CNN: САД размислуваат да ја употребат „мајката на сите бомби“ против Иран

Американската војска разви нови планови за напади кои вклучуваат можна употреба на таканаречената „Мајка на сите бомби“ (MOAB) против иранската енергетска инфраструктура и нуклеарните постројки. Ова би се случило доколку претседателот Доналд Трамп издаде наредба за продолжување на борбените дејствија, пренесува Си-Ен-Ен (CNN).

Употребата на GBU-43/B (MOAB) – најголемото ненуклеарно оружје во американскиот арсенал – во конфликт со Иран би претставувала значителна ескалација. Според извори запознаени со внатрешните воени дискусии за можното распоредување на ова оружје, постојат сомнежи за тоа колку тоа би било ефикасно во остварувањето на која било од стратешките цели зацртани од Трамп, или во менувањето на текот на војната.

Трамп е под притисок да стави крај на оваа крајно непопуларна војна. Републиканците стравуваат од можни негативни политички последици на претстојните избори на средината на мандатот; истовремено, по повеќе од шест месеци американско бомбардирање, има малку знаци дека двете страни се поблиску до постигнување договор преку преговори.

Иако американската војска продолжува да му претставува на Трамп опции за можни напади врз ирански цели, некои официјални лица се прашуваат дали Белата куќа поседува стратегија што би ги вклучила овие планови на начин што навистина би можел да ја заврши војната – чекор што е исклучиво во надлежност на претседателот.

Со месеци, Трамп и неговите советници разговараат за опции што би можеле да донесат „конечен“ крај на војната – барем во однос на јавниот наратив – со оглед на тоа колку конфликтот стана непопуларен меѓу Американците.

Иако некои претставници на администрацијата ја опишуваат војната како практично добиена, Трамп е повнимателен во своите неодамнешни изјави. Тој се воздржува од прогласување победа, истакнувајќи дека САД сè уште имаат незавршена работа во таа земја. Трамп, исто така, изрази скептицизам кон одредени странски сојузници кои го повикуваат едноставно да ги врати американските војници дома и да стави крај на целата работа; според него, таков потег би изгледал како пораз.

Во текот на изминатите неколку недели, советниците во Белата куќа одржаа серија состаноци за да разговараат за различни можни правци на дејствување во однос на Иран. Иако Трамп јавно изјави дека нема да презема никакви нови чекори пред изборите на средината на мандатот, некои од неговите советници во приватни разговори наведоа дека не се сигурни дали овој став е конечен или дали неговата позиција може да се промени пред денот на изборите.

Според еден од изворите на Си-Ен-Ен (CNN), Трамп ѝ наредил на војската да подготви дополнителни планови за напади врз ирански цели – вклучително и „значајна енергетска инфраструктура“ – кои потенцијално би вклучувале употреба на бомбата MOAB. Истиот извор наведува дека употребената формулација сугерира оти таков напад би се случил „пред повлекувањето на САД“ од зоната на одговорност на Централната команда на САД (CENTCOM); ова укажува на тоа дека администрацијата би можела да ги изведе овие дополнителни напади, да се обиде да прогласи победа, а потоа брзо да ги повлече сите свои сили.

Втор извор од Си-Ен-Ен изјави дека воените планови за напади врз иранските нуклеарни постројки – вклучително и локацијата „Пикекс“ (Pickaxe) – исто така експлицитно предвидуваат употреба на MOAB. Во последните месеци, Трамп во повеќе наврати се закануваше со напад врз локацијата „Пикекс“ – за која САД и Израел веруваат дека Техеран таму чува компоненти од својата нуклеарна програма – дури и откако борбените операции од голем обем беа запрени претходно оваа година. Трамп продолжува да нагласува дека неговата цел е да осигури Иран никогаш да не се стекне со нуклеарно оружје.

Друг американски функционер истакна дека при планирањето на воени операции, за носителите на одлуки се подготвуваат низа опции – од сценарија што вклучуваат најсложени цели од голем обем, па сè до оние што опфаќаат поограничени цели. За посложените цели, вклучително и оние што се наоѓаат длабоко под земја, потребни се поголеми бомби, а MOAB е најголемата од нив, додаде функционерот.

Сепак, останува отворено прашањето дали MOAB би била ефикасно оружје за напади врз иранските нуклеарни постројки и други локации сместени длабоко под земјата. Иако оваа бомба, наведувана преку GPS, е способна да уништи површина еднаква на девет градски блокови, изворите укажуваат дека таа веројатно нема капацитет да продре доволно длабоко под површината за да ги уништи наводните нуклеарни постројки на локацијата „Пикекс“ – за кои се верува дека се заштитени со слоеви гранит – како и други ирански нуклеарни локации.