Швајцарија ќе гласа за забрана за соработка со НАТО и воведување санкции

Швајцарците денес гласаат на референдум за уставни измени што драстично би ја заостриле нејзината политика на неутралност. Предлогот би ѝ забранил на земјата да соработува со НАТО и да воведува економски санкции што не се одобрени од Советот за безбедност на ОН.

Иако Швајцарија е меѓународно призната како неутрална држава од 1815 година, начинот на кој владата ја спроведува таа политика не е прецизно дефиниран во уставот, што отвори простор за различни толкувања, објави Ројтерс.

Иницијативата за референдум ја покрена десничарската Швајцарска народна партија (SVP). Тие веруваат дека владата во Берн ја прекршила традиционалната неутралност кога вовела санкции врз Русија за нејзината инвазија на Украина. Кампањата била придружена со постери со бели гулаби кои повикуваат на гласање за неутралност и против војна.

Сепак, анкетите покажуваат дека предлогот веројатно ќе биде отфрлен. Според едно од најновите анкети, 68 проценти од испитаниците се противат на него, додека 31 процент го поддржуваат.

Експертите и ставот на јавноста
Фабио Васерфален, професор по европска политика на Универзитетот во Берн, вели дека Швајцарците ја поддржуваат неутралноста, но и начинот на кој владата моментално ја спроведува. „Тие, исто така, генерално ги поддржуваат санкциите против Русија поради војната во Украина и не сакаат тоа да се промени“, додаде Васерфален.

Што стои во предлогот?
Иницијаторите на иницијативата бараат уставна одредба што би ја спречила Швајцарија да се приклучи на кој било воен или одбранбен сојуз освен ако не биде директно нападната. Исто така, би ѝ било забрането да воведува какви било санкции против други земји, освен оние одобрени од Советот за безбедност на Обединетите нации.

Аргументи за и против
Поддржувачите тврдат дека неутралноста добро ѝ служела на Швајцарија во минатото, спасувајќи ја од учество во двете светски војни. Тие, исто така, веруваат дека таков статус му  овозможува на Берн да дејствува како посредник во мировните преговори.

„Швајцарија не била во војна 200 години затоа што е трајно вооружена и неутрална“, рече Кристоф Блохер, милијардер и еден од главните поддржувачи на иницијативата од СВП. Тој додаде за Ројтерс дека „неутралноста се почитува сè помалку во последните години“ и дека Русија сега ја гледа Швајцарија како страна во конфликтот поради воведените санкции.

На предлогот се спротивставуваат швајцарската влада и повеќето политички партии. Министерот за надворешни работи Игнацио Касис предупредува дека усвојувањето на иницијативата би штетило на националната безбедност и би ги оневозможило воените вежби со НАТО и соседните земји.