Хаосот во Вашингтон го урна имиџот на светилникот на демократијата

Хаосот во Конгресот сериозно го наруши имиџот на Америка како светилник на демократијата, сојузниците не беа во можност да го смират шокот, а авторитарните режими уживаа задоволно.

Во нормални времиња, толпа што беснее во законодавниот дом и бара поништување на изгубените избори, ќе ги принуди американските дипломати да брзаат кон своите компјутери и да напишат изјави за осуда.

Но, по смртоносното насилство во Вашингтон во средата, официјални лица од Богота до Њу Делхи го дочекаа својот ред да ги повикаат Американците на смиреност.

Лидерите едвај успеаја да го совладаат шокот гледајќи ги приврзаниците на Трамп како накратко, но прилично лесно, го прегазија седиштето на американската демократија и го загрозуваат мирниот трансфер на власта

„Каде беа полицајците и чуварите на Сенатот“, се прашуваше министерот за надворешни работи на Чешка, Томаш Петричек, додека светот гледаше како приврзаниците на Трамп ги уништуваат канцелариите или се шетаат низ Конгресот.

Американскиот светилник на демократијата повремено беше доведуван во прашање, но по четири години кршење на нормите од Трамп, беа потребни само неколку часа владеење со толпа за Америка да изгледа прилично обична и кревка.

Поранешниот претседател Џорџ В. Буш ја спореди ситуацијата со „банана република“.

Австралија ги предупреди своите граѓани во САД да бидат внимателни во врска со „можно насилство“.

Храбар нов свет

Некои повлекоа историски паралели за да го стават во контекст настанот и нивото на закана за демократијата.

Германскиот министер за надворешни работи го спореди упадот во американскиот Капитол со Рајхстагот во нацистичка Германија, додека италијанскиот весник „Ла Република“ го сметаше за „Марш кон Рим“ на фашистичкиот диктатор Бенито Мусолини.

Првичниот шок стивна, но политичарите се обидуваат да замислат какви ќе бидат последиците од насилството во Конгресот за суперсилата во светот.

„Американците не треба да имаат илузии: денешните сцени и претседателството на Трамп трајно ќе го променат начинот на гледање на Америка во светот“, изјави Бен Родос, советник на поранешниот претседател Барак Обама, за Франс Прес.

„Трагично е што ова омаловажување на демократијата доаѓа во време кога авторитарниот национализам е во пораст на сите континенти“, рече Родос.

И таквите режими веднаш изразија „загриженост“, според моделот што го добиваат вообичаено од Вашингтон.

Министерот за надворешни работи на Венецуела, Хорхе Ареаза изрази „загриженост“ за насилството, повикувајќи ги САД да тргнат на нов пат на „стабилност и социјална правда“.

Провладиниот кинески Глобал Тајмс објави, само еден ден по масовната акција против демократското движење во Хонг Конг, дека „пукнаа меурчиња на демократија и слобода“ во САД.

„Се залажуваме ако не мислиме дека сите земји во светот гледаат што се случува само, ако не мислиме дека кинеската Комунистичка партија седи и ужива“, рече републиканецот Мајк Галагер.

Рускиот пратеник Константин Косачјов се обиде да поттикне теории на заговор за изборна измама со удар на стариот московски непријател во потколениците.

„Партијата што изгуби има повеќе од доволно основи да го обвини победникот за измамата – јасно е дека американската демократија куца на двете нозе“, рече Косачев.

Ирскиот министер за надворешни работи Симон Ковени, како и некои сојузници се обидоа да ја минимизираат штетата посочувајќи дека овој проблем произлезе од создавањето на Доналд Трамп и не е одраз на „мејнстримот“ на Америка.

„Ние мора да го наречеме ова со неговото вистинско име: Намерен напад врз демократијата на сегашниот претседател и неговите приврзаници“, рече Ковени.

Никој не може да знае што друго следи во последните две недели од четиригодишниот мандат на Трамп, бидејќи тој има 74 милиони гласови во основата и нуклеарните кодови на дофат на раката. Дури и оние кои предвидуваат дека САД ќе излезат од ова чудо дали поддршката на Западот за владеењето на правото и демократијата е фатално закопана.

„Ќе помине долго време пред да можеме веродостојно да се залагаме за владеење на правото“, објави на Твитер претседателот на тинк-тенкот на Советот за надворешни работи Ричард Хас.

„Исто така, ќе биде потребно многу време да ги убедиме сојузниците да ни веруваат или да им држат лекции на другите дека не се доволно стабилни“, додаде тој.

Bangkok Times/AFP