Србија го раскинува договорот со зетот на Трамп за Генералштабот

Србија е во процес на раскинување на договор со компанијата на Џаред Кушнер, зет на американскиот претседател Доналд Трамп, за „ревитализација“ на поранешниот Генералштаб на поранешната Југословенска народна армија во Белград, кој предвидува изградба на повеќемилионски деловен и станбен комплекс, објавија денес белградските медиуми.

Српското Министерство за градежништво, транспорт и инфраструктура потврди за Радио телевизија Србија (РТС) дека раскинувањето на договорот е „во процес на формализирање“ и се очекува да биде завршено на почетокот на следната недела. Претходно, неделникот „Време“, повикувајќи се на извори во српската влада, објави дека „договорот е раскинат со откажување од сите можни меѓусебни побарувања“.

Таквиот исход би значел дека Србија нема да се соочи со меѓународна арбитража и евентуално плаќање казни за неисполнување на својот дел од договорот.

„Случајот Генералштаб“ е под јавна лупа речиси две години откако владата потпиша договор со компанијата на Џаред Кушнер „Афинити“ во мај 2024 година за „ревитализација“ на поранешниот комплекс на Генералштабот на ЈНА во центарот на Белград, чии делови беа уништени за време на повеќемесечното бомбардирање на НАТО во 1999 година.

Со договорот, кој сè уште не е објавен, Србија го изнајми земјиштето на комплексот на 99 години, а на местото на урнатините е планирана изградба на две високи згради со станови и хотели.

Реновирањето на зградите од комплексот, изградени помеѓу 1955 и 1965 година, кои се заштитени како културно добро поради нивната архитектонска вредност, беше оспорено од професионални институции и организации, како и од српската опозиција и граѓанското општество.

Неделникот „Радар“ подоцна откри дека Србија се обврзала да ја отстрани заштитата од комплексот, да ги урне постојните оштетени згради на свој трошок и да го предаде земјиштето без надомест на 99 години. Според неделникот „Време“, Србија, според договорот, имала две години, до мај 2026 година, да го направи она што го ветила, во спротивно инвеститорот можел да побара надомест до 50 милиони евра.

Владата го поништила статусот на комплексот како културно добро во ноември 2024 година, по што следеше скандал дека тоа е направено под притисок, додека Обвинителството за организиран криминал (ТОК) утврдило дека владата ја донела одлуката врз основа на фалсификуван предлог.

Горан Васиќ, кој беше директор на Републичкиот завод за заштита на спомениците на културата, на расправа во мај 2025 година призна дека го фалсификувал документот. Поради ова, ТОК поднел обвинение на 15 декември истата година против министерот за култура Никола Селаковиќ, секретарката на министерството Славица Јелача и раководителите на два ресорски институти, Горан Васиќ и Александар Ивановиќ.

Истиот ден беше објавено дека Кушнер се повлекол од проектот. Претходно, во Соединетите Американски Држави, за време на изборната кампања за вториот мандат на Доналд Трамп, беше покрената истрага за работењето на компанијата на неговиот зет Џаред Кушнер.

Истрагата ја покрена Сенатскиот финансиски комитет на американскиот Конгрес, а според Гласот на Америка, демократот Рон Вајден, кој ја водеше истрагата, изјави дека претставници од Србија и Албанија ѝ се обратиле на компанијата „Афинити“ со деловни предлози за инвестиции.

Според ВОА, Вајден побарал и детален опис на условите на сите договори меѓу компанијата „Афинити“ и српската влада за развој на недвижности во Србија.

Тогашниот српски претседател Александар Вучиќ се пофали во јуни 2024 година дека се сретнал со Џаред Кушнер во Белград и на својот Инстаграм изјави дека тоа била „инспиративна размена на идеи“, и дека му го покажал на гостинот Белград и „изнесе некои од плановите за негов уште побрз раст“.

Вучиќ и Српската напредна партија ги загубија парламентарните избори во Србија на 25 октомври оваа година, а по победата на листата на студентското движење, се очекува дека бројни договори склучени за време на владата на СНС, кои можат да бидат поврзани со коруптивни практики, ќе бидат под лупа.