ДЗР открил недостаток на контрола во трошењето средства во Државна лотарија

Долгорочни договори, неусогласени парични влогови, недостатоци во трошењето средства и слабости во контролата на приредувањето интернет и електронски игри на среќа утврди Државниот завод за ревизија (ДЗР) при проверката на пет друштва во кои Државна лотарија има 51 отсто сопственички удел.

Ревизијата се однесува на финансиските извештаи и усогласеноста на работењето за 2024 година. Поради утврдените неправилности, ДЗР изразил неповолно мислење за финансиските извештаи и за усогласеноста на активностите и финансиските трансакции со законите и воспоставените политики.

Кај друштвата за приредување интернет игри на среќа, основани во 2023 и 2024 година, ревизорите утврдиле разлики во договорените парични влогови, роковите за нивна уплата и начинот на евидентирање. Во договорите за заедничко вложување биле предвидени влогови од вкупно 2.171.470 евра, кои требало да се уплатат во три рати во период од три години. Сепак, во договорите за основање биле наведени влогови од 771.470 евра, со рок за уплата од една година. За разликите не биле приложени соодветни и веродостојни докази.

Според ДЗР, уплатата на влоговите во рок од три години не е во согласност со Законот за трговските друштва. Дополнително, кај друштвата „Државна лотарија – Моззарт“ и „Државна лотарија – Везув“ неуплатениот дел од договорените влогови не бил евидентиран во трговските книги. Кај „Везув“, од договорениот влог од 2.171.470 евра, до ревизијата биле уплатени само девет милиони денари, односно околу 146.000 евра.

Слабости се утврдени и при набавките на софтвер, интернет-платформи со играчки содржини, како и услуги за одржување и техничка поддршка на терминали за видеолотарија. Постапките биле спроведувани врз основа на јавни повици и интерни правилници, без примена на Законот за јавните набавки. Во најголем дел од постапките била доставена само една понуда, а биле склучувани договори со рок на важење од 15 години кај дел од друштвата и 10 години кај „Ново-ВЛТ“.

Ревизорите утврдиле и недостатоци во документирањето на трошоците за маркетинг, рекламирање, пропаганда и промоција. Кај „Државна лотарија – Моззарт“, „Државна лотарија – 77 Битс“ и „Државна видеолотарија – Казинос Австрија“ немало целосна документација за дел од трошоците, поради што не можело целосно да се потврди дали средствата биле искористени наменски и рационално.

Неправилности биле забележани и при закупот на деловен простор кај „Државна лотарија – 77 Битс“ и „Ново-ВЛТ“, каде што биле склучувани договори со заинтересирани страни без претходно одобрение од Собирот на содружници. Кај „77 Битс“ биле утврдени и авансни плаќања за закуп пред склучување договор, како и позајмици на поврзани друштва без потребното одобрение, кои подоцна биле вратени.

Во однос на лиценците, ДЗР посочува дека друштвата за интернет игри на среќа работеле врз основа на пренесено право од договорите за заедничко вложување и основање, но на ревизијата не ѝ бил презентиран акт за издадена лиценца за приредување интернет игри на среќа.

Во септември 2024 година Владата одобрила започнување постапки за престанок на три друштва – „Државна лотарија – Моззарт“, „Државна лотарија – 77 Битс“ и „Државна лотарија – Везув“. Во декември истата година, Државна лотарија поднела тужби до Основниот граѓански суд Скопје, а постапките сè уште се во тек. „Моззарт“ и „77 Битс“ во меѓувреме престанале да приредуваат интернет игри на среќа преку своите платформи, додека „Везув“ не ја започнал основната дејност за која бил регистриран.

Посебен случај е „Државна видеолотарија – Казинос Австрија“, која, според ревизијата, продолжила да приредува интернет игри на среќа и по истекот на договорниот рок на 31 декември 2016 година, сè до октомври 2024 година. „Ново-ВЛТ“, основано за приредување електронски игри на среќа, не започнало со работа, а по статусна промена во 2025 година било избришано од Трговскиот регистар на 18 ноември истата година.

ДЗР утврдил и слабости во внатрешните контроли, поделбата на одговорностите, евидентирањето на средствата и обврските, пописот и постапувањето со искажаните загуби. Кај дел од друштвата не биле преземени соодветни мерки за нивно покривање.

Забелешки има и за законската рамка за приредување интернет и електронски игри на среќа. Според ревизијата, не биле донесени сите предвидени подзаконски акти, не биле утврдени минималните технички стандарди за опремата и софтверот, ниту била објавена листа на овластени правни лица за потребните проверки.

Дополнително, не бил воспоставен надзорен информациски систем за следење на уплатите, исплатите, прометот и приходите од електронските игри на среќа. ДЗР наведува дека до јануари 2026 година биле доставени барања за ограничување на пристапот до 307 веб-страници и апликации преку кои се приредуваат игри на среќа, но и понатаму биле достапни страници што нудат вакви игри без издадена лиценца.

За утврдените состојби, Државниот завод за ревизија дал препораки до одговорните лица и органите на управување на друштвата за преземање мерки и отстранување на неправилностите.