Итна расправа во ЕП: Можно грузиско сценарио во Бугарија!

Европаратениците изразуваат загриженост поради растечкото влијание на Делјан Пеевски врз правосудниот систем на Бугарија и главните политички сили, откако е најавено дека во Европскиот парламент во среда (22 октомври) ќе се дебатира ургентно за влошената состојба на владеењето на правото во земјата.

Делјан Пеевски е санкциониран за корупција според американскиот закон Магнитски и е опишан од противниците како олигарх, кој  ги контролира тајните служби и обвинителството и постепено ја презема политичката моќ во Бугарија. Прво, тој ја презеде својата партија Движење за права и слободи, соборувајќи го нејзиниот историски лидер Ахмед Доган, а сега навидум го зголемува своето влијание врз партијата ГЕРБ на Бојко Борисов, најголемата сила во земјата.

Дебатата, што ќе се одржи на пленарна седница во Стразбур  е за „континуираниот напад врз демократските институции и владеењето на правото“, предложена на барање на групата Обнови ја Европа. Во септември, либералите во Европскиот парламент предупредија дека во Бугарија се случуваат „политички апсења“, осврнувајќи се на притворањето на градоначалникот на Варна, Благомир Коцев. Групата ја повика Европската комисија да ги суспендира исплатите кон Бугарија од Планот за закрепнување.

Неколку дена по приемот на писмото, Европската комисија објави дека ќе задржи околу 200 милиони евра за Бугарија во рамките на Планот за закрепнување и отпорност поради незадоволително спроведување на обврската за повторно воспоставување на националната антикорупциска комисија.

Бугарија се враќа на агендата на Европскиот парламент по серијата дебати одржани за време на големите антивладини протести во 2020 година, кога Парламентот усвои резолуција во која се наведува дека состојбата со владеењето на правото во Бугарија брзо се влошува.

Иронично, еден од двата иницијатори на таа дебата, Елена Јончева, сега е политички поддржана од Пеевски. Другиот иницијатор беше Радан Канев (ЕПП, Демократска Бугарија), кој продолжува активно да ги предупредува институциите на ЕУ за сериозните судски и политички проблеми во земјата.

Од една страна, тоа ја поткопува довербата во партијата во Бугарија, па дури и довербата во европските институции доминирани од ЕПП. Од друга страна, под влијание на круговите околу Делјан Пеевски, ГЕРБ ризикува да ја изгуби својата геополитичка ориентација и да се сврти кон евроскептични, па дури и проруски позиции“, изјави Канев за EUalive.

Според него, најјасниот показател за реакцијата на ЕПП ќе биде дали нејзиното раководство ќе му дозволи да зборува за време на дебатата во среда.

Бугарскиот европратеник Никола Минчев (Обнова) истакна дека иако, теоретски, дебатата во Европскиот парламент би можела да се претвори во политичка престрелка меѓу бугарските европратеници што ја претставуваат Продолжуваме со промената од едната страна и ГЕРБ од другата, дискусијата веројатно ќе предизвика ангажираност на ниво на ЕУ.

Тој истакна дека меѓу говорниците во име на Обнови ја Европа ќе бидат и Валери Хајер, претседателката на групата, Свења Хан, претседателка на АЛДЕ, и Софи Вилмес, поранешна белгиска премиерка, потпретседателка на Европскиот парламент и претседателка на Групата за мониторинг на демократијата, владеењето на правото и основните права во рамките на ЛИБЕ.

Запрашан за влијанието на Пеевски во ГЕРБ и дали ЕПП ризикува да го изгуби својот бугарски партнер поради растечката улога на пратеник санкциониран од САД и Обединетото Кралство, Минчев коментираше дека е љубопитен да дознае што мисли раководството на ЕПП за влијанието на Пеевски врз сегашното владејачко мнозинство во земјата.

„Во Бугарија има длабок проблем со владеењето на правото. „Институциите сè повеќе стануваат фасада“, изјави Илхан Ќучук (Обнова) за EUalive. Тој изрази надеж дека Европската комисија ќе преземе вистински мерки за заштита на граѓанското општество во земјата.

Ќучук беше двапати избран за европратеник со листата на Движењето за права и слободи, која на крајот ја презеде Пеевски. Тој ги предводеше напорите што ги натераа АЛДЕ и Обнови ја Европа да ги исфрлат силите на Пеевски по преземањето. Оттогаш, европратениците на Пеевски, Тодор Кабилов и Елена Јончева, седат како независни пратеници. На крајот на септември, Радан Канев испрати писмо до раководството на ЕПП, предупредувајќи дека Делјан Пеевски започнал процес зад сцената, потпомогнат од компромитираното судство на Бугарија, што може да доведе до заробување на најголемата политичка партија во земјата, ГЕРБ.

Пеевски се претставува како про-НАТО и про-Западен, но Канев предупредува дека ова е само фасада. Во Грузија, локалниот олигарх Биѕина Иванишвили со години се претставува како про-ЕУ, но сега е јасно дека тој се покорува само на Кремљ.

Според Канев, „политичката-бизнис-медиумската машина, сега официјално контролирана од озлогласениот политичар и олигарх Делјан Пеевски, во бројни прилики ги поддржувала наративите на Кремљ, ги промовирала проектите на ‘Гаспром‚ и во последно време ги усвојува јавните пораки на Орбан и демонстрира блиски врски со режимот во Будимпешта“. Тој рече дека во Парламентарното собрание на Советот на Европа Пеевски седи со групата на Орбан.

„Сепак, моделот на преземање е многу поблизок до оној на бизнис-политичката мрежа на Иванишвили во Грузија, што ги прави загриженостите за руска врска уште поверодостојни“, додаде Канев.

Предупредувањата за можно идно „непријателско преземање“ на ГЕРБ со вклучување на бугарското обвинителство не се неосновани, со оглед на тоа што пред една година истиот процес се случи во рамките на Движењето за права и слободи (ДПС), дел од АЛДЕ и Обнови ја Европа, кое ефикасно беше заробено од Пеевски.

„Процесот – веќе видлив со голо око – на постепено преземање на ГЕРБ од страна на Нов почеток е далеку од безопасен за ЕПП. Од една страна, тој ја поткопува довербата во партијата во Бугарија, па дури и довербата во европските институции доминирани од ЕПП. Од друга страна, под влијание на круговите околу Делјан Пеевски, ГЕРБ ризикува да ја изгуби својата геополитичка ориентација и да се сврти кон евроскептични, па дури и проруски позиции“, изјави Канев за EUalive.

Според него, најјасниот показател за реакцијата на ЕПП ќе биде дали нејзиното раководство ќе му дозволи да зборува за време на дебатата во среда. (EUAlive)