Тешка ноќ во Иран – најмалку 15 убиени во протести

Околу 15 луѓе беа убиени во Иран, вклучително и припадници на безбедносните сили и едно деветгодишно момче, во одделни инциденти додека земјата ја доживеа една од најсериозните и најраспространетите ноќи на протести во последните девет недели.

На годишнината од бунтот во 2019 година, државните новински агенции обвинија терористи на два мотоцикли за убиството на седум лица во трговски центар во јужниот град Изех Кузеста. Сепак, демонстрантите рекоа дека дивееле членови на милицијата Басиџ, убивајќи меѓу другите и деветгодишно момче кое седело во автомобил со својот татко. Државните новински агенции јавија дека двајца мажи од доброволните патроли на Басиџ се меѓу загинатите, а 10 се повредени.

Уште пет лица беа убиени во областа Исфахан, вклучително и безбедносните сили, во одвоена престрелка. Извештаите за дополнителни смртни случаи во Курдистан го зголемија вкупниот број на загинати ноќеска на 15.

Иранските новински агенции ја следеа линијата на владата дека за тоа се одговорни непознати антивладини сили или терористи на Исламската држава, но очевидците тврдат дека биле застрелани невооружени цивили.

Вкупниот број на смртни случаи за време на последните протести се искачи на 348, според Харана, агенција за човекови права, иако бројките е невозможно да се потврдат. Во најмалку три града, семинариите беа запалени.

Владините новински агенции рекоа дека убиствата можеби се знак дека протестите се претвораат во вооружен бунт. Треба да биде направена истрагата за куршумите во телата на застреланите и сега веројатно ќе има голема пропагандна битка во која владата ќе тврди дека протестите се основа за „сириизација“ на Иран и колапс на јавниот ред.

Видеата објавени на социјалните мрежи покажаа затворени продавници во Големата чаршија во Техеран додека демонстрантите извикуваа антивладини слогани. Сепак, државата тврди дека нема ентузијазам за овие штрајкови и дека организираните банди ги малтретирале силно притиснатите сопственици на бизниси да ги симнат ролетните.

Тешкотијата на режимот, признаена од многу реформистички политичари и академици во Иран, е тоа што многу демонстранти одамна престанаа да читаат вести од она што тие го сметаат за целосно дискредитирани официјални извори, и наместо тоа се потпираат или на внатрешните социјални медиуми или на меѓународните сателитски преноси на фарси канали, како што се BBC Persian или Iran International.

Најмалку пет демонстранти сега се официјално осудени на смрт, според медиумскиот центар за правосудство, еден за наводно запалување на владина зграда.

Протестите започнаа поради смртта на 22-годишната Курдка Махса Амини, но оттогаш се трансформираа во поширок протест против режимот, кој францускиот претседател Емануел Макрон го спореди со револуција.

Иранскиот министер за внатрешни работи, Ахмад Вахиди, тврди дека се уапсени неколку наводни француски разузнавачи. Тој рече: „Во немирите беа уапсени луѓе од други националности, од кои некои одиграа голема улога. Имаше елементи од француската разузнавачка агенција и со нив ќе се постапи според законот“.

Седум француски државјани беа уапсени, веројатно како одговор на средбата на Макрон со прогонетите Иранци кои се противат на режимот. (Според агенциите)