Влезот во ЕУ целосно се менува, не чека и здравствена контрола!
Европската Унија влегува во нова фаза на контрола на патувањата, со значајни промени што директно ќе ги засегнат милиони граѓани од земјите со безвизен режим, меѓу кои и Македонија. Од последниот квартал на 2026 година, секој патник кој планира краткорочен престој во Шенген-зоната ќе мора претходно да обезбеди одобрение преку системот ETIAS, додека веќе од 10 април започнува целосната примена на EES, кој ќе го евидентира секое влегување и излегување од Унијата.
Новиот режим носи суштинска промена во начинот на кој се контролираат патниците, бидејќи проверките повеќе нема да се вршат само на граница, туку уште пред патувањето. Апликацијата за ETIAS ќе се поднесува онлајн, достапна 24 часа дневно, а системот автоматски ќе ги анализира внесените податоци, вклучително лични информации, податоци од биометриски пасош и историја на патувања. За првпат, како дел од овој процес, ќе се применуваат и автоматизирани здравствени проверки, чија цел е рано откривање на потенцијални епидемиски ризици.
Одобрението преку ETIAS ќе чини 20 евра и ќе важи за повеќе патувања, сè додека пасошот на патникот е валиден. Но, и покрај тоа што претставува предуслов за патување, ова овластување не гарантира автоматски влез во Европската Унија, бидејќи конечната одлука останува во надлежност на граничната полиција на самите гранични премини.
Паралелно со ова, системот EES, кој започнува со работа со полн капацитет на 10 април, ќе функционира непрекинато и ќе ги заменува традиционалните печати во пасошите со дигитална евиденција. Овој систем ќе овозможи попрецизно следење на времетраењето на престојот и ќе помогне во спречување на злоупотреби на дозволениот престој во Шенген-зоната.
Што се здравствени проверки на ETIAS и како функционираат?
Проверките на јавното здравје во рамките на системот ETIAS се дел од скринингот што се спроведува кога ја поднесувате вашата онлајн апликација.
Целта на овој здравствен преглед е да им помогне на властите да ги прегледаат патниците и да ги идентификуваат оние кои би можеле да претставуваат висок епидемиски ризик пред тие дури и да стигнат до Шенген-зоната, велат тие.
Апликацијата ја пополнувате онлајн на официјалната веб-страница на ETIAS и внесувате основни лични информации и информации за патување. Системот автоматски ги оценува овие информации по поднесувањето на формуларот.
„Системот не собира детални медицински картони. Проверува индикатори за ризик што можат да бидат поврзани со предупредувања за јавно здравје или епидемии поврзани со меѓународни патувања“, забележуваат тие.
Кои информации ќе треба да ги доставите?
Кога ќе го поднесете формуларот ETIAS, системот извршува автоматски проверки што ги анализираат дадените информации. Податоците се споредуваат со индикаторите за ризик што ги користат европските власти.
„Системот работи под надзор на Европската комисија и граничните власти во земјите учеснички. Овие проверки ги поддржуваат истите гранични политики што важат во Шенген-зоната“, додадоа тие.
Покрај основните информации како што се име, датум и место на раѓање, адреса, моментална професија и детали за биометриски пасош, системот ќе побара и информации за вашата историја на патувања.
За да ги проценат ризиците, властите може да бараат одговори на следниве прашања:
Претходно патување: Ќе бидете прашани за вашите претходни патувања и дали властите некогаш ви наложиле да ја напуштите земјата.
Кризни жаришта: Некои прашања се однесуваат на претходни патувања во области каде што се соочуваат со конфликт, нестабилност или епидемиски ризици.
Меѓународни предупредувања: Скринингот може да се провери со меѓународните системи за следење на здравствениот ризик за да се идентификуваат патниците поврзани со региони кои се соочуваат со значителни здравствени проблеми.
Особено се нагласува дека точните податоци се од најголема важност. Неточните информации, или дури и погрешно внесените податоци од пасошот, можат да го спречат одобрувањето или да предизвикаат проблеми за време на граничната контрола.
Што се случува откако ќе аплицирам и дали можам да бидам одбиен?
За огромното мнозинство патници, процесот ќе биде брз и безболен – одобрението се добива во рок од неколку минути по автоматизираните проверки. Одобрението останува важечко за повеќе патувања, сè додека вашиот пасош е важечки.
Меѓутоа, ако автоматизираниот систем детектира одреден индикатор за ризик, вашата апликација може да биде „означена“ за понатамошно разгледување . Ова не значи автоматски дека сте одбиени! Вашиот случај може да биде испратен до националните власти на земјите-членки на ЕУ за рачен преглед, за да се утврди дали загриженоста е оправдана.
Во некои случаи, од патниците може да се побара да дадат дополнителни информации.
Мал број апликации може да бидат одбиени ако се утврди дека условите за влез не се исполнети.
Ве молиме имајте предвид најважното: овластувањето ETIAS ви овозможува да патувате, но не гарантира влез во ЕУ. Граничната полиција на контролниот пункт ја врши последната инспекција и ја донесува конечната одлука.
Како да се подготвите и да избегнете стрес пред патувањето
За да се осигурате дека вашиот одмор, посета кај роднини или службено патување ќе помине непречено, експертите препорачуваат следниве чекори:
Аплицирајте рано: Поднесете ја вашата апликација за ETIAS пред да платите за вашите летови и сместување. Раната апликација го намалува ризикот од прекин на вашето патување доколку властите бараат дополнителни проверки.
Проверете ги вашите информации двапати: Брзиот преглед на информациите што ги внесувате спречува печатни грешки што можат да го забават одобрувањето. Сите внесени податоци мора да се совпаѓаат со оние во официјалните документи.
Следете ги здравствените правила на ЕУ: Доколку има вонредна состојба во јавното здравје, правилата за влез може да се променат. Препорачливо е редовно да ги проверувате официјалните ажурирања и да размислите за патничко осигурување кое ги покрива здравствените инциденти за време на вашиот престој.
За потсетување, почнувајќи од последниот квартал од 2026 година, ETIAS ќе биде задолжителен за влез во 30 европски земји за краткорочен престој.
Станува збор за онлајн систем кој ги проверува патниците од земји на кои не им е потребна виза пред да пристигнат во Шенген зоната – и ќе чини 20 евра по лице.
И дури и кога ќе започне ETIAS, ние ќе влегуваме во земјите од ЕУ преку системот EES. Без овој документ, нема да можете да влезете во ЕУ.