Приемот на нови земји членки е повик на историјата, ЕУ го може тоа, порача Фон дер Лајен

Повик на историјата – го нарече претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, проширувањето со Западен Балкан, Украина и Молдавија. Според неа ЕУ е повторно во ситуација да пишува историја и треба конечно да ја комплетира Европа. Дебатите за проширување или продлабочување на ЕУ, односно за една или повеќе брзини, рече таа треба да се остават настрана бидејќи сега не станува збор за тоа – туку за геополитичката големина на Европската унија. Лајен ги повика земјите членки повторно да размислуваат „големо“, како при големиот бран на проширување пред две децении кој обезбедил подобар живот за милиони европски граѓани.

Говорот на Лајен за состојбата во Унијата во Европскиот парламент во Стразбур беше во черчиловски стил  со инсистирањата за нова визија и неколкупати беше прекинуван со аплаузи.

Еве што рече претседателката на ЕК во делот за проширувањето кој го почна со трагедијата во Украина, порачувајќи дека Унијата ќе биде на страната на оваа земја на секој чекор од патот и колку што е потребно:

„Овој дом гласно кажа: Иднината на Украина е во нашата Унија. Иднината на Западен Балкан е во нашата Унија. Иднината на Молдавија е во нашата Унија. И знам колку е важна перспективата на ЕУ за толку многу луѓе во Грузија.

Почитувани членови, почнав да зборувам за тоа дека Европа одговара на повикот на историјата. И историјата сега не повикува да работиме на комплетирање на нашата Унија. Во свет каде што некои се обидуваат да ги одберат земјите една по една, не можеме да си дозволиме да ги оставиме нашите сограѓани Европејци зад себе. Во свет каде големината и тежината се важни, јасно е дека е во стратешките и безбедносните интереси на Европа да ја комплетира нашата Унија. Но, надвор од нејзината политика и геополитика, треба да замислиме што е во прашање. Треба да поставиме визија за успешно проширување.

Унија комплетна со над 500 милиони луѓе кои живеат во слободна, демократска и просперитетна Унија. Сојуз заокружен со млади луѓе кои можат слободно да живеат, учат и работат. Унија комплетирана со живи демократии во кои судството се независни, опозициите се почитуваат и новинарите се заштитени. Затоа што владеењето на правото и основните права секогаш ќе бидат основата на нашата Унија – во сегашните и во идните земји-членки.

Ова е причината зошто Комисијата ги стави извештаите за владеење на правото како клучен приоритет. Сега тесно соработуваме со земјите-членки за да го идентификуваме напредокот и грижите – и да дадеме препораки за годината што претстои. Ова обезбеди одговорност пред овој дом и пред националните парламенти. Тоа овозможи дијалог меѓу земјите-членки. И дава резултати.

Верувам дека може да го стори истото за идните земји-членки. Затоа, со задоволство можам да објавам дека ќе ги отвориме извештаите за владеење на правото за оние земји-пристапнички кои ќе се движат побрзо. Ова ќе ги стави на еднаква основа со земјите-членки. И поддржете ги во нивните реформски напори. Тоа ќе помогне да се осигураме дека нашата иднина е Унија на слободи, права и вредности за сите.

Ова е во наш заеднички интерес. Размислете за големото проширување од пред 20 години.

Го нарековме Европски ден на добредојде. И тоа беше триумф на решителноста и надежта над товарот од минатото. И во 20-те години откако видовме економска успешна приказна која ги подобри животите на милиони луѓе.

Сакам да се радуваме на следниот Европски ден на добредојде и на следните економски успешни приказни. Знаеме дека ова не е лесен пат. Пристапувањето се заснова на заслуги – и Комисијата секогаш ќе го брани овој принцип. Потребна е напорна работа и лидерство. Но, веќе има голем напредок. Ги видовме големите чекори што Украина веќе ги направи откако и дадовме кандидатски статус. И ја видовме решеноста на другите земји кандидати за реформи. Сега е време да ја усогласиме таа определба. Тоа значи да размислуваме како да се подготвиме за завршена Унија.

Треба да ги надминеме старите, бинарни дебати за проширувањето. Сега не станува збор за продлабочување на интеграцијата или проширување на Унијата. Можеме и мораме да ги направиме и двете. Да ни ја дадат геополитичката тежина и капацитетот за дејствување. Тоа е она што нашата Унија отсекогаш го правела.

