Холандија официјално го доби својот најмлад и прв геј премиер
Амстердам – Роб Јетен денес стана најмладиот премиер и првиот геј премиер во холандската историја, откако кралот Вилем-Александар официјално ја потврди својата малцинска влада.
Јетен, 38, ја предводеше својата прогресивна, проевропска партија Д66 до изненадувачка изборна победа минатиот октомври по оптимистичка кампања во која ветуваше крај на политиките на поделба што ги сметаше за спроведувани од претходната влада поддржана од крајнодесничарот Герт Вилдерс.
Оптимизмот на Јетен ќе биде тестиран од почетокот на неговиот мандат, бидејќи неговата централно-десничарска владејачка коалиција нема мнозинство во холандскиот парламент и затоа ќе има потреба од поддршката на опозицијата за какви било законски предлози.
Коалицијата на Д66, конзервативните христијански демократи (ЦДА) и десничарската VVD е редок експеримент во петтата најголема економија во еврозоната, каде што традиционално власта ја држеа коалициите на мнозинството.
Критики од опозицијата
Но, обезбедувањето мнозинство стана сè потешка задача во фрагментираниот холандски политички пејзаж. Преференциите на гласачите се менуваат со секој изборен циклус, а центристичките партии постојано ја губат поддршката.
Како јасен показател за тешкиот пат што го очекува Јетен, опозициските партии од левицата и десницата ги осудија плановите на неговата коалиција за финансирање на историско зголемување на трошоците за одбрана со намалување на социјалната помош и здравствената заштита.
Левичарскиот опозициски лидер Џеси Клавер минатиот петок изјави дека плановите се „неправедни“, откако независните пресметки покажаа дека тие непропорционално ќе ги погодат граѓаните со пониски приходи. „Обичните луѓе ќе плаќаат стотици евра повеќе, додека од најбогатите нема да се бара да придонесат ништо дополнително“, напиша Клавер на X.
Вилдерс изјави дека ќе се спротивстави на секоја иницијатива на владата на Јетен, а голем број помали партии веќе изразија загриженост за плановите презентирани досега. Коалицијата вети дека ќе го зголеми буџетот за одбрана на 3,5 проценти од БДП до 2035 година, од сегашните 2 проценти, преку нови даноци.
Владата има поддршка од 66 од 150 пратеници
Владата, исто така, има намера да ги ограничи надоместоците за невработеност, да ги зголеми придонесите за здравство на граѓаните и да го забрза зголемувањето на возраста за пензионирање во согласност со зголемувањето на очекуваниот животен век. Исто така, ветува построг пристап кон азилот и миграцијата, тема што со години ја делеше холандската политика и доведе до пад на две претходни влади.
Јетен се обидува да ги смири загриженостите за фактот дека неговата влада има само 66 од 150 членови во Долниот дом, претставувајќи го тоа како можност за подобра соработка во парламентот. Кратко пред да ја преземе функцијата, тој рече дека сè уште има простор за прилагодување на плановите.
„Гледаме дека сите ја плаќаат цената, но дека таа не е целосно рамномерно распределена. Можеме да одвоиме време во наредните месеци за да ги подобриме плановите, пред да се изготви конечниот буџет“, нагласи Јетен.
Надгледувач на зголемувањето на трошоците ќе биде новиот министер за одбрана Дилан Јешилгоз, која го презеде раководството на партијата ВВД од Марк Руте, премиерот со најдолг мандат во Холандија и сегашен шеф на НАТО, во 2023 година. Поранешниот европратеник Том Берендсен е новиот министер за надворешни работи, додека Елко Хајнен останува задолжен за финансии.
Новата холандска влада на премиерот Роб Јетен положи заклетва
Сите членови на новата холандска влада денеска положија заклетва пред кралот Вилем-Александар. Кабинетот е составен од 18 министри и 10 државни секретари, вклучувајќи го и премиерот Роб Јетен.
Министрите, кои беа дел од кабинетот на претходниот премиер Дик Шоф, не беа обврзани повторно да положат заклетва за разлика од државните секретари.
Десет члена на новиот кабинет се од партијата Демократи-66 на Јетен, девет од Народната партија за слобода и демократија и осум од Христијанско-демократскиот апел. Државната секретарка Сандра Палмен, која е одговорна за надминување на последиците од скандалот со детскиот додаток, е непартиска.
Кратко по заклетвата, министрите се појавија на скалите од палатата Хојс тен Бос за традиционалната фотографија.