САД им забранија на сојузниците да испраќаат ракети за „Патриот“ на Украина

Администрацијата на Трамп не го одобри трансферот на пресретнувачки ракети за системите за противвоздушна одбрана „Патриот“ од партнери кон Украина, изјавија информирани извори за „Вашингтон пост“. Според нив, пријателски земји и претходно ѝ доставувале ракети на Украина, но за секоја таква испорака било потребно одобрение од САД. Американскиот секретар за одбрана, Пит Хегсет, ги остави најновите барања во неизвесност – тој ниту официјално ги одби, ниту ги одобри. Сепак, тој одобри испорака на друго оружје за Киев.

Според Си-Ен-Ен, минатата недела Украина се соочила со недостиг на ракети за системите „Патриот“. Како резултат на тоа, речиси сите балистички ракети што Русија ги истрела кон земјата останаа непресретнати. Еден украински функционер изјави за „Вашингтон пост“ дека испораките на западно оружје за Киев станале главно нередовни уште од мај, но во последно време украинските власти почнаа да се сомневаат дали воопшто ќе добијат нови пратки. Во такви околности, украинскиот претседател Володимир Зеленски на 19 октомври одржа онлајн состанок со американски сенатори, при што побара од нив да извршат притисок врз администрацијата на Трамп за укинување на ограничувањата за трансфер на оружје и разузнавачки податоци кон Киев.

„Очигледно е донесена некаква политичка одлука да се забави поддршката за Украина. Сакаме да разбереме што се случува, зошто се случува и кон што води сето ова“, им рече Зеленски на сенаторите. Потоа, украинскиот лидер разговараше телефонски со државниот секретар Марко Рубио. Рубио изјави дека го покренал прашањето за пресретнувачките ракети за балистички проектили, системите за предупредување за лансирање, како и ограничувањата за сателитскиот интернет сервис „Старлинк“. „Се разбира, сето ова се случува во контекст на нашите дипломатски напори да се стави крај на оваа ужасна војна и на постојаното убивање луѓе“, истакна Зеленски.

На почетокот на октомври, специјалните пратеници на Трамп, за време на разговорите со украинските претставници, се заканија дека ќе ги прекинат испораките на оружје и споделувањето разузнавачки податоци, доколку украинската армија продолжи со нападите врз руските нафтени рафинерии. Украинската делегација тогаш го откажа вториот ден од состанокот, а по тоа Киев почна да се соочува со проблеми во однос на поддршката од САД.

Самиот Трамп во текот на изминатите неколку недели во повеќе наврати изјави дека, според него, Зеленски не сака војната да заврши. Претходниот ден, на 19 октомври, американскиот претседател предложи украинскиот претседател да биде заменет како главен преговарач на Киев. „Искрено, мислам дека е време некој друг да преговара во име на Украина. Ѝ дадовме многу на Украина, а таа нам не ни даде ништо – запомнете го тоа“, рече Трамп.

Во исто време, украинскиот претседател ги нападна САД за криење на разузнавачки информации. Тој предупреди дека во понеделник наутро, Киев добил предупредување за руски балистички напад врз главниот град само 60 секунди пред нападот.

„Во текот на ноќта, повторно имавме руски балистички напад во неколку бранови, и повторно немаше навремено предупредување од нашите партнери“, напиша Зеленски на Телеграм, нагласувајќи дека Русите испукале 16 балистички ракети.

„Го поздравивме буквално секој обид на нашите партнери да ја завршат оваа војна со достоинство. Мораме да го наречеме агресорот агресор и да ѝ помогнеме на Украина да ги заштити човечките животи. Кога испораките на ракети за украинската воздушна одбрана се блокирани, додека Русија истовремено добива одложувања и укинување на санкциите, ова е, за жал, негирање на реалноста од страна на нашите партнери“.

„Зеленски е човекот кој требаше да ја реши оваа војна одамна. Да ме слушаше мене и да се сетеше на Овалната соба, сè ќе беше решено одамна“, им рече Трамп на новинарите. „Мислам дека е време некој друг да преговара во име на Украина. А Русија, искрено, се справува добро со Украина. Тие не направија ништо“.

Паралелно со притисокот врз Киев, Трамп сигнализираше дека е подготвен да седне со Владимир Путин и кинескиот лидер Ши Џинпинг на самитот во Кина следниот месец за да разговара за завршување на војната. Состанокот, од кој Зеленски ќе биде целосно исклучен, беше предложен од самиот Кремљ за да се искористи ненадејното зближување на Трамп со Москва.

Додека се подготвува теренот за таа средба, специјалниот пратеник на Трамп, Стив Виткоф, патува во Осло на разговори со Зелените и европските лидери, објавува „Аксиос“. Џаред Кушнер, зет на Трамп и клучен оперативец за овие преговори, ќе учествува од далечина поради грипот. Домаќинот на средбата, норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, заедно со претставници на групата Е4, Европската унија и НАТО, ќе се обидат да се договорат за заеднички европско-украински мировен предлог, кој Виткоф потоа треба директно да му го однесе на Путин во Москва.

Утрово, Зеленски потврди и дека имал телефонски разговор со американскиот шеф на дипломатијата, Марко Рубио, за најважните прашања. „Прво, ракети за пресретнување на балистички ракети, кои ни се неопходни за да спасиме животи. Второ, рано предупредување за руски балистички напади, што е од клучно значење. Трето, ситуацијата со ‘Старлинк’ и воениот систем ‘Старшилд’, чијашто работа мора да се обнови“, рече Зеленски.

Овие конфликти ескалираа откако Трамп се согласи да увезе 300.000 тони руски дизел, и покрај санкциите што претходно ги потпиша. Зеленски го нарече потегот директна „инвестиција во руската воена машина“. Веднаш потоа, по разговорот меѓу Илон Маск и Трамп, на украинската војска драстично ѝ беше ограничен пристапот до сателитската мрежа.

Трагедијата од овој дипломатски раскол најдобро се гледа на терен. Вчера, руски напад со дрон врз парк во градот Нова Водолаха во близина на Харков ја уби едногодишната Ангелина во количка, заедно со уште две деца и тројца возрасни, додека 14 лица беа повредени. Нејзината мајка почина малку подоцна во болница. Според Обединетите нации, цивили во Киев загинаа во 22 од 30 дена во септември, што е најлошиот месечен просек забележан од почетокот на руската инвазија.