Клучен сојузник на Нетанјаху не може да биде министер, одлучи највисокиот суд во Израел

Највисокиот суд на Израел во средата пресуди со 10 спрема 1 дека на Ариех Дери, лидер на партијата Шас и клучен сојузник на премиерот Бенјамин Нетанјаху, не треба да му биде дозволено да ја извршува функцијата министер во кабинетот поради пресудата во февруари 2022 година за даночна измама.

Нетанјаху треба да го отстрани Дери од функцијата, се вели во судската одлука. Ваквиот потег би ризикувал да ја втурне земјата во политичка криза.

Партијата Шас на Дери – која освои 11 места во 120-члениот израелски парламент, Кнесетот, во ноември и е клучна компонента на коалицијата на Нетанјаху – веднаш возврати, нарекувајќи ја судската одлука „произволна и без преседан“.

Верската партија на Сефардите соопшти дека судот „денес ги фрлил ставовите и гласовите на 400.000 гласачи на движењето Шас. Денес судот всушност пресуди дека изборите се бесмислени. Одлуката на судот е политичка и извалкана“, велат од партијата.

Од Високиот суд беше побарано да одлучи дали е правно разумно да се назначи Дери на функции во кабинетот на Нетанјаху и покрај неговата пресуда за даночна измама

Судиите одлучија дека неговото назначување „не може да издржи“.

„Ова, меѓу другото, се должи на неговите заостанати кривични пресуди“, и неуспехот да се повлече од јавниот живот, како што се согласи дека ќе го стори кога беше осуден во случајот за даночна измама.

Од Високиот суд беше побарано да одлучи дали е правно разумно да се назначи Дери на функции во кабинетот на Нетанјаху.

Основното правно прашање е дали осудата на Дери за даночна измама претставува кривично дело. До изборите во ноември, тоа ќе го дисквалификуваше од функцијата во владата. Но, Нетанјаху и неговите сојузници направија промена на законот по нивната изборна победа, отворајќи му го патот на Дери да стане министер.

Дери беше член на Кнесетот во времето кога беше осуден за даночна измама минатата година. Тој поднесе оставка како пратеник наместо да му даде шанса на шефот на изборната комисија да се произнесе дали пресудата го дисквалификува од функцијата министер.

Сојузниците на Дери оваа недела сигнализираа дека лидерот на партијата Шас нема да поднесе оставка од министерската функција дури и ако судската одлука биде против него.

Неговото одбивање да поднесе оставка – или одбивањето на Нетанјаху да го разреши – потенцијално создава уставна криза што ќе ја спротивстави владата на Високиот суд.

Нетанјаху и неговите коалициски партнери имаат 64 места во 120-члениот Кнесет, мнозинство од четири. Партијата Шас на Дери има 11 од тие 64 места, така што разрешувањето на Дери би ја втурнало владата во криза.

Во средата вечерта, по локално време, Нетанјаху беше виден како го посетува домот на Дери, поминувајќи околу 45 минути внатре пред да замине. Нетанјаху не даде никаков коментар за новинарите кои беа надвор.

Министерот за правда Јарив Левин – член на партијата Ликуд на Нетанјаху – вети дека ќе интервенира во име на Дери. „Ќе сторам сѐ што е потребно за да се исправи целосно неправдата направена врз рабинот Арије Дери, движењето Шас и израелската демократија“, рече Левин.

Левин веќе ги објави плановите за промена на правосудниот систем на Израел со тоа што ќе му даде на Кнесетот овластување да ги отфрли одлуките на Врховниот суд и да ги разгледува номинациите за судот.

Претседателката на Врховниот суд, Естер Хајут – која беше меѓу 10-те судии кои во средата одлучија дека Нетанјаху треба да го разреши Дери – минатата недела предложените измени ги нарече „невиден напад врз правниот систем“. (Си-Ен-Ен)