Дали Албанија е следната членка на ЕУ? Меѓу оптимистичките прогнози имаше и предупредувања, во три области беше забележан застој

Во последните неколку години, албанската влада интензивно се посвети на процесот на приближување кон Европската Унија, а премиерот Еди Рама изјави дека „нема да ја напушти власта сè додека неговата земја не стане членка на ЕУ“.

Новиот извештај на Европската комисија за Албанија покажа дека механизмот за усогласување со ЕУ е активен, но дека сè оди бавно и дека, за да се премине од усогласување кон кредибилитет, 2026 година мора да биде годината за таа земја кога институциите не само што ќе функционираат, туку и ќе ја заслужуваат довербата на граѓаните, според Ѓерѓи Вурмо, член на Советодавната група за јавни политики на Балканот во Европа (BiEPAG).

Во последните неколку години, албанската влада интензивно се посвети на процесот на приближување кон Европската Унија. Сепак, новиот извештај на Европската комисија за Албанија потврдува дека механизмот за хармонизација е активен, но дека напредокот е бавен. Во 2026 година се очекува Албанија не само формално да функционира во согласност со европските стандарди, туку и граѓаните навистина да веруваат во кредибилитетот на своите институции.

„Забележан е процедурален напредок, но демократскиот квалитет стагнира“
Ѓерѓи Вурмо, член на Советодавната група за јавни политики на Балканот во Европа (BiEPAG), истакнува дека извештајот покажува земја која презема решителни чекори на европскиот пат, објавува Вијести. Во 2025 година, Албанија значително го забрза процесот на пристапување во ЕУ, отвори пет кластери, го операционализираше Планот за раст на ЕУ за регионот и формално се приклучи на Единствената европска платна зона (SEPA).

Достигнувањата вклучуваат судска реформа и добри резултати од Специјалната структура за борба против корупцијата и организираниот криминал, заедно со подобрувања во механизмот за враќање на средства, прекуграничната соработка и гонењето на високи функционери.

Сепак, Вурмо предупредува дека сè уште постојат хронични предизвици, особено во областа на слободата на медиумите, каде што се присутни нетранспарентно финансирање, заплашување на новинари и медиумска концентрација. Квалитетот на судството, транспарентноста на јавната администрација и демократскиот капацитет на институциите сè уште заостануваат зад формалниот напредок. Вурмо заклучува дека „машината за хармонизација е активна, но нејзините запчаници се вртат бавно“, односно дека Албанија го преминала процедуралниот праг на пристапување, но сè уште не го преминала суштинскиот праг на трансформација.

Рама: Непоколеблива посветеност на членството во ЕУ
Од друга страна, за време на заедничката конференција со амбасадорот на ЕУ во Тирана, албанскиот премиер Еди Рама ја нагласи непоколебливата посветеност на неговата влада на европскиот пат. Рама рече дека владата нема да ја напушти власта сè додека Албанија не стане дел од Европската Унија, нагласувајќи дека реформите ќе продолжат со ист интензитет до членството.

Премиерот особено ја нагласи ефикасноста на преговарачкиот тим и иновативните пристапи, вклучително и примената на вештачката интелигенција во процесот на хармонизирање на законодавството со стандардите на ЕУ.

„Ги извршуваме сите задачи прецизно и со големо трпение анализираме сè што е наведено како проблем што треба да се реши“, рече Рама, покажувајќи ја решителноста на владата да го забрза процесот и да ги надмине предизвиците истакнати во извештаите на Европската комисија.