Студено и мрачно: Киев се подготвува за „најлошата зима во нашите животи“
Ние сме подготвени да издржиме. Ќе живееме без светлина, но не со Русите, велат жителите на Киев. Но данокот што го плаќаат, сепак, е многу скап
КИЕВ – Кога струјата е исклучена, како што често се случува, високиот стан со поглед на главниот град на Украина, разурнат од војна, изгледа како смртна стапица. Нема светла, нема вода, нема начин да се готви храна. И има ризик да не може навреме да избега од 21-от кат доколку удри руска ракета. Дури и кога ќе се врати струјата, таа никогаш не е вклучена долго.
„Руските удари ја втурнуваат Украина во камено доба“, вели Анастасија Пироженко. Во последните 24-часа, нејзината 26-катница имала струја само половина час. Таа вели дека „воените услови за живот“ ги избркале неа и сопругот од нивниот стан.
„Нашата зграда е највисока во областа и е одлична цел за руските ракети, па затоа го напуштивме станот за да отидеме кај родители и се подготвуваме за најлошата зима во нашите животи“, рече 25-годишната Анастасија.
Ситуацијата во главниот град на Украина, Киев, и другите поголеми градови драстично се влоши по најголемиот ракетен напад врз електричната мрежа на земјата во вторникот. Украинскиот државен мрежен оператор „Укренерго“ извести дека 40 отсто од Украинците се соочуваат со потешкотии, поради оштетување на најмалку 15 големи енергетски центри низ целата земја.
Предупредувајќи дека прекините на електричната енергија може да траат некаде од неколку часа до неколку дена, мрежата рече дека „отпорноста и храброста се она што ни треба оваа зима“.
Градоначалникот на Киев, Виталиј Кличко, исто така, ја истакна потребата да се биде подготвен и отпорен пред потенцијалното затемнување: „Најлошо сценарио. Всушност, не сакам да зборувам за тоа, но морам да бидам подготвен ако (немаме) струја, прекин на струја, без вода, без греење, без услуги и без комуникација“, изјави Кличко за АП во петокот.
„Укренерго“ во соопштението рече дека „илјадници километри клучни високонапонски линии не работат“, што влијае на целата земја.
Компанијата објави слика од трансформаторска станица која беше уништена од руски проектил, оставајќи околу 400.000 луѓе без струја. Според извештајот, „сега има десетици такви трансформатори во електроенергетскиот систем. Оваа опрема не може брзо да се замени“.


Претседателот Володимир Зеленскиј изјави по минатонеделните удари дека повеќе од 10 милиони Украинци останале без струја; до недела, тој рече дека некои области забележале подобрувања.
„Обновување на мрежите и техничките можности за снабдување, деминирање на далноводи, поправки – сè трае деноноќно“, рече Зеленски во своето ноќно обраќање.
Прекините беа закажани во неделата навечер во 15 региони и во градот Киев, рече тој. „Укренерго“ рече дека во понеделник ќе има закажани прекини во секој регион.
Остриот студен бран и првиот снег значително ја искомплицираа ситуацијата во Киев, каде температурите често се под нулата во зимските месеци. Студот ги принудува луѓето да ги вклучат греалките, што драстично го зголемува оптоварувањето на мрежата и го прави прекинот на струјата подолг. Со оглед на падот на температурите, властите во Киев објавија дека поставуваат точки за комунално греење.
Во градот со 3 милиони жители, идентификувани се 528 пунктови за итни случаи. Овде жителите ќе можат да се стоплат, да пијат чај, да ги наполнат телефоните и да ја добијат потребната помош. Грејните точки ќе бидат опремени со автономни извори на енергија, како и специјални котлари.
Многу жители во Киев почнаа да оставаат кутии со храна, батериски ламби и банкноти во лифтовите, во случај некој да се заглави долго време. Поради недостиг на струја, во прекин е јавниот превоз, многу мали продавници не можат да работат, а некои медицински установи можат да работат само со ограничен капацитет.


Стоматологот Виктор Туракевич рече дека бил принуден да ги одложи прегледите на своите пациенти „на неодредено време“, бидејќи без струја неговата ординација во централен Киев не може да функционира дури ни преку ден, а генераторот ќе пристигне за неколку недели.
„Не можеме да прифатиме пациенти дури и со акутна забоболка, луѓето треба да страдаат и да чекаат долго време, но светлото се пали само неколку часа на ден“, рече Туракевич. „Цените на генераторите вртоглаво пораснаа, но дури и со пари не е лесно да се дојде до нив“.
Повеќето болници во Киев веќе добија генератори и таму сè уште нема прекини на струја. Болницата „Олександривска“, најголемата и најстара во центарот на Киев, објави дека не ги откажала операциите, бидејќи добила електрични генератори од Франција. Доставени се и генератори на образовните институции и социјалните служби.
„Ваквите објекти се приоритет за нас, а повеќето од нив се опремени со автономни извори на енергија“, рече во петокот шефот на „Укренерго“, Володимир Кудрицки. Сепак, многу училишта во Киев претрпеа значителни нарушувања во процесот на учење, со недостаток на електрична енергија што значи прекин на интернетот што го прави учењето од далечина речиси невозможно.
Јарослав, на возраст од 8, престана да го посетува своето училиште во областа Винорадар во Киев, откако ракетен напад ги разнесе сите прозорци и го оштети засолништето таму.
„Повеќето од децата учеа од далечина, но сега веќе не е возможно да се направи ова“, рече мајката на Јарослав, Олена, која побара нејзиното презиме да не биде сокриено од безбедносни причини, во телефонско интервју. „Се обидуваме да ги заштитиме децата од ужасите на војната, но студот и недостатокот на струја во голема мера го попречуваат тоа“.
Аналитичарите велат дека руските ракетни напади врз енергетската индустрија не влијаат на успешното напредување на украинската армија на југ и на состојбата на бојното поле воопшто.
„Русите не можат да победат на бојното поле, и затоа ги користат студот и темнината како оружје против цивилното население, обидувајќи се да посеат паника, депресија и да ги деморализираат Украинците“, рече Володимир Фесенко, аналитичар во тинк-тенкот Пента cентар во Киев за АП.
Рускиот претседател Владимир Путин „трпи воени порази и има потреба од воена пауза, поради што на таков див начин го принудува Зеленски на преговори“, рече тој.
Аналитичарот верува дека Кремљ исто така се обидува да изврши притисок врз поддршката на Западот за Украина, бидејќи ЕУ и САД ќе бидат принудени да ги прошират пакетите помош до замрзнатиот Киев во услови на растечки домашни проблеми.
„Путин се обидува да ја направи цената на поддршката за Украина превисока – ова се однесува и на парите и на евентуалниот нов проток на бегалци во Европа од замрзната земја“, рече Фесенко.
Пироженко, откако ја напушти својата висококатница, се пресели кај нејзината мајка во мал стан во Киев, сега дом на пет лица. Семејството има дрвена куќа во село во близина на Киев и веќе подготвило огревно дрво во случај на принудна евакуација.
„Разбираме дека зимата може да биде долга, студена и темна, но ние сме подготвени да издржиме“, рече Пироженко. „Подготвени сме да живееме без светлина, но не со Русите“. (AП)