Доајените на културата „извисија“ – ништо од враќањето на разликата до највисоката пензија

Нема да се менува или дополнува Законот за култура за носителите на државните награди, ни потврди министерот за култура и туризам Зоран Љутков на денешната прес-конференција во Влада, на прашање на „Независен“.

Не поминала на седница на Влада барањето на Комисијата за спречување и заштита од дискриминација за потребата од измени и дополнувања за Законот за култура, со цел, отстранување на утврдена индиректна и продолжена дискриминација кон носителите за државни награди од областа на културата и уметноста.Иницијативата се однесува на нееднаквата, односно различна методологија за пресметување на висината на надоместокот на корисниците на  државните награди. Образложението на Владата било дека тоа би довело до дискриминација на останатите носители на државните награди од другите области. 

Неправдата се однесува кон доајените на културата, добитници на државните награди по 2017 година, кои добиваат месечен паричен надоместок во висина на разликата меѓу пензијата што ја остваруваат и износот од 38.500 денари. Станува збор за триесетина истакната културни дејци кои веќе осум години го бараат ова право, кое им е укинато со измена во законот со која горната граница од која ќе се пресметува надоместокот наместо да биде врзано за растењето на највисоката пензија, ( која за 2016-та година беше 47.873 денари), беше фиксирана на 38.500 денари.

Претходно, со законското решение кое стапи во сила од 1 јануари 2012 година, сите уметници и стручни работници од областа на заштитата на културното наследство кои оствариле право на пензија и кои се добитници на една од државните награди „11 Октомври“, „Св. Климент Охридски“ или државната награда „23 Октомври“ од областа на културата и уметноста, имаа право на месечен паричен надоместок во висина од разликата меѓу пензијата која ја остваруваат во висина од разликата меѓу пензијата што ја остваруваат и највисоката пензија во Република Македонија во претходната година, за тековната година.

Надоместокот се исплаќа со средства од Буџетот на државата, преку Министерството за култура, сметано од денот на стекнувањето на правото на надоместок, па до крајот на животот. Ова законско право согласно евиденцијата на Министерството за култура го остваруваат над 70 уметници, односно стручни работници од областа на заштитата на културното наследство.

Одлуката за национални пензии беше донесена во 2011, кога министерка беше Елизабета Канческа-Милевска, а Предлог-законот да се намалат средствата за национална пензија, кој беше подоцна усвоен, го подготвила работна група формирана во април 2018 година, со решение на тогашниот министер за култура Роберт Алаѓозовски, а во неа биле вклучени претставници на синдикатите, на Министерството за информатичко општество и администрација, на национални институции и на граѓанскиот сектор.

Образложението било дека овие бенефиции не придонесуваат за развојот на културата, а предизвикуваат големи финансиски последици на буџетот во делот на културата.

Л. Сабит

ДОБИТНИЦИ НА ДРЖАВНИ НАГРАДИ ОД ОБЛАСТА НА КУЛТУРАТА И УМЕТНОСТА ДИСКРИМИНИРАНИ СО ИЗМЕНИТЕ НА ЗАКОНОТ ОД 2018 

„11 Октомври” за 2018

1. Ристо Лазаров, писател и новинар
2. Петре Арсовски, актер

„11 Октомври” за 2019

3. Петар Мирчевски, актер
4. Димитри Дурацоски, писател и ликовен уметник      

„11 Октомври” за 2021

5. Павле Кузманоски; академски сликар
   6. Бедиа Беговска; актер

„11 Октомври” за 2022

7. Томислав Османли, писател
8. Мицко Јанкуловски, ликовен уметник

„11 Октомври” за 2024

9.Лупчо Каров, мултимедијален уметник
10.Владимир Темков, ликовен уметник
11.Јовица Михајловски, актер

„Св Климент Охридски” во 2018

12. Владимир Милчин, режисер
13. Емилија Стаменковиќ (Џипунова), балетски уметник
14. Томислав Османли; писател

„Св Климент Охридски” во 2019

   15.Димитар Башевски; писател

16. Весна Ѓиновска Илкова; оперски пеач
17. Виолета Томовска; естраден уметник

„Св Климент Охридски” во 2021

18. Јован Павловски, писател
19. м-р Снежана Анастасова Чадиковска, музички уметник
20. Елена Дончева, академски сликар – костимограф

„Св Климент Охридски” во 2022 годинa

21. акад. Влада Урошевиќ, писател
22. Исмет Рамиќевиќ, ликовен уметник

„Св Климент Охридски” во 2023 годинa

23. Антонио Митрикески, филмски режисер

„Св Климент Охридски” во 2024 годинa

24. Милован Стефановски,писател
    25. Мирослав Масин, сликар
    26. Рефет Абази, театарски и фимски актер

„23 Октомври” во 2023 годинa

27. Роберт Јанкулоски, визуелен уметник
28. Блаже Миневски, писател

„23 Октомври” во 2024 годинa

29. Славе Ѓорѓо Димоски, поет

ДОБИТНИЦИ ОД ПЕРИОДОТ ПРЕД 2018-ТА

КОИ ПОРАДИ ПЕНЗИОНИРАЊЕ ВО ИЛИ ПО 2018-ТА

ГИ ДИСКРИМИНИРАЛА ПРОМЕНАТА НА ЗАКОНОТ

30.Славица Петровска – Галиќ, оперска певица

31. Бранко Цветкоски, поет
32. Милош Линдро – поет
33. Стефан Хаџиниколов – ликовен уметник
34. Јордан Плевнеш – писател