во целата таа приказна, недостасуваат претходно споменатите регионални центри кои би се грижеле за отпадот на висококвалитетен начин.“

Како едно од итните решенија, тој предложи енергетско искористување на комињето, на пример во цементарници или други соодветни објекти.

Министер: Преработувачите на масло имаа време да се подготват
Министерот за земјоделство Давид Влајчиќ, исто така, реагираше на предупредувањата на производителите на масло. Тој потсети дека на почетокот на годината е изменет правилникот, кој овозможува расфрлање до 80 тони комиње на хектар земјоделско земјиште, под услов да се исполнат пропишаните услови.

„Со оглед на тоа што знаевме дека жетвата ќе биде обилна, маслоделниците навистина имаа доволно време и можност да се организираат и да ги добијат потребните дозволи“, рече Влајчиќ, пренесува Хина.

Тој додаде дека во соработка со Министерството за заштита на животната средина е договорено финансирањето на изградбата на компостари и биогасни постројки, во зависност од потребите на поединечните окрузи. Но, производителите на масло предупредуваат дека долгорочните проекти не можат да го решат нивниот проблем на средина од овогодишната жетва.

Доколку итно не се најде место за отстранување на комињето, некои од нив ќе мора да престанат со преработката во моментот кога одгледувачите на маслинки треба да ја завршат жетвата и да произведат масло од овогодишната жетва.