Британските банки подготвуваат алтернатива на Visa и Mastercard поради стравувањата од Трамп

Шефовите на британските банки ќе го одржат својот прв состанок за да воспостават национална алтернатива на Visa и Mastercard, поради растечките стравувања од можноста на Доналд Трамп да ги исклучи системите за плаќање во сопственост на САД.

Состанокот, со кој ќе претседава извршниот директор на Barclays за Велика Британија, Вим Мару, ќе се одржи овој четврток и ќе собере група финансиери од Сити кои ќе ги покријат трошоците за нова компанија за плаќања за да ја одржат економијата на Велика Британија во функција доколку се појават проблеми.

Иницијативата финансирана од Сити, но поддржана од владата, е предмет на дискусија со години. Сепак, неодамнешните закани на Трамп против сојузниците во НАТО околу Гренланд ги засилија загриженостите дека преголемото потпирање на американските компании би можело да ги загрози плаќањата во Велика Британија – и пошироката економија.

Околу 95% од трансакциите со картички во Велика Британија се вршат со користење на платни системи во сопственост на Mastercard и Visa, според извештајот од 2025 година на регулаторот за платни системи на Велика Британија. Таа доминација стана многу порелевантна бидејќи употребата на готовина низ целата земја продолжува да опаѓа.

„Ако Mastercard и Visa се исклучени, тоа би нè вратило во 1950-тите, пред картичките да доминираат во економијата на Велика Британија, а бизнисите целосно да се потпираат на готовина“, изјави за Гардијан еден извршен директор запознаен со проектот. „Секако, ни треба суверен систем за плаќања“.

Потенцијалното нарушување би можело да биде огромно. Во Русија, каде што бизнисите се зависни од Visa и Mastercard за 60% од плаќањата, санкциите на САД што ги принудија компаниите да ги исклучат своите услуги ги оставија обичните луѓе заглавени без пристап до средства и неспособни да купуваат стоки.

Слични загрижености се покренуваат и во ЕУ, каде што политичарите зазедоа гласен став за градење мрежи во локална сопственост кои не би можеле да бидат исклучени по желба од странски сили. Претседателката на комисијата за економски и монетарни прашања на Европскиот парламент, Аурора Лалук, минатиот месец издаде остро предупредување кое стана вирално за потпирањето на американските компании за толку суштинска услуга.

„Виза, Мастеркард… итно прашање е нашиот систем за плаќање. Трамп може да прекине сè“, рече Лалук. „Останатото е поезија. Итно барам комисијата да организира системи за плаќање: не можете да кажете дека не сте биле предупредени.“

Сепак, Велика Британија зазема помалку агресивен став, а Виза и Мастеркард работат во рамките на иницијативата.Двете компании се дел од новата група финансиери, што им дава удел и право на глас заедно со голем број банки и компании за плаќање, вклучувајќи ги Сантандер УК, НатВест, Нејшнвајд, Лојдс Банкинг Груп, мрежното тело на банкомати Линк и Ковентри Билдинг Сосајети. Иако британските претставници ја нагласија потребата од резервна копија, тие не ги наведоа заканите од САД како извор на нивната нервоза.

Заменик-гувернерката на Банката на Англија, Сара Бриден, исто така, во неодамнешниот говор изјави: „Во контекст на предизвикувачка и променлива средина за сајбер и оперативен ризик, тоа би можело да обезбеди одреден степен на дополнителна отпорност во пејзажот на плаќања во Велика Британија, како дополнителна платежна шина во ретки случаи на оперативно нарушување на постојните шини.“

Џо Гарнер, поранешниот извршен директор на Nationwide, кој работеше како владин советник за националната визија за плаќања на Рејчел Ривс и кој водеше независен преглед за плаќањата за 2023 година, изјави за Гардијан: „Без оглед на какви било политички случувања, Велика Британија треба да го стори ова. Требаше порано, треба и сега… Не мислам дека тоа се променило од неодамнешните настани.“

Градските финансиери ќе бидат задолжени за креирање на правната структура, плановите за лидерство и идните модели на финансирање на новата алтернатива за плаќања, позната како DeliveryCo. Банката, во меѓувреме, ќе развие инфраструктурни планови кои ќе ѝ бидат предадени на групата следната година. Се подразбира дека новиот систем за плаќања веројатно ќе биде воведен до 2030 година. Mastercard и Visa изјавија дека се посветени на Велика Британија и ја поздравуваат конкуренцијата. (Гардијан)