Сепаратистите ги изгубија изборите во Каталонија

Сепаратистичките партии се во опасност да го изгубат своето децениско владеење во североисточниот регион Каталонија во Шпанија, откако Социјалистичката партија која се залага за унијата освои најмногу гласови на изборите во недела.

Четирите партии за независност, предводени од партијата Жунтс (Заедно) на поранешниот регионален претседател Карлес Пуџдемон, требаше да добијат вкупно 61 место, помалку од клучната бројка од 68 места потребни за мнозинство во комората.

Социјалистите, предводени од поранешниот министер за здравство Салвадор Ила, треба да освојат 42 места, за разлика од 33 во 2021 година, кога тие исто така освоија најмногу гласови, но не беа во можност да формираат влада.

Социјалистите ќе треба да ја добијат поддршката од другите партии за да го стават Ила на чело. Склучувањето договори во наредните денови, можеби и недели, ќе биде клучно за формирање влада.

Успехот на Ила е добра вест за премиерот Педро Санчез и социјалистите пред изборите за Европскиот парламент следниот месец.

Предвремените избори беа распишани во март од страна на претседателот на каталонската ЕРЦ, Пере Арагонес, откако опозициските партии го отфрлија буџетот предложен од неговата малцинска влада.

ЕРЦ (Републиканска левичарска партија) владееше во коалиција со Жунтс, која е предводена од самопрогонетиот поранешен каталонски претседател Пуџдемон, сè додека несогласувањата не го наведоа последниот да се откаже од владата во октомври 2022 година.

Гласањето во неделата доаѓа шест и пол години откако Пуџдемон ја втурна Шпанија во нејзината најтешка политичка криза во последните децении, организирајќи незаконски, едностран референдум за регионална независност и следејќи го со еднострано прогласување независност.

Конзервативната шпанска влада од тоа време одговори со испраќање илјадници полицајци да ги спречат луѓето да гласаат, честопати насилно. Потоа го разреши Пуџдемон и неговиот кабинет, го распушти регионалниот парламент и ја презеде директната контрола врз Каталонија. Пуџдемон побегна од Шпанија за да избегне апсење, оставајќи ги другите клучни фигури во движењето за независност да се соочат со судење и затвор.

Страстите и тензиите се намалија откако Санчез стана премиер во 2018 година. Иако помилувањата беа контроверзни, тие не беа толку спорни како законот за амнестија што Санчез го воведе во април со цел да ја добие поддршката од ЕРЦ и Жунтс и со тоа да го обезбеди неговото враќање на функцијата по општите избори минатото лето.

Законот – чиј најпознат корисник е Пуџдемон – ќе важи за околу 400 луѓе вклучени во симболичниот референдум за независност во ноември 2014 година и на изборите што следеа три години подоцна.

Неодамнешните анкети покажуваат дека апетитот за независна Каталонија продолжува да се намалува. Во екот на кризата во октомври 2017 година, истражувањето на Центарот за проучување на мислењето на каталонската влада покажа дека 48,7% од Каталонците ја поддржуваат независноста, а 43,6% не. Анкетата во март од истиот центар покажа дека 51 отсто биле против, а 42 отсто за. (Според агенциите)