Што се случува со вашиот мозок кога ќе престанете да пиете? Одговорот можеби ќе ве изненади

Алкохолот може да влијае на расположението, сонот, меморијата и структурата на мозокот, а штетата се зголемува со количината и времетраењето на консумирањето

Но, истражувањата носат и добри вести: по намалувањето или прекинувањето на пиењето, мозокот покажува способност делумно да се опорави, а некои промени може да се забележат веќе во текот на првите месеци.

Алкохолот е длабоко вкоренет во општествениот живот, но неговиот ефект врз мозокот е многу посложен од краткорочното чувство на релаксација. Како што објаснува Џорџ Куб, директор на Националниот институт на САД за злоупотреба на алкохол и алкохолизам (NIAAA), за „Вашингтон пост“, кога станува збор за мозокот, алкохолот не поминува без последици.

На почетокот, може да предизвика чувство на еуфорија и релаксација бидејќи влијае на системите поврзани со ендорфини, допамин, стрес и инхибиција на мозочната активност. Проблемот се јавува кога консумирањето станува често.

Со текот на времето, мозокот се прилагодува на постојаното присуство на алкохол, па затоа може да биде потребна поголема количина за да се постигне истото чувство на задоволство. Во исто време, системите поврзани со стрес и негативни емоции можат да се зајакнат.

Американскиот клинички психолог и истражувач на зависности, Џејмс Мекилоп, го опишува тоа едноставно: луѓето со проблематични обрасци на консумирање на крајот може да престанат да пијат за да се чувствуваат добро и да почнат да пијат за да се чувствуваат помалку лошо.

Алкохолот може да ја промени и структурата на мозокот

Долгорочната и прекумерна потрошувачка е поврзана со промени во областите на мозокот важни за меморијата, емоциите, донесувањето одлуки и самоконтролата. Студиите на луѓе со нарушување на употребата на алкохол покажаа намалување на волуменот на сивата материја, особено во фронталните области на мозокот. Во најтешките форми на долготрајно пиење, последиците може да вклучуваат сериозно оштетување на меморијата и когнитивните способности.

Но, промените не се забележани само кај луѓе кои пијат многу големи количини. Големи студии и прегледи на слики од мозокот пронајдоа поврзаност помеѓу консумирањето алкохол и помалиот волумен на мозокот дури и при пониски нивоа на консумирање, со општо правило: колку е поголема потрошувачката, толку е поголема поврзаноста со промените во мозокот.

Што се случува кога ќе престанеме да пиеме?
Еве ги добрите вести. Мозокот е многу пластичен орган, што значи дека може да се менува и да се адаптира – не само за време на развојот на проблемите со алкохолот, туку и за време на закрепнувањето.

Преглед на 16 студии од 2024 година покажа дека луѓето со нарушување на употребата на алкохол кои престанале да пијат шест до 12 месеци подобриле голем број когнитивни функции, вклучувајќи внимание, меморија и извршни функции.

Скенирањата на мозокот, исто така, покажаа закрепнување во фронталните региони и зголемување на сивата материја по прекинувањето на консумирањето, а некои од поизразените промени веќе беа забележани во текот на првиот месец од апстиненцијата. Интересно е што придобивката не бара нужно целосна апстиненција. Истражувањата покажуваат дека кај некои луѓе дури и значително намалување на консумирањето може да се поврзе со поволни промени.

Сепак, научниците сè уште не можат да тврдат дека по многу години прекумерно пиење, мозокот може целосно да се врати во првобитната состојба. Степенот на закрепнување зависи од голем број фактори, вклучувајќи ја количината и времетраењето на консумирањето.

Подобар сон, повеќе енергија и концентрација
Придобивките од намалувањето на алкохолот не се ограничени на она што може да се види на скенирањата на мозокот.

Анкетите на луѓе кои учествуваат во предизвици како „Сув јануари“, т.е. месецот без алкохол, покажуваат дека многумина пријавуваат подобар сон, повеќе енергија и подобра концентрација, а некои дури и губат тежина и генерално се чувствуваат подобро. Затоа експертите советуваат да обрнеме внимание на сопствениот став кон алкохолот. Дали тој влијае на сонот, расположението, работата, врските или здравјето? Дали повременото пиење алкохол станало навика без која е тешко да се опуштите?

Ако се чувствувате подобро откако ќе престанете или ќе го намалите алкохолот, Куб советува да не ја игнорирате промената: вреди да се слуша што ви кажува вашето тело. Во секој случај, време е да разговарате со лекар ако алкохолот почне да се меша во секојдневниот живот, врските или здравјето, ако е сè потешко да се контролира количината на пиење или ако се појават симптоми на апстиненција по прекинувањето.