Научниците предупредуваат: Огромниот Ел Нињо ќе предизвика 450.000 смртни случаи. Ова се земјите најизложени на ризик
Научници климатолози проценуваат дека повеќе од 450.000 луѓе би можеле да умрат во следните шест месеци поради екстремната топлина предизвикана од „супер Ел Нињо“. Оваа бројка не ги вклучува предвремените смртни случаи кои веќе се последица на зголемувањето на температурите поради климатските промени, пишува Гардијан. Последиците ќе се почувствуваат низ целиот свет, од Индонезија и Индија до Нигерија и САД. Голем број смртни случаи се предвидуваат и од суши, шумски пожари и поплави, феномени кои редовно го придружуваат Ел Нињо.
Ел Нињо, кој моментално ја загрева планетата, ги надмина највисоките температури некогаш регистрирани за феноменот во понеделник, неколку месеци пред неговиот очекуван врв. Топлината е толку повисока од која било претходна појава што научниците ја опишаа како „зачудувачки“ и „на ниво на Годзила“. Тоа е природен климатски настан, но глобалното затоплување може дополнително да ги интензивира ефектите.
Проценките за смртност поврзана со топлината се прават на регионално ниво. Истражувачите велат дека проекциите точно покажуваат каде се потребни заштитни мерки за да се спасат животи. Овие мерки вклучуваат подобро предвидување на топлотни бранови, отворање центри за ладење, зголемување на бројот на персонал во медицинските установи за време на најжешките периоди и заштита на работниците на отворено.
„Проценката од 451.000 луѓе е толку голема бројка што може да изгледа апстрактно, но вклучува родители и деца, баби и дедовци, соседи, луѓе кои одат на работа, се грижат за семејствата и живеат свој живот“, вели професорот Мајкл Гринстоун, коосновач на Лабораторијата за влијание врз климата на Универзитетот во Чикаго и еден од авторите на извештајот.
Проценката на смртноста се однесува на периодот од септември до февруари 2027 година, што е периодот на тековните прогнози за температурата. Сепак, научниците веруваат дека зголемената стапка на смртност поврзана со топлината ќе продолжи до јуни или јули 2027 година.
Земјите најпогодени во следните шест месеци ќе бидат тропските земји: Нигерија, Индонезија, Судан, Индија и Бразил. Соединетите Американски Држави се меѓу 20-те земји со најголем ризик, со околу 3.500 дополнителни смртни случаи. Пошироко, регионот Сахел во Африка и Југоисточна Азија се исто така силно погодени.
Проекциите се базираат на методи рецензирани од колеги кои ја следат месечната врска помеѓу температурата и дополнителните смртни случаи во 24.378 региони низ целиот свет. Овие податоци се комбинирани со прогнози за повисоки температури поради Ел Нињо во наредните месеци. Почетната точка е просечниот број на смртни случаи поврзани со топлина месечно од 1996 до 2025 година.
„Луѓето можеа да предвидат и да предупредат за неуспех на земјоделските култури во минатото“, рече Гринстоун. „Овој нов извештај ни овозможува да го сториме истото за уште поважен исход – би рекол најважниот – како што е смртта.“ Извештајот ќе биде доставен до научно списание за рецензија од колеги, а Гринстоун додаде дека, со оглед на итноста на ситуацијата, „би било неодговорно да се молчи за тоа.“
You are looking at the strongest El Niño event on record. On Sept. 19, the key monitoring region in the Pacific Ocean reached 3.05°C above average, breaking the record from November 2015. There are still three months of strengthening to go. https://t.co/hLcK0aePwg
— Ben Noll (@BenNollWeather) September 20, 2026
Научниците велат дека овој Ел Нињо е исто така „разгледница од нашата иднина“ бидејќи ги зголемува температурите до нивоа предвидени за 20 години поради климатската криза.
„Зајакнувањето на службите за итни случаи и подоброто насочување на напорите би можеле да спасат многу животи оваа година“, рече коавторката на извештајот, д-р Тама Карлтон, од Универзитетот во Калифорнија, Беркли. „Но, за 20 години, кога денешните екстремни температури ќе станат нормални, не сакаме да бидеме во постојана вонредна состојба. Треба да дејствуваме сега кон дизајнирање, имплементација и евалуација на алатки што ќе спасат животи во годините што доаѓаат.“
Ел Нињо, исто така, ќе влијае на снабдувањето со храна. Светската програма за храна (WFP) предупреди во август дека неговите ефекти би можеле да доведат до акутен глад за околу 50 милиони луѓе и да предизвикаат зголемување на цените. Големиот Ел Нињо од 1877 и 1878 година предизвика повеќе од 50 милиони смртни случаи од суша и глад, а Индија, Бразил и Кина беа најтешко погодени.
Професорката Фридерике Ото од Империјал колеџ во Лондон изјави во понеделник: „Сегашниот Ел Нињо претставува огромна прераспределба на енергијата во климатскиот систем и е опасен затоа што се случува врз многу потопол климатски систем кој е под влијание на луѓето.“
„Затоа, на многу места низ светот ќе доживееме невидена екстремна топлина, со сите последици по здравјето, безбедноста на храната и снабдувањето со вода. Ел Нињо доаѓа и си оди, но сè додека продолжуваме да согоруваме фосилни горива, тој се случува на сè потопла позадина, што им го отежнува справувањето на заедниците со последиците“, вели Ото.