Италија ја губи младата квалификувана работна сила

Младите квалификувани Италијанци се повеќе заминуваат во странство. Тоа би можело скапо да ја чини италијанската економија.

Марлен ди Ноко живее сам во стилски опремен стан во римската област Тестачо – и веќе има постигнато повеќе од многу други од нејзината генерација. Младите во Италија се меѓу оние во Европа кои живеат со своите родители најдолго. Нејзините родители буквално ја избркале кога имала 19 години, вели Ди Ноко, и ја принудиле да студира во странство: инженерски студии во Карлсруе. Ова треба да и обезбеди подобри можности на пазарот на трудот. Ги завршила студиите во Германија и лесно можела да работи за Bosch или Daimler, носталгијата преовладувала и Марлен сакала да се врати кај пријателите и семејството. Иако знаела дека дома не чека толку поволни услови на пазарот на трудот.

Сега 34-годишната девојка седи на масата во дневната соба од нејзиниот мал стан со својот лаптоп. Работи за невладина организација со седиште во Рим. Значи единаесет месеци во годината. А потоа мора да престане да работи за да нема законско право да работи на неопределено време.

И тоа им се случува на многу добро обучени професионалци на нејзина возраст. Четририесет отсто од вработените до 34 години имаат договори на определено или сезонски договори. За остатокот од работоспособното население овој процент е значително помал и изнесува 13 проценти.

„Многу мои пријатели работат во несигурни услови. И има многу нелегална работа“, вели таа.

„Даноците и оптоварувањата се толку големи што на крајот на месецот не носите доволно пари дома само од една редовна работа. И тогаш одеднаш почнувш малку да мамиш – само за да преживеете“.

Во Италија просечната бруто-годишна плата е околу 27.000 евра, што е дванаесет отсто помалку од просекот на ЕУ и 23 отсто помалку од германскиот просек. Вработените помлади од 34 години заработуваат во просек по околу 16.000 евра. Постојаниот, добро платен договор е редок за младите луѓе во Италија.

„За да се добие повисока позиција, најмногу се значат годините на стаж. Можеби во Германија е повообичаено да имаш шеф кој има 30 години, но тоа никогаш не сум го доживеал во Италија. Младите вработени секогаш треба да почнат од нула“, вели Марлен.

Експертите забележуваат опасен развој за италијанската економија: се повеќе добро образовани студенти емигрираат во странство. До 20.000 годишно – бројките се тројно зголемени во последните десет години.

Кристина Фрегуја раководи со одделот за пазар на труд во Агенцијата за статистика Иста. Таа забележува зголемени потешкотии кога станува збор за наоѓање и задржување на квалификувани работници, особено на југот на земјата, кои се итно потребни за модернизација на економијата и економскиот подем. Додека северот на Италија сè уште има корист од емигрантите од југот, овие традиционално помалку развиени делови од земјата губат десетици илјади вредни работници секоја година.

„Ако заминат оние кои носат иновации, тоа дополнително нè ослабува во Европа“, стравува Фрегуја.

Јазот дополнително се влошува со традиционалните економски структури во многу делови на Италија и големиот број мали семејни бизниси.

„Овие компании често вработуваат членови на семејството и малку инвестираат во иновации и дигитализација“, вели Фрегуја, што, како што продолжува, им ја отежнува меѓународната конкуренција. Со оглед на тоа што овие компании се мали, тие се фокусираат главно на домашниот пазар и не гледаат потреба од ангажирање нови работници надвор од семејството. Резултат: младите не можат да најдат работа, а компаниите застаруваат.

Состојбата на италијанскиот пазар на труд е уште потешка за младите жени. Ним им се нудат договори на определено време многу почесто од нивните машки колеги. Ова делумно се должи на изборот на студии, но и на културното наследство на југот на Европа, кое до ден-денес најголем дел од одговорноста за семејството и децата ја префрла на жените. Слабата понуда на јасли и градинки, особено на југот, дополнително ги принудува младите жени да одлучуваат помеѓу семејството и кариерата.

Но, една од причините поради која многумина и покрај тешките услови се одлучуваат да останат во Италија е општествениот живот.

Марлен ди Ноко го затвора својот лаптоп за тој ден во нејзиниот римски стан и излегува на плоштадот пред станот. Уште една причина зошто се вратила од Германија

„Во Германија треба да закажете состанок со некого две или три недели однапред. Овде само излегувам и секогаш наоѓам со кого да разговарам или да пијам пиво. Ѝ недостигало дружење. И малку топлина. Но, во Германија таа би имала поголема безбедност, пренесува регионалниот бизнис портал СЕЕбиз.