Секој бран на проширување доаѓа со политичко продлабочување. Отидовме од јаглен и челик кон целосна економска интеграција. И по падот на Железната завеса, ние претворивме економски проект во вистинска Унија на луѓе и држави. Сметам дека и следното проширување мора да биде катализатор за напредок.

Почнавме да градиме Здравствена унија на 27. И верувам дека можеме да го завршиме на 30+.

Почнавме да ја градиме Европската одбранбена унија на 27 членки.  Верувам дека можеме да ја завршиме на 30+.

Докажавме дека можеме да бидеме геополитичка унија и покажавме дека можеме брзо да се движиме кога сме обединети. И верувам дека Тимот Европа работи и на 30+.

Знам дека и овој дом верува во истото. Европскиот парламент отсекогаш бил еден од главните двигатели на европската интеграција. Така беше низ децениите.И така е повторно денес. Јас секогаш ќе го поддржувам овој дом – и сите оние кои сакаат да ја реформираат ЕУ за таа да функционира подобро за граѓаните. И, да, тоа значи вклучување преку Европската конвенција и промена на Договорот ако и каде е потребно! Но, не можеме – и не треба – да чекаме промена на Договорот за да продолжи проширувањето. Унија погодна за проширување може да се постигне побрзо. Тоа значи одговарање на практични прашања за тоа како Унијата од над 30 земји ќе функционира во пракса и особено за нашиот капацитет да дејствуваме.

Добрата вест е дека со секое проширување оние кои велеа дека тоа ќе не направи помалку ефикасни, се покажа дека грешат. Земете ги последните неколку години.

Се договоривме за NextGenerationEU со 27 земји членки.
Се договоривме да купиме вакцини со 27.
Се договоривме за санкции во рекордно време – исто така со 27.
Се договоривме да купуваме природен гас – не само со 27, туку и со Украина, Молдавија и Србија. Тоа  може да се направи.

Но, ние треба да ја разгледаме поблиску секоја политика и да видиме како тие би биле засегнати од една поголема Унија. Ова е причината зошто Комисијата ќе започне да работи на серија прегледи на политиките пред проширувањето за да види како секоја област можеби ќе треба да се прилагоди на поголема Унија. Ќе треба да размислиме како би функционирале нашите институции – како би изгледале Парламентот и Комисијата. Треба да разговараме за иднината на нашиот буџет – во однос на тоа што финансира, како го финансира и како се финансира.
И ние треба да разбереме како да обезбедиме веродостојни безбедносни обврски во свет каде одвраќањето е важно повеќе од кога било.

Ова се прашања што мора да ги решиме денес ако сакаме да бидеме подготвени за утре. И Комисијата ќе ја одигра својата улога. Ова е причината зошто ние ќе ги изнесеме нашите идеи на дискусијата на лидерите под белгиското претседателство. Ќе бидеме водени од верувањето дека комплетирањето на нашата Унија е најдобрата инвестиција во мир, безбедност и просперитет за нашиот континент. Значи, време е Европа уште еднаш да размислува големо и да си ја напише сопствената судбина!

Украинката Викторија Амелина веруваше дека наша колективна должност е да напишеме нова приказна за Европа. Ова е местото каде што денес стои Европа. Во време и место каде што се пишува историјата. Иднината на нашиот континент зависи од изборите што ги правиме денес.
За чекорите што ги преземаме за да ја комплетираме нашата Унија. Народот на Европа сака Унија која ќе ги брани во време на конкуренција на големите сили. Но и таква што ќе ги штити и ќе стои блиску до нив, како партнер и сојузник во нивните секојдневни битки. И ние ќе го слушаме нивниот глас. Ако тоа е важно за Европејците, важно е и за Европа.

Повторно размислете за визијата и имагинацијата на младата генерација со која го започнав мојот говор.Тоа е моментот да им покажеме дека можеме да изградиме континент каде што можеш да бидеш тоа што си, да сакаш кого сакаш и да целиш високо колку што сакаш. Континент помирен со природата и предводник на новите технологии. Континент кој е обединет во слобода и мир.

Уште еднаш – ова е моментот на Европа да одговори на повикот на историјата.
Да живее Европа“, порача Лајен.