Глобалните цени на маслото и на шеќерот се зголемија

Цените на храната повторно се зголемија во март, при што цените на растителните масла и шеќерот нагло се зголемија поради очекуваното поместување на земјоделските инпути кон производството на гориво поради прекини во транзитот на нафта и нафтени производи низ Ормутскиот теснец, објави денес Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (ФАО).

Индексот на цените на прехранбената кошничка на ФАО во просек изнесуваше 128,5 поени во март, што е зголемување од 2,4 проценти во однос на февруари, според ревидираната проценка.

Во февруари, цените се зголемија за прв пат од август минатата година, за 1,1 процент. Годишната споредба покажува дека цените на храната се зголемија за еден процент во март.

Зголемувањето на цените во март првенствено го одразува влијанието на војната на Блискиот Исток и резултирачкиот пораст на цените на енергијата и ѓубривата. Трговците очекуваат пренасочување на одредени прехранбени производи кон производство на етанол и биодизел, но и намалување на одредени култури поради повисоките трошоци за производство.

Во такви услови, цената на шеќерот најмногу порасна во март, за дури 7,2 проценти во споредба со февруари, со очекувања на трговците дека во услови на скок на цените на нафтата на светските пазари, најголемиот извозник во светот, Бразил, ќе го насочи поголемиот дел од шеќерната трска од претстојната жетва кон производство на етанол.

Цената на растителните масла, исто така, нагло порасна, за 5,1 процент. Сончогледовото масло поскапе поради континуираната ограничена понуда од регионот на Црното Море, а палминото масло и маслото од репка првенствено поради скокот на цените на нафтата и очекуваната поголема побарувачка за семе од репка во секторот за производство на биодизел.

Житата исто така нагло пораснаа, за 1,5 проценти во однос на февруари, со скок на цените на пченицата поради прогнозирана суша во САД и очекувања за послаби насади во Австралија под влијание на повисоките цени на ѓубривата.

Зголемувањето на цените беше донекаде ограничено од добрите услови во Европа и конкуренцијата меѓу извозниците во услови на сè уште стабилни залихи. Цените на пченката пораснаа само малку бидејќи обилната понуда ги надмина загриженоста за повисоките цени на ѓубривата и поголемата побарувачка за производство на етанол.

Цените на млекото и млечните производи се зголемија за прв пат од јули минатата година, за 1,2 проценти, што првенствено ги одразува повисоките цени на млекото во прав и путерот, кои ги надминаа пониските цени на сирењето. Цените на месото, исто така, се зголемија за 1,0 проценти. Силната сезонска побарувачка ги зголеми цените на свинското месо во Европската Унија, додека цените на говедското месо се зголемија поради понискиот извоз од Бразил.

Во посебен извештај за понудата и побарувачката на пазарите на житни култури, ФАО ја зголеми својата прогноза за производство на житни култури во 2025 година на 3,036 милијарди тони, што би значело раст од 5,8 проценти во споредба со 2024 година.

Во 2026 година, производството на пченица би можело да падне за 1,7 проценти, на 820 милиони тони, процени ФАО, но треба да остане над просекот од последните пет години.

Се очекува пониските цени и неповолните временски услови да го ограничат производството на пченица во ЕУ, Русија и САД. Во Индија се очекува да достигне највисоко ниво откако почнаа да се објавуваат податоци, а во Иран, Турција и низ цела Северна Африка ќе биде подобро од минатата година благодарение на зголемените врнежи од дожд.

Сепак, ФАО предупредува дека конфликтот на Блискиот Исток и притисокот што произлегува од високите цени на енергијата и ѓубривата врз трошоците за производство и синџирите на снабдување ја зголемуваат неизвесноста во прогнозата, особено за претстојната сезона на садење на јужната хемисфера и пролетната сезона на садење на северната хемисфера.

Потесните маржи, како одраз на повисоките трошоци за влезни материјали и стагнацијата или пониските цени, би можеле да влијаат и на одлуката на земјоделците да садат пченка во земјите од северната хемисфера, бидејќи земјоделците размислуваат да се префрлат на култури што бараат помалку ѓубриво, додаде, забележувајќи дека обемот на влијанието останува неизвесен.

Се очекува глобалната потрошувачка на житни култури да се зголеми за 2,4 проценти во сезоната 2025/2026 година на рекордни 2,945 милијарди тони, според новите проценки на ФАО, што го одразува очекуваниот пораст на потрошувачката на груби зрна.

Се очекува залихите да бидат за 9,2 проценти повисоки до крајот на сезоната во јули оваа година отколку на почетокот, достигнувајќи рекордни 951,5 милиони тони, пресметано во најновиот извештај. Новата прогноза ги одразува повисоките залихи во Европската Унија поради побавниот извоз и повисоките залихи во Иран поради зголемениот увоз, се наведува во извештајот.

Се очекува трговијата со житни култури да се зголеми за 3,6 проценти оваа сезона, покажуваат новите проценки, на 505,3 милиони тони.