Доаѓа најсилниот Ел Нињо во историјата 


Британската метеоролошка служба предупреди дека Ел Нињо, кој моментално се развива во Тихиот Океан, би можел да стане најсилниот во модерната историја. Тоа е моќен природен климатски феномен кој ги зголемува глобалните температури и може да го зголеми ризикот од екстремни временски услови, пишува Би-Би-Си.

Поради дополнителното влијание на климатските промени предизвикани од човекот, Метеоролошката служба вели дека е „многу веројатно“ дека 2027 година ќе стане најтоплата година досега. Веќе постојат многу докази дека временските обрасци низ целиот свет се менуваат. На пример, монсунските дождови во Индија се послаби од просекот, а активноста на ураганите во Атлантскиот Океан е намалена. Во Велика Британија, Ел Нињо би можел да донесе поголем ризик од влажна и бурна есен.

„Мораме јасно да ставиме до знаење дека ова е невиден настан“, рече професорот Адам Скеиф, раководител на долгорочното предвидување во Метеоролошката служба. „Никогаш не сум видел Ел Нињо да сигнализира толку интензивно во нашите прогнози.“

Што е Ел Нињо?
Ел Нињо е природен временски модел што се јавува на секои две до седум години и трае околу една година. Пасатите, кои нормално дуваат од исток кон запад преку Тихиот Океан, можат да ослабнат или дури и да ја променат насоката, дозволувајќи топлата вода да се шири кон исток. Топлината се ослободува од океанот во атмосферата, предизвикувајќи зголемување на глобалните температури и менување на моделите на врнежи. Научниците прогласуваат Ел Нињо кога температурите на површината на морето во клучен дел од Пацификот се најмалку 0,5°C над просекот. Сегашните мерења покажуваат дека тие се повеќе од 2°C над нормалата.

Според најновите прогнози од Метеоролошката служба, овие отстапувања би можеле да надминат 3°C подоцна оваа година, бидејќи Ел Нињо се приближува до својот врв. Тоа би било рекордно зголемување во историјата на мерењата што датираат од 1950 година и веројатно најсилниот таков настан од 19 век. Овој Ел Нињо би можел дополнително да се засили со многу високи температури во подлабоките слоеви на океанот. Таму, на некои места на длабочина од 100 метри, температурите се дури 8°C над нормалата. Овој слој топла вода служи како резервоар за гориво што го одржува и зајакнува целиот феномен.

„Сè уште имаме многу месеци развој пред нас и ова е една од причините зошто сме сè поуверени дека ова ќе биде рекорден настан“, рече д-р Зик Хаусфадер, климатолог од американската истражувачка група Беркли Ерт. Некои други климатски групи предвидуваат уште посилно сценарио од прогнозата на Метеоролошката служба, со температури што би можеле да бидат 4°C над просекот. Ако тоа се случи, вели Хаусфадер, „не е невозможно ова да биде најсилниот Ел Нињо во последните 500 или дури 1.000 години“, иако е невозможно да се извлечат цврсти заклучоци толку далеку во минатото.

Влијание врз времето низ целиот свет
Промените во распределбата на топлината над океаните и промените во протокот на ветер во атмосферата можат да имаат далекусежни ефекти врз времето низ целиот свет. Не постојат два идентични Ел Нињо и нивните ефекти можат да варираат, но доказите покажуваат дека ефектите веќе се чувствуваат. На пример, во годините на Ел Нињо, југозападниот монсун во Јужна Азија често носи помалку дожд, а во 2026 година, врнежите од дожд беа далеку под нормалата.

Промените во ветровите во Карибите и тропскиот Атлантик можат да го намалат бројот на урагани. Досега оваа сезона се регистрирани само три именувани бури. Во областите во близина на тропскиот Пацифик, влијанието на Ел Нињо може да биде катастрофално. Австралија е загрозена од суша и пожари, додека Перу, Еквадор и јужните Соединети Американски Држави се соочуваат со зголемен ризик од поплави.

Се смета дека Ел Нињо не бил главната причина за рекордните топлотни бранови што го одбележаа летото. Сепак, може да има поголемо влијание врз времето во текот на есента и почетокот на зимата, со зголемена шанса за влажни и бурни услови низ северозападна Европа, вклучително и Велика Британија. Колку и да звучи контраинтуитивно, Ел Нињо може да ја зголеми и веројатноста за студено време кон крајот на зимата, иако врската е прилично слаба.

За време на Ел Нињо, океанот испушта огромни количини топлина во атмосферата. Климатологот од Метеоролошката служба, д-р Ник Данстон, објаснува дека ова води до „зголемување на глобалните просечни температури, особено во календарската година што следи по зимскиот врв на Ел Нињо“. Ова ја прави многу веројатно дека 2027 година ќе ја замени 2024 година како најтопла година досега. Порано овој месец, Организацијата за храна и земјоделство на ОН (ФАО) предупреди дека Ел Нињо би можел да ги изложи десетици милиони луѓе во земјите изложени на ризик од критични нивоа на несигурност во храната.