СЗО: Ковид-19 сè уште е итен здравствен проблем

Швајцарија– Светската здравствена организација (СЗО) денеска соопшти дека Ковид-19 останува глобална вонредна состојба, речиси три години откако првпат беше прогласена.

На 30 јануари 2020 година, Комитетот за итни случаи на СЗО прогласи вонредна состојба поради Ковид-19. Таквата одлука помага да се забрзаат истражувањата, финансирањето и меѓународните јавно-здравствени мерки за борба против болеста.

Агенцијата на ОН соопшти дека иако случаите во последниве месеци се намалуваат во делови од светот, земјите сè уште треба да бидат внимателни и да настојуваат да се вакцинираат најранливите групи жители.

– Иако јавната перцепција е дека пандемијата заврши во некои делови од светот, таа и понатаму останува јавно-здравствен настан кој продолжува негативно и силно да влијае на здравјето на светската популација, соопшти Комитетот на СЗО.

Се истакнува дека иако бројот на неделни смртни случаи е најмал од почетокот на пандемијата, тој сè уште е висок во споредба со другите вируси.

– Оваа пандемија и претходно нè изненади и многу веројатно е дека тоа може да се повтори, изјави генералниот директор на СЗО, Тедрос Аданом Гебрејесус. 

Сега, здравствените експерти предупредуваат дека може да претстои уште еден зимски бран, при што случаите веќе се зголемуваат во Европа и истражувачите внимаваат на новите видови на вирусот.

Зголемувањето доаѓа бидејќи многу Американци кои се упатени во странство ќе имаат помала заштита од доминантната варијанта на омикрон бидејќи стапките на вакцинација за новиот двовалентен засилувач заостануваат. Од почетокот на октомври, само околу 4 отсто од Американците кои ги исполнувале условите го примиле новиот бустер.

Каде се шири коронавирусот низ светот?

Знаците укажуваат на наплив во Европа, што може да претскаже уште еден зимски бран во САД. Случаите се зголемија за 104 отсто во Португалија и 42 отсто во Швајцарија во текот на изминатата недела, додека вирусот се зголеми и во Германија, Франција, Италија и Австрија, според тракерот за коронавирус на Вашингтон пост.

Светската здравствена организација и Европскиот центар за превенција и контрола на болести во средата предупредија дека континентот најверојатно влегува во нов бран Ковид, кој ќе се совпадне со повторното заживување на грипот. Во последниот неделен извештај на ECDC, тој истакна дека „се забележани широки зголемувања во сите индикатори“, вклучувајќи случаи, хоспитализации и смртни случаи низ целиот континент.

Случаите на Ковид се зголемени и во делови од Азија, вклучително и Јужна Кореја, Тајван и Јапонија, кои ги отфрлија повеќето од нивните ограничувања за патување во последниве месеци. Во Сингапур, кој бележи зголемување од 44 отсто на просечниот број на дневни пријавени случаи во текот на изминатата недела, Министерството за здравство во саботата соопшти дека подваријантата на омикрон позната како XBB скокна од 22 отсто удел на локални случаи на 54 отсто над текот на една недела.

Кога случаите се зголемуваат во Европа, често е „само прашање на недели или месеци“ додека не следи наплив во Соединетите Држави, рече Сањана Рави, асистент научник во посета на Центарот за здравствена безбедност Џон Хопкинс на Школата за јавно здравје Блумберг.

„Го видовме тоа со делта варијантата. Тоа го видовме со омикронската варијанта“, рече Рави. „Мислам дека е безбедно да се преземат мерки на претпазливост со оглед на тоа што сега почнуваме да гледаме дека тие бројки повторно се зголемуваат во Европа“.

Како ќе влијае на туристичката индустрија?

Зимскиот бран „Ковид“ најверојатно дополнително ќе ги оптовари аеродромите и авиокомпаниите кои беа погодени од недостиг на работна сила во текот на летото.

Аеродромот Шипхол во Амстердам објави дека кусиот персонал ќе го принуди да го ограничи бројот на патници што може да ги смести дневно најмалку до март 2023 година. Холандскиот превозник KLM рече дека ќе мора да ја намали продажбата на зимски билети во Шипхол до 22 отсто поради граници.

Хенри Хартевелд, аналитичар за патувања во Atmosphere Research Group, рече дека годинешните резервации за патувања за одмор и во Европа и меѓу САД и Европа изгледаат силни. Сепак, истакна тој, директорите на авиокомпаниите се загрижени за голем број фактори кои би можеле да го намалат патувањето, вклучително и напливот на ковид и економската несигурност.

Дали треба да ги преиспитам моите планови за патување?

За младите, здрави луѓе кои се целосно вакцинирани, вклучително и со бивалентна бустер доза, повеќето патувања се безбедни, рече Хенри Ву, вонреден професор по медицина на Универзитетот Емори и директор на Центарот Емори ТравелВел.

Постарите и имунокомпромитирани поединци, сепак, можеби ќе сакаат да размислат за промена на нивните планови за избегнување на преполни области и земји без висококвалитетна медицинска нега, дури и ако се вакцинирани, рече Ву. Пред зимата, тој им препорача на патниците да бараат места со поблаги временски услови што им овозможуваат да јадат на отворено.

„На почетокот на пандемијата на Ковид, многу епидемии се случија во скијачките домови“, рече Ву. „Имавме многу луѓе во затворени простори кои веројатно изгледаат пријатно во тој момент, но исто така веројатно имале помалку од соодветна вентилација“.

Рави препорача одложување на сите несуштински патувања во Европа, особено за оние со висок ризик. Ако мора да патувате, рече таа, тестирајте пред да тргнете дома, носете маска N95 за време на транзитот и размислете да донесете филтер за воздух.

Дали е веројатно дека ќе се вратат ограничувањата за Ковид?

Во текот на изминатата година, поголемиот дел од светот ги олабави своите ограничувања за коронавирусот за патниците, вклучително и мандатите за вакцинација, тестирање и маски. Најдобрите дестинации во Европа, како Италија, Франција, Обединетото Кралство и Германија, се целосно отворени за туризам.

Марк Фишер, регионален медицински директор во International SOS, компанија за управување со здравствени и безбедносни ризици, рече дека не очекува тие ограничувања да се вратат, дури и со зимски бран.

„Сепак, мислам дека има клучен фокус на целокупниот товар на здравствената заштита на зимската респираторна сезона“, со тоа што владите следат како Ковид и грип заедно влијаат на болничките системи, рече Фишер.

Ву рече дека земјите што ги отфрлаат своите ограничувања не значи дека мерките како што се вакцинацијата и носењето висококвалитетна маска не се „исклучително корисни“ за индивидуалните патници.

„Би ги советувал дури и патниците кои не се загрижени за тешка болест, ковид или грип сè уште можат да ве направат мизерни на вашето патување или на вашиот одмор“, рече тој.

Чен им препорача на патниците со намален имунитет да размислат за Евушелд, превентивен третман со антитела, пред нивното патување за да ја „надополнат својата заштита“.

Дали и мене ми треба вакцина против грип?

Откако мерките на претпазливост за коронавирус го задржаа грипот во голема мера подалеку во последните две години, Ву рече дека е „сосема можно“ сезонскиот грип да има големо враќање оваа зима. Тој им препорача на сите патници да ги земат своите годишни вакцини против грип пред да заминат.

„Отсекогаш им велев на патниците дека веројатно вакцината што најверојатно ќе ви го спаси животот, пред Ковид, е вакцината против грип бидејќи грипот е толку чест, историски, меѓу патниците“, рече Ву.