Сонот на Кина станува кошмар на Америка: Пекинг постави рекорд, на САД им остануваат само пет години?
Кина изврши повеќе од 90 орбитални лансирања во 2025 година, поставувајќи нов национален рекорд и потврдувајќи ја својата амбиција да стане вселенска суперсила. Во изминатите пет години, земјата постигна серија спектакуларни успеси: враќање примероци од другата страна на Месечината, завршување на својата вселенска станица во ниската орбита на Земјата и успешно слетување на ровер на површината на Марс, објавува CNBC.
Претседателот Си Џинпинг често зборува за „кинескиот сон за вселената“, истакнувајќи ја вселенската технологија и вештачката интелигенција како клучни двигатели што ќе ја направат Кина глобален лидер. Според неодамнешниот извештај на Федерацијата за комерцијален вселенски развој и Иницијативата за нов простор на Универзитетот во Аризона, Соединетите Американски Држави ризикуваат да ја изгубат својата доминација во вселената ако не побрзаат. „Соединетите Американски Држави се сè уште најсилната вселенска сила, но Кина брзо ги достигнува. „Ако не направиме ништо, тие ќе нè престигнат во следните пет години“, предупреди Дејв Кавоса, претседател на здружението.
Инвестициите на Кина во комерцијалниот вселенски сектор пораснаа на речиси 3,8 милијарди долари во 2025 година од 340 милиони долари во 2015 година. Во изминатата деценија, Кина вложи повеќе од 104 милијарди долари во цивилни, воени и комерцијални вселенски програми. Додека САД продолжуваат да трошат повеќе, пет пати повеќе, клучниот факт е дека Пекинг постојано ги зголемува своите инвестиции и систематски гради капацитети.
Вселенскиот сектор на Кина е поддржан од локалните самоуправи, универзитетите, државните претпријатија и приватните компании, создавајќи густа мрежа од центри за производство на ракети, сателити, бази за лансирање и истражувачки институции. Пресвртницата беше во 2014 година, кога кинеската влада го усвои таканаречениот Документ 60, кој го отвори вселенскиот сектор за приватни инвестиции и сопственост.
Ракети, сателити и глобално влијание
Кина сега има повеќе од десетина приватни производители на ракети, од кои некои работат на повеќекратно употребливи, слични на SpaceX. Земјата, исто така, изгради свој глобален навигациски систем, BeiDou, кој се натпреварува со американскиот GPS и управува со мрежа од илјадници интернет сателити кои ќе се натпреваруваат со Starlink.
Вселената стана важен дел од кинеската иницијатива „Појас и пат“, која го проширува кинеското влијание преку меѓународни инфраструктурни проекти. Кина не само што гради сателити за други земји, туку гради и копнени станици и цели вселенски центри во земји како Египет и Пакистан. Со технологија и услуги како BeiDou, таа создава „мека моќ“ и го проширува своето влијание.
Експертите истакнуваат дека САД мора да инвестираат во вселенски пристаништа, да го поедностават лиценцирањето на комерцијалните лансирања и да обезбедат доволно фреквентен спектар за сателитски операции. „Ова не е трка за знамиња и траги. Ова е трка за изградба на најсилната комерцијална вселенска индустрија“, заклучува Кавоса.