Клучен саудиски нафтовод разнесен: „Ова е почеток на нова, опасна фаза од конфликтот“

На прагот сме на нова и опасна фаза од конфликтот, предупредува Џозеф Вебстер, експерт за енергија од влијателниот американски тинк-тенк Атлантски совет, во интервју за италијанската „Ла Република“. Нападот врз клучниот саудиски нафтовод Исток-Запад, истакнува Вебстер, значително ги зголемува влоговите на Блискиот Исток.

Сателитските снимки покажуваат обемна штета на нафтоводот Исток-Запад на Саудиска Арабија по нападите во Јемен; се очекува поправките да траат од неколку месеци до цела година. 
Главниот ризик лежи во фактот дека на сегашниот притисок врз поморскиот извоз преку Црвеното Море би можел да му се придружи притисок врз енергетската инфраструктура во Персискиот Залив, како резултат на што Ријад повеќе нема да може да ја игра својата историска улога како стабилизатор на глобалниот пазар на нафта.

„Хутите сега се во многу подобра позиција“
На прашањето дали најновите напади означуваат привремена ескалација или почеток на сосема ново поглавје, Вебстер вели дека нема сомнение дека ова е нова фаза. „Хутите зазедоа значителна територија од саудиските сили и денес се во многу подобра позиција да ја прекинат пловидбата низ теснецот Баб ел-Мандеб. Нападот врз нафтоводот Исток-Запад на Саудиска Арабија ја стеснува понудата на пазарот на нафта и создава силен притисок и врз Саудиска Арабија и врз САД“, нагласува експертот.

Што губат САД, а што Кина?
На прашањето кој има повеќе да изгуби во оваа ситуација – САД, кои сега се нето извозник на нафта, или Кина, најголемиот увозник во светот – Вебстер истакнува дека обете суперсили ризикуваат многу, иако на различни начини.

Иако Вашингтон, на хартија, е задоволен од позицијата на голем извозник кога цените на енергијата растат, САД се исто така огромен потрошувач, а повеќето американски граѓани директно страдаат кога цените на горивата растат. Покрај тоа, американските влогови одат подалеку од цената на барелот на домашниот пазар:

„САД зависат од глобалниот трговски систем, а Блискиот Исток е клучен за енергетската безбедност на американските сојузници и партнери, првенствено во Европа, но и во Азија. Затоа, САД се многу индиректно изложени на настаните на Блискиот Исток“, забележува Вебстер.

Од друга страна, изложеноста на Кина е целосно директна. Како најголем увозник на енергија во светот, Пекинг со години се подготвува за нарушувања на Блискиот Исток со акумулирање стратешки резерви. Но, колку подолго трае конфликтот, толку побрзо Кина ќе ги потроши овие резерви, а трошоците ќе растат. Сепак, Вебстер заклучува дека во Пекинг постои јасна геополитичка пресметка: Иако Кина не сака скапа енергија, кинеското раководство нема жалење ако овој конфликт ги ослабне или засрами САД.