Полска се откажува од барањата за воени репарации од Германија

Новата полска влада на премиерот Доналд Туск ќе се откаже од барањата за репарации од Втората светска војна од Германија поттикнати од претходната влада на ПиС и наместо тоа ќе бара друга форма на компензација како реставрација на историски градби или инвестирање во меѓусебна одбрана, најави министерот за надворешни работи Радослав Сикорски.

Претходната конзервативна влада на ПиС, која ја загуби власта минатиот декември, испрати дипломатска нота до Берлин во 2022 година, барајќи 1,3 билиони евра репарации за Втората светска војна.

Но, централно-левичарската коалиција на Туск повеќе нема намера да ја следи оваа линија на дејствување, наведувајќи ги правните проблеми.

„Мојот претходничка, Ана Фотига, одговори пред многу години на парламентарна истрага дека ставот на Полска е дека репарациите веќе се признати во Потсдам. За жал, тие беа присвоени од Советскиот Сојуз. За жал, правната позиција е дека репарациите не можат да се добијат“, рече Сикорски на прес-конференцијата на која присуствуваше и неговиот британски колега Дејвид Камерон, откако еден од новинарите го покрена ова прашање.

Во 1953 година, под притисок на Советскиот Сојуз, комунистичката влада на Полска се откажа од сите барања за воени репарации. Москва сакаше да ја ослободи Источна Германија, уште еден советски сателит, од каква било одговорност.

Владата на ПиС рече дека договорот е неважечки бидејќи Полска не може да преговара за правична компензација во време кога беше зависна од СССР.

Сепак, Сикорски рече дека Полска треба да се обиде да го добие „она што е можно да се добие“ од Германија, што значи некоја друга форма на компензација за окупацијата од нацистичка Германија за време на Втората светска војна.

Берлин го направи надоместувањето за злосторствата од Втората светска војна „важно прашање“ за новата полска влада, инсистираше тој во неодамнешното интервју за „Шпигел“.

„Полска двапати беше жртва на Втората светска војна: еднаш од Германија, а потоа кога советските трупи ни го наметнаа комунизмот (по војната)“, рече тој, додавајќи дека тоа ја остави Полска со огромни материјални загуби и децениска сиромаштија.

Тој, исто така, нагласи дека иако Берлин смета дека прашањето за воените репарации за Варшава е „затворено“, тој ја признава својата „морална одговорност“ за воените злосторства извршени за време на окупацијата на Полска.

Запрашан каква друга форма на компензација би сакал да види, тој спомена „видлив знак“ како „центар за документација и дијалог кој ги препознава страдањата на Полјаците и исто така е место за сеќавање“.

„На крајот на краиштата, Германците имаат погрешни сеќавања. Тие знаат за холокаустот, се сеќаваат на блокадата на Ленинград и Сталинград, но заборавија што му направија на полското цивилно население“, рече тој.

На прашањето дали тоа значи дека Полска официјално се откажува од барањата за репарации, тој одговори: „Ако Берлин сака да ги префрли овие пари – добро! Ќе се согласиме дури и на намалување доколку парите се добијат до крајот на годината“.

„Но, сериозно, парите се тешка работа во време на војна и криза. Бараме од германската влада да подготви пакет за да го убеди нашето јавно мислење и да им покаже дека Германија е подготвена да се справи со ова прашање“.

На пример, Германија може да помогне во обновата на една од уништените згради во Варшава, можеби Саксонската палата на плоштадот Пилсудски, која никогаш не била обновена по Втората светска војна, рече Сикорски.