Русин со билет во еден правец: „Не дозволувам Путин да ме претвори во убиец“


Неколку часа откако Владимир Путин ја шокираше Русија со објавувањето на првата мобилизација по Втората светска војна, Олег ја прими поканата за регрутација во поштенското сандаче, со наредба  да се упати до локалниот центар за регрутирање во Казан, главниот град на републиката Татарстан. Како 29-годишен наредник во руските резерви, Олег рече дека отсекогаш знаел дека ќе биде прв во редот доколку се прогласи мобилизација, но се надева дека нема да биде принуден да се бори во војната во Украина.

„Срцето ми застана кога добив повик“, рече тој. „Но, знаев дека немам време за очај“.

Тој брзо ги спакувал сите свои работи и резервирал билет во еден правец за Оренбург, град на југот на Русија блиску до границата со Казахстан.

„Вечерва ќе возам преку граница“, рече тој во телефонското интервју во четвртокот од аеродромот во Оренбург. „Немам поим кога повторно ќе стапнам во Русија“, додаде тој, осврнувајќи се на затворската казна на руските мажи поради избегнување на регрутацијата. Олег рече дека ќе ја остави зад себе сопругата која треба да се породи следната недела.

„Ќе го пропуштам најважниот ден во мојот живот. Но, едноставно не дозволувам Путин не дозволувам Путин да ме претвори во убиец во војна во која не сакам да учествувам“.

Одлуката на Кремљ да објави делумна мобилизација доведе до брзи одлуки меѓу  мажите на воена возраст да ја напуштат земјата, што веројатно ќе предизвика нов, можеби невиден одлив на мозоци во наредните денови и недели. „Гардијан“ разговараше со повеќе од десетина мажи и жени кои ја напуштија Русија откако Путин ја објави таканаречената делумна мобилизација или кои планираат да го сторат тоа во следните неколку дена.

Опциите за бегство се ограничени, велат тие. Претходно оваа недела, четири од петте земји на ЕУ кои граничат со Русија објавија дека повеќе нема да им дозволуваат на Русите да влегуваат со туристички визи. Директните летови од Москва до Истанбул, Ереван, Ташкент и Баку, главните градови на земјите кои им дозволуваат на Русите безвизен влез, беа распродадени, додека најевтиниот лет во еден правец од Москва до Дубаи чинеше околу 370.000 рубли (5.000 фунти. ) – такса премногу висока за повеќето. И многумина, како Олег, беа принудени да станат креативни и да возат до некои од ретките копнени граници кои сè уште се отворени за Русите.

Граничарите во Финска, последната земја на ЕУ која сè уште им дозволува влез на Русите со туристички визи, рекоа дека забележале „исклучителен број“ руски државјани кои сакале да ја преминат границата преку ноќ, додека очевидци исто така рекоа дека руско-грузиската и руско монголските граници „се гушеа“ во огромен сообраќај.

„Гледаме уште поголем егзодус отколку кога започна војната“, рече Ира Лобановска, која ја основа невладината организација „Водич за слободниот свет“, која им помага на Русите против војната да ја напуштат земјата. Таа рече дека нејзината веб-страница имала над еден и пол милион посети од говорот на Путин во средата. Според проценките на Лобановкаја, над 70.000 Руси кои ги користеле услугите на групата веќе заминале или направиле конкретни планови за заминување.

„Тоа се луѓе кои купуваат билети во еден правец. Тие нема да се вратат се додека мобилизацијата е во тек“, рече таа.

Многумина од оние кои се уште се во Русија ќе почувствуваат дека времето истекува. Најмалку три региони веќе објавија дека ќе ги затворат своите граници за мажите кои ги исполнуваат условите за нацрт.Граничните агенти на руските аеродроми, наводно, почнале да ги испрашуваат машките патници кои заминуваат за нивниот статус на воена служба и да ги проверуваат билетите за враќање.

Откако илјадници Руси се собраа против војната и мобилизацијата во средата, некои излегоа на социјалните мрежи за да ги критикуваат демонстрантите што не се огласија порано, кога војниците на нивната земја вршеа кршење на човековите права во Буча, Ирпин и безброј други градови низ Украина.

„Ја разбирам фрустрацијата на луѓето“, рече Игор, 26-годишен ИТ професионалец од Санкт Петербург, кој планира да лета за Владикавказ и да вози до Грузија, друга популарна рута за бегство што ја користат Русите.

„Јас присуствував на антивоениот протест кога Путин ја започна својата инвазија, но властите ги затвораат сите“.

Некои од демонстрантите приведени во Москва последователно добија воен повик додека беа затворени, според мониторинг групата ОВД, што дополнително ги зголемува опасностите со кои се соочуваат просечните Руси кога излегуваат на улица.

„Мислам дека единствениот начин на кој можам лично да и помогнам на Украина во моментов е да не се борам таму“, рече Игор.

Има повици ЕУ да ги поддржи Русите кои бараат излез од нацртот. Портпаролот на Европската комисија за внатрешни работи, Анита Хипер, рече дека блокот ќе се состане за да разговара за издавање хуманитарни визи за Русите кои бегаат од мобилизацијата. Меѓутоа, трите балтички држави во четвртокот рекоа дека не се подготвени автоматски да понудат азил на Русите кои бегаат од мобилизацијата.

Дури и оние кои немаат никакво воено искуство – мажи за кои Путин вети дека нема да ги повика – ги пакуваат куферите.Тие укажуваат на двосмисленоста на законот за мобилизација на Путин и укажуваат на претходните неисполнети ветувања дека тој нема да побара такво нешто.

„Путин лажеше дека нема да има мобилизација“, рече 23-годишниот Антон, студент во Москва, мислејќи на обраќањето на претседателот на Меѓународниот ден на жената на 8 март, кога тој инсистираше на тоа дека нема да бидат повикани резервисти да се борат во Украина. 

„Зошто не би лажел повторно за оваа делумна мобилизација?“

Стравувањата се зголемија откако независната веб-страница “Новаја Газета“- Европа објави, врз основа на владини извори, дека декретите за мобилизација му дозволуваат на Министерството за одбрана да повика 1.000.000 луѓе, наместо 300.000 што ги најави министерот за одбрана на земјата, Сергеј Шојгу, во средата.

Засега, рече Лобановска, мнозинството Руси кои заминуваат се мажи. „Гардијан“ разговараше и со голем број жени, главно медицински лица, кои на сличен начин решија да ја напуштат земјата откако почнаа да се појавуваат извештаи дека Русија повикува здравствени работници на фронтот.

„Знам дека медицинските лица треба да лекуваат луѓе, тоа е наша должност“, рече Татјана, лекар од Иркутск, кој купи авионски билет за Баку за следната недела. „Но, верувам дека колку побрзо престане оваа ужасна војна, толку помалку луѓе ќе загинат“.Russian police detaining a protester

Се чини дека мобилизацијата исплашила и некои од луѓето на кои режимот се потпира за да ги одржи своите воени напори. „За мене, мобилизацијата е црвената линија“, рече Илја (29), функционер од средно ниво кој работи за владата во Москва. „Утре ќе бидам во Казахстан“. Еден човек, син на олигарх санкциониран од Запад кој треба да се врати во Русија по студиите во странство за да работи за својот семеен бизнис, рече дека повеќе не планира да го направи тоа. „Па, едно е јасно“, рече тој во краткото интервју преку СМС-порака. „Нема да се вратам во Русија наскоро“. (Гардијан)